PRZEGLĄD LEKTUR SZKOLNYCH GIMNAZJUM
UWAGA!!! Każdy z utworów zostanie oceniony w skali od 1 do 10, ale to tylko i wyłącznie moja ocena, lub ocena zbiorowa (czyt. mojej klasy), a co za tym idzie jest subiektywna i jakby to powiedzieć indywidualna. Zapewne wielu nie zgodzi się z moimi wywodami, ale zaiste prawda zostanie objawiona! (a to z kolei ulubione powiedzonko mojego historyka).
Zacznijmy od I Gim.
tytuł: Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela
autor: Henryk Sienkiewicz
bohaterowie: Michaś, pan Wawrzynkiewicz - nauczyciel
treść w wielkim skrócie: Typowa akcja. Jest sobie chłopak, Michaś, który uczęszcza podczas zaborów do szkoły. Ma jedenaście lat. Bardzo przeżywa sytuację w kraju, a w szczególności to, że w szkole uczą ich bredni. Pan Wawrzynkiewicz, tytułowy poznański nauczyciel, nieraz zarywa nocki aby nauczyć chłopaka prawdy. Michaś jest wrażliwy i kiedy nie powodzi mu się w szkole po prostu wpada w małą depresję. A wszystko to dzieje się dlatego, że Michasiowi wmówiono, że złe wyniki w nauce dobiją jego matkę. Do tego w szkole dopinają mu karteczkę buntownika za obronę polskości. Przez to wszystko staje się chorowity i umiera w wigilię Bożego Narodzenia.
problematyka: los polskiego dziecka w szkole zaborczej, naciski Niemców na germanizację polskich uczniów
gatunek: epika, nowela
długość: tak z 30 stron
ocena: 6/10
tytuł: Opowieść wigilijna
autor: Karol Dickens
bohaterowie: Skrudż (nie pamiętam jak się pisze) [Scroge bodajże - Wolwerin] + duchy przeszłości, teraźniejszości i przyszłości
treść w wielkim skrócie: treść chyba sobie darujemy, no chyba, że ktoś nie zna treści to odwołuje do pierwszego lepszego filmu w Wigilię, wszystkie na podstawie Opowieści.
problematyka: skąpstwo Skrudża wobec ludzkiego nieszczęścia, przemiana duchowa pod wpływem wizji ukazanych przez duchy (szczególnie wizja samotnej śmierci)
gatunek: epika, opowiadanie
długość: ok. 100 stron
ocena: 5/10 (byłaby wyższa gdyby nie wszelkie przeróbki filmowe)
tytuł: Dziady cz. II
autor: Adam Mickiewicz
bohaterowie: Guślarz, Starzec, Chór, Aniołki, Widmo, Dziewczyna, Upiór
treść w wielkim skrócie: ten Mickiewicz to naprawdę nie miał co robić. Jego Dziady cz. II są jeszcze dziwniejsze niż można pomyśleć po nazwie. Otóż, cała historia odbywa się w wigilię Zaduszek (1 XI). Guślarz jest przewodniczącym ceremonii przywołania duchów i po kolei wzywa duchy: aniołków, złego pana i dziewczyny. Każde z nich reprezentuje inne cechy, kolejno: nie zaznanie goryczy na ziemi, skąpstwo i życie marzeniami bez miłości. Po tych duchach przybywa Upiór duch samobójcy, który kochał się w bogatej pannie. Przyczepia się do jakiejś pasterki w żałobie. Dziady poprzedza wiersz upiór. [Gwoi ścisłości - Dziady to autentyczna nazwa obrzędu ludowego. Ponieważ Mickiewicz lubił czasem ee... wdychać coś niekoniecznie normalnego, stąd prawdopodobnie podczas halucynacji napisał Dziady... - Wolwerin]
problematyka: pojęcie prawa (moralnego) i sprawiedliwości w wydaniu ludowym, spojrzenie na świat, człowieka i życie przez pryzmat wiejskich, ludowych wierzeń, sytuacja chłopa w I poł. XIX wieku widoczna przy opisie win złego pana
gatunek: dramat
długość: ok. 20 stron czcionką 10
ocena: 7/10
tytuł: Zemsta
autor: Aleksander Fredro
bohaterowie: Papkin, Klara, Rejent, Cześnik, Wacław, Postolina
treść w wielkim skrócie: żyją sobie dwaj kolesie, którym nic nie brakuje (Rejent, Cześnik), ale jeden drugiego nienawidzi, ale mimo to, jak to bywa ich dzieci (Klara i Wacław) zakochują się w sobie. Dwaj kolesie zaczynają ze sobą walczyć o byle błahostkę jaką jest mur graniczny. Całość przesycona dowcipem, żartem, parę intryg. W końcu wszystkie wydarzenia prowadzą do szczęśliwego końca (Rejent godzi się z Cześnikiem, a Klara wychodzi za Wacława).
problematyka: -
gatunek: dramat, komedia
długość: ok. 120 stron
ocena : 6+/10
tytuł: Krzyżacy
autor: Henryk Sienkiewicz
bohaterowie: Zbyszko, Danuśka, Maćko, Jagienka oraz boh. realistyczni Władysław Jagiełło, Urlich von Jungingen
treść w wielkim skrócie: ówczesna Polska toczy wojnę z Krzyżakami. Do ostatecznego starcia dochodzi, jak wiemy, pod Grunwaldem roku bodajże 1410. W tok akcji wplecione są wątki miłosne (Danuśka-Zbyszko) oraz nastroje chłopów i ich sytuacja w XV wieku.
problematyka: sytuacja chłopów w XV wieku, dyplomatyka i wojny w czasach jagiellońskich, nastroje polsko-krzyżackie.
gatunek: epika, powieść historyczno-przygodowa
długość: długa, o wiele za długa
ocena: 5+/10
tytuł: Siłaczka
autor: Stefan Żeromski
bohaterowie: Stanisława Bozowska, Paweł Obarecki
treść w wielkim skrócie: po tytule można się spodziewać wiele, a to tylko metaforyczne określenie zmagań Stanisławy Bozowskiej z nauczeniem ludu. Opowieść rozgrywa się we wsi niedaleko niejakiego Obrzydłówka, gdzie Stasia pracowała. Pewnego dnia przyjeżdża tu Paweł Barecki lekarz wezwany do chorej n-lki. Okazuje się, że to Stasia jego kumpela, a wręcz ukochana z dawnych lat. Razem wspominają, ale stan kobiety gwałtownie się pogarsza. Lekarz nie jest w stanie jej uratować. Bozowska umiera.
problematyka: heroiczna praca nauczycielki w biednej wiosce, konfrontacja dwu postaw Obarecki-Bozowska, l
gatunek: epika, nowela obyczajowa
długość: krótka ok. 16 stron
ocena: 6-/10
Ginewra
karolina.sobolewska@vp.pl