| |||||||
| poprzednie - spis treści - następne | | |||||||
Strona - 07 - Polski jazz XXI w....
Polski jazz XXI w.Może trochę za wcześnie na uogólnienia i podsumowania, ale jedno jest pewne - polski jazz śmiało wszedł w zawrotny, cyfrowy świat XXI wieku. Jednak słowo "jazz” należy tu potraktować bardzo specyficznie. Bez żadnych uprzedzeń , otwierając się na wszystko co niesie przekłuta postmodernizmem kultura – czyli nieograniczenie w kwestii eklektyzmu ,możliwość odwołania się ,przyswojenia każdej tradycji i brak podziału na wartości "wysokie” i "niskie”. Historyczne spojrzenie na jazz od zawsze domagało się ujmowania przeróżnych muzycznych zjawisk związanych z improwizacją w kategoriach pojedynczego stylu, etykietki o zaznaczonych granicach. To jest fusion, a to hard-bop, to włóżmy do mainstreamu , a to w przegródkę z free jazzem. Takie myślenie jest zupełnie nieużyteczne, jeśli chcemy poznać i przybliżyć się do nowej polskiej jazzowej sceny. Przydać za to może się stwierdzenie wizjonera nowego akustycznego jazzu, saksofonisty Ellery Eskelina: "Ona (muzyka jazzowa) nie funkcjonuje w ramach przedstawianych przez media opozycji, ale podąża w miriadach kierunków, razem z licznymi indywidualnościami muzyków, którzy bazują na własnym postrzeganiu historii i własnych wpływach, także spoza jazzowej tradycji”. Dodać należy, że młodzi twórcy często traktują muzykę jako całość, bez etykietkowych podziałów przenoszą do języka jazzu całe dźwiękowe światy. Nowe pokolenie w polskim jazzie fascynuje się zarówno hip-hopem, jak i post-rockiem, wkracza na pole elektronicznych eksperymentów, młodzi grają z dj’ami, napędzają swoje improwizacje klubowymi rytmami – czerpią ze wszystkich zasłyszanych dźwięków. Dlatego inspiracja kwartetem Coltrane’a stapia się z fascynacją drum‘n’bass’owym pulsem , a zamiłowania do elektroakustyki nie wykluczają osłuchania w płytach Alberta Aylera. Muzyczną tradycję młodzi interpretują na nowo, dokonując nieoczekiwanych zestawień, gdzie akustyczna ekspresja nabiera nowej, futurystycznej jakości. Jazz dla młodego pokolenia jest jednym z elementów wielobarwnego języka, który można nieustannie rozwijać i poszerzać jego brzmieniowe, stylistyczne granice. Pora na konkrety. Niekwestionowaną gwiazdą naszego nowego jazzu jest wrocławski Robotobibok. Mówi się, że przenosi on świat jazzu w epokę techno zanurzając się w ilustracyjnej, nieco szpiegowskiej atmosferze. Najistotniejsze jednak jest to, że z płyty na płytę muzycy Robotobiboka precyzują swoją wizję brzmienia, konsekwentnie rozwijają się i zdążyli już wypracować własny rozpoznawalny głos. Za tajemniczymi tytułami typu "Wymiana tlenu na stacji mir” czy "Zemsta Gniewosza” kryją się nasycone brzmieniami analogowch syntezatorów i eksperymentami post-rocka utwory z transową, akustyczną sekcją rytmiczną. Ostatni album "Nawyki Przyrody” nagrany w analogowym studiu Obuh Records w Rogalowie zamyka pewien etap rozwoju i znakomicie wróży na przyszłość. Nowy jazz z północy Polski to głównie projekty zawiązane przy formacji artystycznej "Pracownia Ludzie Gdańsk”. Zrzesza ona artystów z pogranicza muzyki i sztuki. Jednym z nich jest Bartek Mazolewski - postać spajająca kilka interesujących formacji, luźno wykraczających poza ramy jazzu. Najwięcej czasu i uwagi poświęca nagrywając w Pink Freud - zespole, który wyrósł na gruzach yassu - najbardziej odświeżającego zjawiska w jazzie lat 90. Ich album "Sorry music polska” został uznany za jedno z ciekawszych muzycznych wydarzeń ostatnich lat. Słychać tu że energia z klubu może być pożywką dla śmiało improwizującej trąbki basu, wibrafonu i perkusji. Grają wesoło i przystępnie a echa elektrycznego fusion wzbogacają skeczami i tanecznymi pętlami. Trójmiejska alternatywa spotkała się w projekcie Ludzie nagrywając płytę "Sopot Surround”. Granica pomiędzy jazzem, samplami, elektroniką i ambientem rozpływa się w neurotycznej, brudnej atmosferze momentami przypominającej jamowanie z "Bitches Brew” Davisa. Kolejny ich album Proffessioneller Klang/Live In Porgy And Bess (nagrany jako Peepol/Ludzie) przynosi błyskotliwą mozaikę wielu wydawałoby się wykluczających się stylów. Mocno syntetyczne brzmienia łączą się tu z punkową energią, jazzowe pochody przeplatane są elektro-funkową pulsacją. Z trójmiejskiego kręgu wywodzi się też eksperymentalna Paralaksa, w której dialogowe improwizacje nasycane są psychodeliczną elektroniką oraz okazyjna super grupa Bassisters Orchestra. W jej składzie trójmiejska załoga: prekursor abstract hip-hopu Bunio, Mazolewski i pierwszy saksofon sceny yassowej Mikołaj Trzaska - spotyka scenę warszawską, perkusistę-poszukiwacza Macio Morettiego i braci Waglewskich – Fisza i Emade, którzy na własny język przekładają różne style związane z hip-hopem i elektroniką. Nowobrzmieniową przejażdżkę na pograniczu łamanego breakbeatu, preparowanej elektronki i szalonego jazzu oferuje warszawska Baaba. Eksperymentalny, nieco abstrakcyjny, syntetycznie podrasowany materiał studyjny nabiera zupełnie innego kształtu na koncertach. Baaba przemienia się wtedy w kwartet z fagotem kontrabasem, perkusją i gitarą pokazując bardziej ujazzowione oblicze. Lider grupy Bartek Weber przyznaje że duży wpływ wywarły na nim zarówno pomysły Johna Cage’a, twórców z Ninja Tune, jak muzyka Slayera czy Iron Maiden.
|
Opierając się na formie klasycznego tria (perkusja–kontrabas-gitara z licznymi efektami, przesterami) klimat kosmicznego groove’u osiąga grupa 100nka. Zobaczymy w którą stronę pójdą ci muzycy, bo debiutancki album "Zimna płyta” zawiera frapujące pomysły, ale brakuje trochę brzmieniowo-stylistycznej spójności. Bardzo futurystyczny stosunek do jazzowej tradycji ma Wojtek Kosma. Na płytce "Jazzex" poddał komputerowej przeróbce żywą improwizację słynnej sekcji – Marcina i Bartłomieja Olesiów. Komputerowa ingerencja w nagrane już ścieżki wytwarza nowego "jazzowego’’ twórcę, który nie potrzebuje trąbki, kontrabasu czy saksofonu by kreować klimat improwizowanego spotkania. Metodą samplingu dj’ski duet Skalpel przywołuje aurę polskiego moden jazzu z czasów Komedy, Trzaskowskiego i Namysłowskiego. Cud naszej epoki – nie grając na instrumentach Marcin Cichy i Igor Pudło tworzą stuprocentowy jazz podkręcony hip-hopową produkcją najwyższej jakości. Skalpel to jedna z ważniejszych pozycji w katalogu kultowej już dziś wytwórni Ninja Tune, gdzie nagrywają gwiazdy nowego jazzu - Cinematic Orchestra i Jaga Jazzist. Efektownie brzmi tytuł debiutanckiego albumu grupy Pulsarus - "Digital Free jazz”. Nietypowo zelekrtronizowane instrumentarium służy do znalezienia nowego, cybernetycznego kontekstu dla muzyki improwizowanej. Ich osobista wizja współczesnego jazzu elektrycznego integruje doświadczenia muzyki free, echa elektroakustyki, a nawet tortury noise’u. Jednak nie tylko młodsze pokolenie z rozpędem wchodzi w świat jazzu przyszłości. Jacek Kochan w bardzo dojrzały, przemyślany sposób godzi akustyczną tradycję z możliwościami nowej epoki. Na płycie "New Expensive Head” sam buduje elektroniczne przestrzenie w które wtapia się żywa, rozpędzona perkusyjna tkanka i osowiałe, intrygująco brzmiące dęciaki Cuonga Vu i Skierka. Kolejny album nagrany z legendą ruchu M-Base Gregiem Osby potwierdza przyjęty przez Kochana pomysł na jazz przyszłości, który adoptuje brzmienia z laptopa i samplera. Łoskot czyli ex-yassowcy z Mikołajem Trzaską i Tomaszem Gwińcińskim na czele wydając album "Sun” przenieśli o milę świetlną jazzową ekspresję. Etniczny trans, zadziorność i karkołomne, gęste improwizacje – brzmieniowe wyznaczniki Łoskotu - zostają włożone w zupełnie nową formę. Na gruncie yassowego korzenia podszytego mikroelektroniką, dzięki wspaniałej, profesjonalnej realizacji i produckcji wyrósł album, który wkracza w erę jazzu XXI w.
To tylko zarys tego co przynosi nam nowe pokolenie. Nie odcinając się od jazzowej tradycji potrafi uchwycić klimat, zawrotny puls naszych czasów. Dlatego zamiast odgrzewać stare nagrania Davisa, Silvera czy Evansa mówiąc, ze to "prawdziwy jazz” przysłuchajmy się uważniej nowszym polskim propozycjom. Są nam trochę bliższe.
Autor: Łukasz Nowak | ||||||
| | poprzednie - spis treści - następne | | |||||||
|
Grafika i teksty tutaj zawarte nie mogą być kopiowane i używane w wszelkiej
formie bez zgody ich autorów. Wszelkie prawa Zastrzeżone! Copyright: Layout & GFX: Urimourn (urimourn@vp.pl) | |||||||