| #36 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| << poprzednie | spis treści | następne >> | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Historia Igrzysk nowożytnych (cz.I) Chamonix
(25.01-5.02.1924) Historię
zimowych igrzysk olimpijskich należałoby cofnąć do roku 1908, kiedy w
programie imprezy londyńskiej znalazło się łyżwiarstwo figurowe. A już z
pewnością do roku 1920, gdy w Antwerpii zawody olimpijskie odbyły się w dwóch
"ratach", letniej i jesiennej. I Zimowe Igrzyska Olimpijskie swoja
rangę zyskały na Kongresie Olimpijskim w Lizbonie dopiero w rok po ich
przeprowadzeniu, bowiem oficjalnie rozegrano je jako Tydzień Sportów
Zimowych w Chamonix.
Francuski kurort okazał się gościnny przede wszystkim dla Skandynawów. Za dwóch głównych bohaterów igrzysk uznano Norwega Thorleifa Hauga, który wygrał oba biegi, a także kombinację zwaną wówczas nordycką vel norweską. "Królem łyżew" został Fin Clas Thunberg, który także zwyciężył trzykrotnie, a oprócz tego zdobył raz srebro i raz brąz. Pięć medali postawiło go na czele multimedalistów. Jednak pierwsze złoto ZIO przypadło Amerykaninowi Charlesowi Jewtraw, który zwycięsko ukończył bieg łyżwiarski na 500 m. Turniej hokejowy wygrała Kanada. Tak naprawdę był to rodzaj szkółki hokejowej, w której Kanadyjczycy uczyli tej gry ekipy z Europy. Strzelili w turnieju 110 bramek, stracili 3. Z
Polaków najlepszy wynik w Chamonix osiągnął łyżwiarz Leon
Jucewicz, który w wieloboju był 8. Również na 8 miejscu uplasowała
się w zawodach figurowych 11-letnia zaledwie Sonja Henie. Główne
role w olimpijskich spektaklach miały jej dopiero przypaść w przyszłości..
W
narciarskim konkursie skoków trzecie miejsce przypadło Amerykaninowi Andersowi
Haugenowi. Na skutek błędu sędziowskiego nie wręczono mu medalu.
Haugen protestował i doczekał się naprawienia pomyłki po... 50 latach,
Odebrał go, gdy miał już 83 lata. Sportowymi
hegemonami okazali się przede wszystkim Skandynawowie i przedstawiciele krajów
alpejskich, choć w dyscyplinach zimowych swoje medalowe aspiracja zgłosili
już wtedy zawodnicy USA.
Z eleganckiego kurortu Chamonix, igrzyska zimowe zawędrowały do jeszcze bardziej ekskluzywnego St. Moritz. Lecz choć był środek lutego, pogoda zdecydowanie zawiodła sportowców. Przyszła odwilż i w efekcie najbardziej dramatyczna walka toczyła się nie tyle na trasach narciarskich i lodowiskach, ile o to, by sportowe areny w ogóle nadawały się do użytku. Lansując modę na poranne wstawanie, Szwajcarom udało się przeprowadzić część przewidzianych pierwotnym programem konkurencji. Najlepszym
narciarzem II ZIO uznano Norwega Johana Groettumbratena, który
zwyciężył w biegu na 18 km i kombinacji norweskiej. Gdy zawodnicy
wystartowali do trzeciej konkurencji, maratonu na 50 km, było 0 st.
Celsjusza. Finiszowali przy... plus 25. Norwegowie przeklinali pogodę na równi
z innymi, smary na ich nartach przy tak wysokich temperaturach powodowały
przyklejanie się spodów do podłoża. Triumfator, Szwed Eric Hadlund
uzyskał na mecie 13 minut przewagi. On kończył bieg jeszcze po śniegu,
jego rywale już po trawie. Polscy
górale, (bo to z nich składała się ekipa narciarska), wybrali się do St.
Moritz liczniej niż do Chamonix, ale ich wyniki nie były znów zbyt dobre.
Na 18 km Józef Bujak był 18, na 50 km Andrzej
Krzeptowski II - 13, w konkursie skoków Stanisław Gąsienica
Sieczka - 23. Najlepiej w kombinacji wypadł Bronisław Czech,
zajął 10 miejsce. Na czternastej pozycji w konkurencji bobslejowych czwórek
zakończyła zawody polska załoga Józef Broel-Plater, Jerzy Łucki,
Jerzy Bardziński, Antoni Bura i Jan Potulicki. Licząca 11 zawodników
drużyna hokejowa zremisowała 2:2 ze Szwecją (srebrnym medalistą) i uległa
2:3 Czechosłowacji.
-
Reprezentacje
wystawiło 17 narodowych komitetów olimpijskich
Po
drugiej stronie Atlantyku pogodowy pech prześladował olimpijczyków podobnie
jak w St. Moritz. Do tego dołączył się straszliwy bałagan organizacyjny.
W USA szalał kryzys i igrzyska pewnie by się nie odbyły, gdyby nie fakt, że
w znacznej mierze sfinansował je właściciel terenów wokół Lake Placid Godfrey
Dewey. Wielki fanatyk bobslejów kazał na własny koszt zbudować
tor, poza tym jednak nie bardzo znał się na organizacji tak dużych imprez.
W efekcie, w biegach narciarskich zawodnicy błądzili na trasie, bo nie była
ona dobrze oznakowana, brakowało również sędziów. Okropne zamieszanie
wywołał pomysł rozgrywania przez wszystkich zawodników biegów łyżwiarskich
ze startu wspólnego. Panczeniści przepychali się, przewracali, dochodziło
do scysji między zawodnikami. Ciekawą
postacią tych igrzysk był Amerykanin Edward Eagan. W roku
1920 zdobył jako bokser wagi lekkopółśredniej złoty medal w Antwerpii.
Teraz dołożył do niego drugi, za start w czwórce bobslejowej. Najlepszy wynik indywidualny Polaków w Lake Placid, to 7 miejsce Bronisława Czecha w kombinacji, który, oprócz tego był jeszcze 12 w konkursie skoków i 18 w biegu na 18 km. Pierwsze punkty w klasyfikacji olimpijskiej dał nam start drużyny hokejowej, co jest swego rodzaju paradoksem. Polacy rozegrali 6 meczów, przegrali 1:2 i 1:4 z Niemcami, 1:4 i 0:5 z USA oraz 0:9 i 0:10 z Kanadą. Zajęli ostatnie miejsce, ale było to miejsce czwarte, co oznaczało zdobycie 3 pkt. I właśnie te punkty pozwoliły sklasyfikować naszą ekipę na 12 miejscu wśród reprezentacji uczestniczących w igrzyskach |
Organizacje
igrzysk zimowych przyznano Niemcom niedługo pod dojściu do władzy Hitlera i
od początku były to "jego" igrzyska. Mimo protestów i wyraźnych
poleceń MKOl. faszystowski rząd Niemiec próbował przy każdej nadarzającej
się okazji wykorzystywać igrzyska propagandowo.
- Reprezentacje
wystawiło 28 narodowych komitetów olimpijskich
Po
12 latach igrzyska wróciły do St. Moritz. Prawdę mówiąc MKOl. dużego
wyboru nie miał. Po wojnie Europa była zniszczona, a w neutralnej Szwajcarii
obiekty olimpijskie zachowały się w dobrym stanie. Z igrzysk wykluczono
wojennych agresorów Niemcy i Jap W
pamięci kibiców pozostała kanadyjska łyżwiarka figurowa 19-letnia Barbara
Scott i alpejka Gretchen Fraser. Ciekawostka - czasy
na stoku mierzono przy pomocy... telefonu, na sygnał startu sędzia obok mety
ze słuchawką przy uchu włączał stoper. Polaków
na igrzyskach nie zabrakło. Pojechała grupa zakopiańskich górali, którzy
zajmowali odległe miejsca w konkurencjach klasycznych. Sztafeta (Stefan
Dziedzic, Tadeusz Kwapień, Daniel Krzeptowski i Stanisław Bukowski) była 10.,
a Stanisław Marusarz w konkursie skoków 27. Szczęścia w zjeździe próbował
Józef Marusarz, był 35.
- Reprezentacje
wystawiło 30 narodowych komitetów olimpijskich
Z
Helsinek do Norwegii, kolebki sportów zimowych, nie jest daleko. W ciężkich
latach powojennych kraje skandynawskie wzięły na siebie ciężar organizacji
igrzysk zimowych i była to organizacja sprawna. Dla gospodarzy bohaterami
igrzysk zostali: łyżwiarz szybki Hjalmar Andersen, który wręcz
zdeklasował konkurentów i z ogromną przewagą wygrał biegi na 1500, 5000 i
10000 m oraz narciarz Stein Eriksen, który jako pierwszy
zawodnik spoza krajów alpejskich zwyciężył w konkurencji zjazdowej, slalomie
gigancie. Gigant
zresztą również po raz pierwszy pojawił się w programie zawodów
olimpijskich. Takich, po raz pierwszy rozgrywanych konkurencji było na tych
igrzyskach więcej. Łyżwiarz figurowy Dick Button (USA), ten
sam, który w Helsinkach z powodzeniem wykonał podwójnego axla, tym razem spróbował
potrójnego toe-loopa. I choć go podparł, zszokowani sędziowie i tym razem
przyznali mu złoty medal. Po
raz pierwszy w biegu narciarskim wystartowały kobiety. Na dystansie 10 km zwyciężyła
Finka Lydia Wideman. W turnieju hokejowym tytuł po raz piąty
przypadł drużynie Kanady.
Po
latach oporu przed startem w "burżuazyjnej" imprezie, w igrzyskach
wystartowała ekipa ZSRR. I od razu zdominowała zawody zdobywając aż 16
medali, w tym 7 złotych. Więcej niż którakolwiek z pozostałych drużyn.
Największym propagandowym sukcesem zespołu radzieckiego okazała się wygrana
w turnieju hokejowym. Panujący w tej dyscyplinie od lat Kanadyjczycy zostali na
długo zepchnięci na drugi plan. Powody
do wielkiej radości mieli i Polacy. W Cortina d'Ampezzo zdobyliśmy pierwszy
medal igrzysk zimowych. Przypadł on Franciszkowi Groniowi-Gąsienicy,
który w kombinacji norweskiej z 436,8 pkt uplasował się na wysokiej, trzeciej
pozycji. Dzielnie walczyła też sztafeta biegaczek narciarskich, która wywalczyła piąte miejsce. W sumie 13 lokata w klasyfikacji punktowej była dla reprezentacji Polski dużym osiągnięciem. Za
miesiąc przeczytacie drugą część historii igrzysk nowożytnych.. ![]() Źródło: Polski Komitet Olimpijski | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| << poprzednie | spis treści | następne >> | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Grafika i teksty tutaj zawarte nie mogą być kopiowane i używane w wszelkiej formie bez zgody ich autorów.
Wszelkie prawa Zastrzeżone! Copyright: Layout & GFX: Urimourn (urimourn@vp.pl) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||