N U M E R :
2
styczeń 2006


kontakt

| poprzednie - spis treści - następne |      
Strona - 16 - Thelonious Monk...

Thelonious Monk - Biografia

Urodził się 10 października 1917 roku w Rocky Mount(Karolina Północna). Jednak nie było mu dane spędzić życie w tej miejscowości, ponieważ w 1921 roku Thelonious, jego matka oraz dwójka rodzeństwa(Marion i Thomas) przeprowadzili się do Nowego Jorku i zamieszkali na West 63rd Street. Trzy lata później do swojej rodziny dołączył Thelonious Monk Sr., jednakże ze względów zdrowotnych był zmuszony powrócić do Karoliny Północnej.

W czasie swojego pobytu w Nowym Jorku często grał na harmonijce ustnej oraz pianinie, co mogło zainspirować juniora do podjęcia próby nauczenia się gry na tym instrumencie. Swoją przygodę z pianinem rozpoczął w wieku 9 lat, gdy nauczyciel Marion zdecydował się wziąć go pod swoje skrzydła.

Monk uczęszczał do Stuyvesant College, jednak nie skończył swojej edukacji, ponieważ ok. 1935 roku zaczął grać jako pianista w pewnej wędrownej grupie gospelowej. Do Nowego Jorku powrócił po upływie około dwóch lat, założył własny kwartet i zaczął grywać w różnych klubach, aż wiosną 1941 roku, Kenny Clarke zatrudnił go jako pianistę w Minton’s Playhouse w Harlem. Jednakże pomimo swojego nowatorstwa oraz świetnego poczucia rytmu, Monk cały czas pozostawał twórcą niedocenianym. Głównie z powodu, że omylnie był uznawany za jednego z prekursorów "beepopu", oraz dlatego, że jego twórczość nie znajdowała uznania w uszach wielkich autorytetów ówczesnej sceny jazzowej. Dopiero w 1944 Coleman Hawkins zaproponował mu udział w nagraniu, lecz większą sławę przyniosła mu sesja nagraniowa dla małego wówczas Blue Note Records w 1947 r.(ostatnia sesja miała miejsce w 1952 roku). W tym czasie Monk grał z takimi muzykami jak Art Blakey, Idrees Sulieman, George Taitt, Rossiere “Shadow” Wilson i jeszcze z wielu innymi. Wtedy też Monk skomponował takie utwory jak "Round Midnight", "Ruby My Dear" czy chociażby wyśmienite "Well, You Needn't".

W 1947 r. Monk ożenił się z Nellie Smith, a następnie, w 1949 roku, urodził mu się syn którego nazwał... Thelonious Jr. Pomimo nagrań w Blue Note oraz wielu koncertów w różnych klubach, sytuacja finansowa Monka nie była zbyt ciekawa, a całość przybrała obraz dramatu, gdy we wrześniu 1951 roku, oskarżono go o nielegalne posiadanie narkotyków oraz pozbawiono go karty uprawniającej do gry w nowojorskich klubach. "Banicja" trwała 6 lat, w których Monk grał w klubach w Brooklynie. W tym czasie powstały też nagrania Monka z innymi wielkimi artystami takimi jak: Rollins, Miles Davis i Milt Jackson. Pod koniec 1953 roku urodziła mu się córka, Barbara, a latem 1954 r. Monk postanowił wyjechać do Paryża, aby zagrać tam na festiwalu jazzowym. W czasie swojego pobytu we Francji nagrał również swoją pierwszą płytę solową(nagrywał dla Vogue).

W 1955 roku, Monk nawiązał współpracę z nowym studiem, Riverside, gdzie nagrał takie płyty jak "Plays Duke Ellington", "The Unique", "Brillant Corners", "Monk’s Music" i swój drugi solowy album: "Thelonious Monk Alone". W 1957 roku odzyskał kartę uprawniającą do występów i od tego czasu zaczął grać w Five Spot Café wraz z takimi jak: John Coltrane, Wilbur Ware oraz Shadow Wilson. Od tego momentu kariera Monka zaczęła się gwałtownie rozwijać, czego dowodem może być fakt, iż w 1959 roku przewodził on big bandowi. W 1961 roku Monk założył kwartet, w którego skład wchodzili między innymi(skład się kilkakrotnie zmieniał): Charlie Rouse, John Ore i Frankie Dunlop. Kwartet ten dawał koncerty w Europie(1961) oraz Japonii(1963). Oprócz tych niewątpliwych sukcesów, w 1962 roku podpisał kontrakt z jedną z największych wówczas wytwórni płytowych, Columbia Records, z kolei w 1964, jako trzeci w historii muzyk jazzowy, trafił na okładkę Time Magazine.

Media przykleiły mu plakietkę z napisem "odludek". Coraz częściej zamiast recenzji jego dokonań, pojawiały się komentarze na temat jego nietypowego zachowania. Jednak pomimo sławy, Monk, nie zapominał o swojej rodzinie. Zawsze obecny na wszelkich uroczystościach rodzinnych grał na pianinie, a nawet komponował utwory specjalnie dla swoich dzieci: "Little Rootie Tootie", "Boo Boo's Birthday", czy chociażby “Green Chimneys”.



W 1968 roku miała miejsce ostatnia sesja Monka(wraz z orkiestrą Oliviera Nelsona) dla Columbia Records, która okazała się absolutną porażką. Z tego powodu w 1972 roku Columbia Records zerwało umowę z Monkiem. Po tym wydarzeniu Monk koncertował jeszcze z własnym kwartetem, jednak w lipcu 1976 roku wystąpił po raz ostatni.

5 lutego miał wylew. Zmarł 17 lutego 1982 roku w Englewood w stanie Nowy Jork. Był jednym z najlepszych kompozytorów XX wieku, co potwierdza liczba jego utworów uważanych obecnie za standardy jazzowe. Do dziś wydaje się reedycje jego starszych nagrań oraz ciągle pojawiają się składanki z jego największymi przebojami. Ku pamięci jego imienia utworzono Thelonious Monk Institute of Jazz, gdzie nowe generacje muzyków mogą zdobywać wiedzę na temat jazzu. Dzięki swojej niesamowitej muzykalności, poczuciu rytmu oraz zdolności do improwizacji i fantazji podbił(i podbija) serca milionów ludzi na świecie.

"You know, anybody can play a composition and use far-out chords and make it sound wrong. It’s making it sound right that’s not easy." Thelonious Monk, 1961

Wybrana dyskografia:


Genius Of Modern Music (1947-52)

Thelonious Monk Trio (1953)

Thelonious Monk And Sonny Rollins (1954)

Pure Monk (1954)

Solo 1954 (1955)
Plays Duke Ellington (1956)

The Unique (1956)

Brillant Corners (1957)

Thelonious Himself (1957)

With John Coltrane (1957)

Mulligan Meets Monk (1957; z Gerrym Mulliganem)

Art Blakey/Thelonious Monk (1958)

Monk's Music (1958)

Thelonious In Action (1958)

Misterioso (1958)

The Thelonious Monk Orchestra At Town Hall (1959)

Five By Monk By Five (1959)

Thelonious Alone In San Francisco (1960)

At The Blackhawk (1960)

Two Hours With Thelonious (1961)

Criss Cross (1963)

Monk's Dream (1963)

Big Band And Quartetln Concert (1964)

Miles & Monk At Newport (1964; z Milesem Davisem)

It's Monk's Time (1964)

Monk (1964)

Solo Monk (1965)

Straight No Chaser (1966)

Monk's Blues (1968)

Underground (1968)

Epistrophy (1971)

Something In Blue (1972)

The Man I Love (1972)

Sphere (1979)

Always Know (1979)

April In Paris/Live'71 (1981)

Live At The It Club'64 (1982)

Live At The Jazz Workshop'64 (1982)

Memorial Album 1954-60 (1982)

Tokyo Concerts'63 (1983)

The Complete Blue Note Recordings Of Thelonious Monk (1983)

The Great Canadian Concert of Thelonious Monk'65 (1984)

1963 - In Japan (1984)

The Complete Black Lion And Vogue Recordings Of Thelonious Monk (1986)

The Composer (1987)

Live In Stockholm 1961 (1987)

Solo 1954 (1993)

The Nonet Live'67 (1993)

Autor:Iskendarian 

    | poprzednie - spis treści - następne |
Grafika i teksty tutaj zawarte nie mogą być kopiowane i używane w wszelkiej formie bez zgody ich autorów. Wszelkie prawa Zastrzeżone!
Copyright: Layout & GFX: Urimourn (urimourn@vp.pl)