Porządki w Układzie Słonecznym, czyli Nowy układ

<<< Wstecz
      Jak dziś wygląda nasz Układ Słoneczny? Jest to na dziś osiem planet: cztery małe, bliższe Słońcu, niewielkie i skaliste. Cztery duże, gazowe olbrzymy. A co stało się z Plutonem? Chyba wszyscy wiemy. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w sierpniu tego roku w Pradze skreśliła Plutona z listy tzw. "planet klasycznych". Zgodnie z ustaleniami planeta klasyczna to ciało okrążające Słońce o masie wystarczającej by pod wpływem własnej grawitacji przybrało kształt podobny do kuli. W przypadku ciał o typowej dla planet gęstości oznacza to masę 5 x 10^24 kg i średnicę większą niż 800 km. Wprowadzony w ostatniej chwili warunek wymaga, by planeta była w stanie wyczyścić okolicę swej orbity ze wszystkich ciał. O ile pierwszą część warunków spełniają zarówno znane dotąd planety (wraz z Plutonem), oraz Ceres, 2003 UB313 (Xena) i kilka innych obiektów, to do drugiej części klasyfikują się tylko obiekty, które dzisiaj nazywamy Układem Słonecznym. Międzynarodowa Unia Astronomiczna wprowadziła definicję "planety karłowatej", która spełnia tylko pierwsze dwa warunki definicji planety. Do takich obiektów obecnie zaliczają się: Pluton, Ceres, Xena... Takich planet będzie z pewnością więcej: w kolejce czekają największe planetoidy: Westa, Pallas i Hygieja, także Sedna, Quaoar i inne obiekty z pasa Kuipera.
      Choć lista planet wg. nowej definicji może się powiększyć, degradacja Plutona spowodowała tylko chaos w encyklopediach i podręcznikach. Spowodowała także wiele polemik, zwłaszcza w USA, kraju odkrywców Plutona. Przeciwko są także zawodowi astronomowie. Uważają, że nowe ustalenia nie są wystarczająco precyzyjne. Nowa definicja odnosi się tylko do planet w naszym Układzie, więc dla układów w innych systemach gwiezdnych trzeba ją będzie bardziej zmodyfikować.
      Przed astronomami stoi kilka ważnych zadań. Międzynarodowa Unia Astronomiczna powinna sprecyzować kryteria, za pomocą których będzie się rozróżniało planety karłowate od planetoid. Kiedy już dowiemy się, ile mamy planet karłowatych w naszym Układzie, przyjdzie pora na ustalenie definicji "planety pozasłonecznej". Jej najtrudniejszą częścią będzie wytyczenie granicy pomiędzy "prawdziwymi" planetami a brązowymi karłami.

Dla przypomnienia, krótka, liczbowa charakterystyka nowego Układu Słonecznego.
PLANETAMASA (KG)ŚREDNICA (KM)ŚR. ODLEGŁOŚĆ OD SŁOŃCA
Merkury
Wenus
Ziemia
Mars
Jowisz
Saturn
Uran
Neptun
0,33^24
4,87^24
5,97^24
0,642^24
1899^24
568^24
68,8^24
102^24
4879
12 104
12 756
6794
142 984
120 536
51 118
49 528
57,9 mln km
108,2 mln km
149,6 mln km
227,9 mln km
778,6 mln km
1433,5 mln km
2872,5 mln km
4495,1 mln km

Oraz znanych dziś planet karłowatych.

PLANETAMASA (KG)ŚREDNICA (KM)ŚR. ODLEGŁOŚĆ OD SŁOŃCA
Pluton
Ceres
Xena
0,0125^24
0,0009^24
???
2390
<975
~2800
5906 mln km
413,7 mln km
10 120 mln km


PS. Tekst na podstawie artykułu z "Wiedzy i Życia" numer 10/2006
PS2. Słuchałem Enter Chaos "Aura Sense" - cały album

     Design by:  Black


<<< Wstecz