#37
<< poprzednie | spis treści | następne >> 
strona
10

| Z kolarskiego świata

Czym jest UCI?
UCI czyli Międzynarodowa Unia Kolarska (Union Cycliste Internationale) posiadająca swoją siedzibę w Aigle w Szwajcarii. To instytucja zajmująca się propagowaniem kolarstwa, organizowaniem zawodów, ustanawianiem standardów sprzętowych, kontrolowaniem zawodników oraz ustalaniem ich list rankingowych w sportach kolarskich.

UCI dość długo było nastawione na propagowanie prawie wyłącznie tradycyjnych sportów kolarskich, a więc kolarstwa szosowego oraz kolarstwa torowego i kolarstwa przełajowego. W 1989 roku UCI zdecydowała się jednak "dostrzec" także kolarstwo górskie, BMX oraz cyklotrial. Wszystkie te dziedziny UCI stara się obecnie "obsługiwać" na równych zasadach, tj. organizować mistrzostwa świata, puchar świata, ustalać reguły sprzętowe oraz udzielać licencji zawodniczych i prowadzić ranking zawodników zawodowych.

BMX
BMX (ang. Bicycle Moto Cross) to jednocześnie nazwa roweru i rodzaju kolarstwa które zostało zapoczątkowane w USA w latach 70. Sport ten uprawia się na już wcześniej istniejących, ziemnych trasach do motocyklowych zawodów przełajowych, jednak z użyciem rowerów na kołach najwyżej 20-calowych, posiadających wzmocnioną i bardzo uproszczoną (bez przerzutek) konstrukcję. Poza tym rowery BMX mogą mieć dowolny typ konstrukcji, masę i geometrię.

Zawody BMX są rozgrywane podobnie do motocyklowych zawodów przełajowych (tzw. motocrossu). Wszyscy zawodnicy startują na raz z odpowiednio szerokiego pasa startowego, a następnie pokonują od kilku do kilkudziesięciu okrążeń toru, który ma ok 300-400 m długości. W trakcie widowiskowych zawodów często dochodzi do karamboli, jednak dzięki "opancerzeniu" zawodników i stosunkowo niskich prędkości wynikających z samej konstrukcji rowerów BMX nie dochodzi prawie nigdy do poważniejszych obrażeń zawodników.

BMX przeżył szczyt swojej popularności w latach '70-tych. W latach '80-tych jego popularność przyćmiły rowery górskie oraz cyklotrialowe dające możliwość pokonywania znacznie trudniejszych tras. BMX jest jednak wciąż bardzo popularny w USA, Kanadzie i Australii. Rozgrywane są również mistrzostwa świata i puchar świata BMX pod egidą UCI.

Rower szosowy
Rower szosowy to sportowy rower, służący do ścigania się po asfaltowych drogach publicznych. Zgodnie z zasadami UCI do zawodów szosowych są dopuszczane tylko pionowe rowery na kołach 28 cali z klasycznym układem napędowym, oraz klasyczną ramą.

Klasyczny układ napędowy składać się musi z zespołu zębatek przednich napędzanych bezpośrednio za pomocą nóg przy pomocy korb i pedałów. Zębatki przednie są połączone łańcuchem z zespołem zębatek napędzających bezpośrednio tylne koło. Przepisy UCI nie określają maksymalnej liczby tylnych i przednich zębatek, oraz mechanizmu zmiany przełożeń, ale określają maksymalne i minimalne przełożenie jakie za ich pomocą można osiągnąć.

UCI dość długo utrzymywała zasadę, że rower szosowy może mieć maksymalnie 10 przełożeń (dwie zębatki z przodu i 5 z tyłu), obecnie jednak odstąpiono od tego i współczesne rowery szosowe posiadają zwykle dwie zębatki z przodu i 9-10 zębatek z tyłu co daje razem 20 różnych przełożeń. W niektórych etapach górskich stosuje się ostatnio nawet trzy zębatki przednie uzyskując 30 przełożeń (czyli więcej niż w rowerach górskich). Klasyczna rama składać się musi z głównego trójkąta, o określonych przez UCI rozmiarach maksymalnych i minimalnych, trójkąta tylnego oraz przednich widełek, których rozmiary i budowa są także ściśle zdefiniowane przez UCI. Współcześni producenci osprzętu i ram do rowerów szosowych "stają na głowie" aby osiągnąć jak najmniejszą masę, jak najwięcej przełożeń i jak najmniejsze opory areodeynamiczne produkowanych rowerów i nie przekroczyć przy tym norm i definicji narzucanych przez UCI. Osiąga się to poprzez stosowanie ultralekkich i ultra wytrzymałych materiałów jak karbon, duraluminium, tytan, włókna aramidowe, oraz poprzez stosowanie jak najmniejszych ilości tych materiałów. Wiąże się to niestety z dużą nietrwałością i delikatnością tych rowerów. Osprzęt do tych rowerów jest często tak mocno "odchudzony", że całkowicie zużywa się w ramach jednych zawodów, a niektóre części (tylne zębatki, łańcuch i koła) wymienia się po każdym etapie zawodów. Obecnie, najlżejsze rowery szosowe są budowane z ram karbonowych o spłaszczonych przekrojach. Osiągają one masy rzędu 6.5-7 kg.


Rower górski
Klasyczny rower górski jest rowerem na kołach 26 calowych o krótkiej, zwartej i specjalnie wzmacnianej ramie, z większym niż w rowerach szosowych prześwitem pod pedałami, zaopatrzonym w prostą kierownicę, mocne hamulce i odporny na uderzenia oraz brud osprzęt, dający możliwość zmieniania przełożeń w jak najszerszym zakresie. Klasyczny rower górski powinien też posiadać przynajmniej przednią amortyzację. Rower taki jest nieco cięższy od rowerów szosowych - masa roweru górskiego dobrej klasy waha się w zakresie 10-12 kg, aczkolwiek najdroższe, sportowe modele potrafią ważyć nawet 7 kg. Ze względu na amortyzację klasyczne rowery górskie dzielą się na:
a) hardtaile, czyli rowery bez tylnej amortyzacji,
b) softtaile, czyli rowery ze szczątkową tylną amortyzacją (bazującą na ugięciu materiału, z którego zrobiona jest rama),
c) rowery full-suspenssion - z pełną amortyzacją.

 

| Peleton podczas jednego z etapów.. |

 

 

 

Klasyczny rower górski służy do uprawiania turystyki w trudnym terenie, a jego sportowe odmiany służą do uprawiania dyscypliny o nazwie Cross Country (XC), czyli przełajów po pętli 10-20 km, które pokonuje się w czasie zawodów 3-4 razy. Oprócz klasycznego roweru górskiego istnieją też specjalizowane jego odmiany:
a) rower zjazdowy – który ma taką geometrię ramy, że jadący czuje się na nim wygodnie na stromym zjeździe, ale nie nadaje się on do jazdy po płaskim terenie i do podjazdów. Rower zjazdowy ma koniecznie pełne zawieszenie o bardzo dużym skoku, lekko giętą kierownicę, mniej przełożeń i jest znacznie solidniejszy ale i znacznie cięższy od klasycznego roweru górskiego. Jego przeciętna masa to 16-18 kg. Na rowerze tym rozgrywa się konkurencje sportową -zjazd po stromym stoku, gdzie prędkości dochodzą do 100 km/h.
b) rower do dual-slalomu – to pośredni między rowerem zjazdowym i rowerem klasycznym pojazd, który nie jest tak ciężki jak typowy rower zjazdowy, zwykle nie posiada tylnego zawieszenia i daje się nim także jechać po płaskim terenie - służy on do rozgrywania konkurencji polegającej na równoległym zjeździe dwóch zawodników po wąskiej i krętej trasie, która może się także miejscami wznosić.
c) rower freeride'owy i rower enduro – są to kolejne pośrednie modele między rowerem zjazdowym i klasycznym - są one zazwyczaj w pełni amortyzowane, nieco cięższe od roweru klasycznego ale mające podobny osprzęt (tę samą liczbę i zakres przełożeń) - służą one do bardzo ambitnej turystyki górskiej po ekstremalnie trudnym terenie i nie uprawia się nim żadnej dyscypliny sportowej.
d) rower trialowy – jest to rower na kołach '24 - podobny trochę do BMX-a, choć tak naprawdę o zupełnie innej konstrukcji, który służy do wykonywania "sztuczek", oraz do cyklotrialu - czyli jeździe po krótkiej ale bardzo trudnej trasie wymagającej pokonywania przeszkód w rodzaju wysokich ścianek, beczek, poręczy, schodów itp.

Rower torowy
Rower Torowy to bardzo lekki rower na kołach 28 cali (w jeździe na czas używa się kół o pomniejszonej średnicy ok 26 cali) służący do ścigania się po specjalnie przygotowanych torach przypominających tory do biegów lekkoatletycznych.

Konstrukcja roweru torowego jest bardzo zbliżona do konstrukcji roweru szosowego, występuje tu jednak kilka cech charakterystycznych:
a) jest lżejszy (brak hamulców, przerzutek itp.), ale jednocześnie ramy torowe często są cięższe od szosowych, gdyż nacisk w nich położony jest na sztywność konstrukcji. W jeździe po płaskiej nawierzchni decydująca jest masa kół, podczas gdy masa ramy z fizycznego punktu widzenia nie ma znaczenia. Najlżejsze konstrukcje osiągają masę poniżej 6,5 kg.
b) używane są oponodętki przyklejane do kół (tzw szytki). Szytki dla sprinterów osiągają wagę ok. 110 gramów, co jest wynikiem nie do pobicia dla ogumienia szosowego.
c) nie posiada przełożeń, gdyż są one zbędne, bo cały wyścig toczy się na płaskim torze, a start odbywa się ze specjalnej bramki. Stałe przełożenie jest dobierane indywidualnie do potrzeb danego zawodnika.
d) często używa się w nim pedałów na podwójne paski (nie na klasyczne wpięcia jak w innych dyscyplinach), aby zminimalizować ryzyko wyskoczenia buta z pedału w trakcie sprintu
e) najistotniejszą cechą jest brak wolnobiegu, tzw. ostre koło, tj.: gdy kręci się tylne koło, kręcą się również pedały - nie sposób więc jechać nie pedałując



Autor: Kilmo

<< poprzednie | spis treści | następne >> 
Grafika i teksty tutaj zawarte nie mogą być kopiowane i używane w wszelkiej formie bez zgody ich autorów. Wszelkie prawa Zastrzeżone!
Copyright: Layout & GFX: Urimourn (urimourn@vp.pl)