:: Wskazówki do analizy i interpretacji utworu
lirycznego
Odpowiadając w kolejności na poniższe pytania uzyskamy tekst zwany analizą i
interpretacją utworu lirycznego. Wskazówki są uniwersalne dla każdego wiersza,
odpowiedzi na te pytania pomogą nam w zrozumieniu wiersza i jego znaczenia.
KTO MÓWI? Jakie cechy ujawnia tekst: czy jest to konkretnie ukształtowana
osoba, czy tylko abstrakcyjny głos? Czy podmiot ma cechy wyraźnie różniące go os
autora? Czy jest jego rolą, maską? Czy jest to liryka bezpośrednia, czy
pośrednia?
W JAKIEJ SYTUACJI ZNAJDUJE SIĘ PODMIOT? Czy jest to sytuacja wyznania (w
której mówiący ujawnia swoje odczucia lub myśli), sytuacja narracyjna (gdzie
podmiot liryczny opisuje świat przedstawiony, bez ujawniania swojego „ja”
lirycznego), sytuacja dramatyczna (tworząca „scenkę” dramatyczną, z
wprowadzonymi elementami narracji, opisu, dialogu) czy apelu (w którym „ja”
liryczne zwraca się bezpośrednio do lirycznego „ty”, czyli adresata tekstu)
CO MÓWI PODMIOT? Jakie są znaczenia poszczególnych słów, zwrotów, zdań,
wersów? Jaki jest świat przedstawiony? Czy jest zewnętrzny, czy wewnętrzny
(wyobraźnia podmiotu wypowiadającego)?
JAK MÓWI PODMIOT? Jakimi środkami stylistycznymi posługuje się podmiot?
Czy język zastosowany w wierszu jest silnie metaforyczny, literacki czy
potoczny?
O CZYM MÓWI AUTOR? Jakie ogólne znaczenie można wyprowadzić z odpowiedzi
na wcześniejsze zagadnienia. Jaka jest rola znaczeniowa tytułu lub motta? Czy
treść wiersza jest uniwersalna? Jaką interpretację wiersza można wyprowadzić z
tekstu?
DO JAKICH DZIEŁ ODWOŁUJE SIĘ AUTOR? Motywy z jakich dzieł literackich
można odnaleźć w utworze? Jakie utwory są parafrazowane, jakie myśli
filozoficzne? Czy utwór jest nastawiony krytycznie, czy polemizuje z danym
zagadnieniem?
- na GLP Oksymoron opublikowała Iga Matusiak
|