Gwiazdozbiory nieba grudniowego

<<< Wstecz
Orion (Orion)

      Wiele obserwatorów nieba uznaje gwiazdozbiór Oriona za najpiękniejszą konstelację. Jest ona uosobieniem mitologicznego myśliwego, który chwalił się, że potrafi zabić każdą istotę żyjącą na Ziemii. Niestety, jak to zwykle bywa, trafił swój na swego:
Orion podczas polowania napotkał Skorpiona, który użądlił go w piętę, przez co myśliwy zmarł. Układ gwiazd w Orionie jest tak charakterystyczny, że nie sposób go pomylić z żadną konstelacją. Głównymi składnikami są: w dolnej części biało-niebieski Rigiel (0,12mag) oraz u góry czerwona Betelgeza (0,2-0,8mag [jest to gwiazda zmienna]). Środkową część wyznacza tak zwany ''pas Oriona'', 3 gwiazdy znajdujące się niedaleko siebie. Poniżej ''pasa'' widać także 3 gwiazdy leżące w płaszczyźnie pionowej. Jeśli mamy w domu lornetkę lub mały teleskop, śmiało należy skierować ją (lub go) na środkową gwiazdę poniżej ''pasa Oriona''. Wtedy właśnie naszym oczom ukaże się prawdopodobnie najładniejszy obiekt na niebie: Wielka Mgławica M42 w Orionie.

      W tej mgławicy zanurzone są cztery ciasno ułożone składniki, zwane trapezem, które pobudzają mgławicę do świecenia. Oprócz tego obiektu, w konstelacji możemy znaleźć wiele innych ciekawych obiektów, między innymi mgławicę Koński Łeb, wiele gromad otwartych, gwiazd podwójnych oraz zmiennych. Z tych ostatnich najbradziej interesujące są: U Orionis - zmienna typu Miry (4,8-12,6mag w zakresie 372 dni), i półregularna W Orionis (5,9-7,7mag w zakresie 212 dni).
      Jeśli tylko będzie pogodna noc, szczerze zachęcam do zidentyfikowania Oriona. W połowie grudnia o 23:00 znajduje się wysoko na południowej części nieba. Bardziej na wschód i w dół od gwiazdozbioru podziwiać możemy najjaśniejszą gwiazdę nieba Syriusza (-1,46mag).

Byk (Taurus)
      Jest to sporej wielkości zodiakalny gwiazdozbiór. Rozciąga się nad Orionem, pomiędzy Wielorybem (Cetus), a Bliźniętami (Gemini). Najbardziej rzucającą się początkowo w oczy gwiazdą jest czerwony Aldebaran (0,85mag). Otacza go bardzo jasna gromada otwarta Hiady, najjaśniejsze z nich układają się na kształt litery ''V''. W Byku odnaleźć możemy już 10cm teleskopem (pod ciemnym niebem) pozostałość po wybuchu supernowej- mgławicę M1 Krab. Głęboko w jej wnętrzu znajduje się pulsar, który jest ''siłownią'' mgławicy.
      Jednak najciekawszym obiektem w Byku jest bardzo dobrze widoczna gołym okiem gromada otwarta M45 Plejady (zwana też Siedem Sióstr lub Kurczęta). Są to gorące gwiazdy białoniebieskie, a w skali gwiazdowej są bardzo młodymi obiektami. Najjaśniejsze z nich to: Alcyone (2,9mag), Elektra (3,7mag), Atlas (3,6mag), Merope (4,2mag), Maia (3,9mag), Taygete (4,3mag), zmienna Pleione (ok. 5,1mag), Celaeno (5,4mag) oraz Asterope (5,6mag). Na zdjęciach Plejad dość łatwo można uchwycić otaczającą je mgławicę, z której powstały. W Byku znajduje się także wiele gromad otwartch oraz kilka słabych mgławic.

Bliźnięta (Gemini)
      Jest to duży zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego. Głównymi składnikami są Castor i Polluks (1,58mag i 1,14mag). Ten drugi jest pięknym układem podwójnym, składniki o jasnościach 1,9mag i 2,9mag oddziela odległość 2''5, tak więc rozdzielić je można przez mały teleskop. W rzeczywistości Castor posiada jeszcze kolejną parę, tak więc ogólnie jest to gwiazda składająca się z sześciu składników. Jeśli chodzi o obiekty niegwiazdowe, najokazalsza jest gromada otwarta M35 leżąca po prawej stronie konstelacji i można ja bez problemu zobaczyć gołym okiem.
      W całej konstelacji znaduje się wiele innych ciemnych gromad otwartych oraz mgławica planetarna Eskomos o jasności około 10mag. Znaleźć możemy także wiele gwiazd podwójnych. W grudniu Bliźnięta są wysoko na niebie w okolicach godziny 24.00

     Design by:  Agntx


<<< Wstecz