Słowem wstępu
W sprawie kociej!
Wasze wiersze
Wiersze wieszczów
Na wesoło
Między wersami
W sieci
Na do widzenia

O magazynie
Action Mag



numer 27,
styczeń 2006



Współpraca:

Brulion
Lepsza Strona Ciszy
GLP Oksymoron
Poezja ART
Poza wiatrem

:: O tercynie słów kilka

Metis: Na początek trochę historii: forma tercyny narodziła się we Włoszech, a spopularyzowana została w Boskiej Komedii Dantego Alighieri. W rodzimej poezji stosowali ją Jan Kochanowski, Juliusz Słowacki, a zwłaszcza poeci Młodej Polski - jak Kazimierz Przerwa Tetmajer czy Leopold Staff. 

Sama tercyna to, najprościej mówiąc, strofa zbudowana z (jak można się domyślić) trzech wersów. Strofy takie łączy się w wierszu według wzoru aba bcb cdc i tak dalej, widać więc że charakterystyczną cechą takiego utworu są rymy okalające. 

I przykładowy wiersz, co by to rzeczowo wyjaśnić: 

Teatr jednego mima 

a/ W teatrze jednego mima nigdy nie było tak ciemno. 
b/ A teraz pusta widownia i jeden aktor na scenie... 
a/ Chociaż on milczy, ja słyszę, jakby mi mówił "Chodź ze mną". 

b/ Idę, a on mi wskazuje mojego strachu schronienie, 
c/ skryte głęboko w tej ciszy, tak jakoś dziwnie nabrzmiałej. 
b/ Strach śpi na skraju miłości, obok zasnęły marzenia... 

c/ Pantomim ręce rozkłada, oczy mu robią się białe, 
d/ ciszę, milczeniem spęczniałą, krzyk metaliczny przerywa 
c/ i kończy się przedstawienie, tylko niedosyt zostaje... 

d/ Sam jeden stojąc na scenie, słowem się nie odzywa, 
a*/ w języku swym niewerbalnym ciszę buduje bezwględną. 
d/ ...Aż wreszcie słońce zachodzi, a on się w nocy rozpływa... 


* - ten wers, o ile wiem, nie musi się rymować z pierwszymi dwoma, ale myślę że lepiej to wygląda - więc tak napisałem. :)

 

Zorka: Tercyna rzadko pojawia się w polskiej wersyfikacji. Wprowadzona przez Jana Kochanowskiego, później najczęściej można ją odnaleźć w baroku, romantyzmie i Młodej Polsce. Jej najczęstsze rozmiary to: 11 (5+6) <czyli średniówka po piątej sylabie> i 13 (7+6) <analogicznie>. Wszystkie możliwe kombinacje rymów w zakresie tercyny występuję w "Psalmie 35" [J. Kochanowski] i w "Wiernym portrecie" Cypriana Norwida. 


Specyficzną odmianą tercyny jest STROFA HEJNAŁOWA - charakteryzująca się jednym rymem w obrębie trzech wersów i równą ilością sylab [7,8 zgł.] 

por. TERCET - stosowany jako stroficzny komponent w utworach złożonych z różnego typu strof. Na ten przykład w sonetach.

- Metis, Zorka


Kontakt periodyk-poetycki@epf.pl - Strona On-Line (www.periodyk.prv.pl)
Layout & GFX: Urimourn - urimourn@vp.pl