:: Teatr Narodowy w Warszawie
Teatr Narodowy w Warszawie powstał w roku 1765 z inicjatywy króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Był pierwszą publiczną sceną składającą się ze stałych i zawodowych artystów polskich. Pierwszą premierą była komedia "Natręci" Józefa Bielawskiego.
Teatr miał być miejscem, w którym krzewiono by idee oświeceniowe i polemiki z kulturą sarmacką. Jednym z najciekawszych twórców repertuaru pierwszych lat teatru był jezuita, Franciszek Bohomolec.
W roku 1774 teatr przeniósł się do Pałacu Radziwiłłów na Krakowskim Przedmieściu, a w 1779 do budynku na Placu Krasińskich, który został wybudowany przez Franciszka Ryxa. Dzięki międzynarodowym kontaktom polski zespół miał kontakt z różnymi stylami i formami widowisk.
W roku 1778 na scenie teatru zadebiutował Wojciech Bogusławski, jego późniejszy wieloletni kierownik (kierował teatrem w latach 1783-85, 1790-94 oraz 1799-1814). W roku 1791 Teatr Narodowy wystawił m.in. komedię Szlachcic mieszczaninem Wybickiego i [I]Powrót posła autorstwa Niemcewicza. Trzy lata później, po obaleniu Konstytucji 3 Maja i II rozbiorze, w przeddzień powstania Kościuszkowskiego, Bogusławski wystawił swoją słynną śpiewogrę Cud mniemany czyli Krakowiacy i Górale.
W roku 1829 otwarto drugą scenę Teatru narodowego - Teatr Rozmaitości na Krakowskim Przedmieściu, zaś w roku 1833 do użytku oddano nową, okazałą budowlę Teatru Narodowego, której gmach, zaprojektowany przez Antonio Corazziego miał cztery kondygnacje lóż, parter z krzesłami oraz galerię z paradyzem. Sam zaś Teatr Nazwano Wielkim, ponieważ nie pozwolono, aby jego nazwa brzmiała Teatr Narodowy. Królował melodramat francuski, za to bardzo rzadko wystawiano Szekspira czy Schillera.. Pojawili się znani i lubiani aktorzy: Ludwik Paniczykowski, Alojzy Żółkowski czy Józef Rychter, a potem Helena Modrzejewska.
Złe czasy dla teatru Narodowego nadeszły w wieku XX. Utracił autorytet, a "narodowym" zaczęto nazywać Teatr Polski. Teatr Rozmaitości spłonął w roku 1919 i aktorzy grali w budynku teatru Letniego w Ogrodzie Saskim, aż do roku 1924, kiedy to scenę odbudowano przy projekcie Czesława Przybylskiego. W tym samym roku Teatr Rozmaitości przemienił się w Teatr Narodowy.
W latach międzywojennych teatr wystawiał głównie dramat polski. Juliusz Osteria przygotował słynna inscenizację Uciekła mi przepióreczka Żeromskiego (1925).. W roku 1928 w salach redutowych teatru Wielkiego stworzono kameralną scenę dramatyczną - Teatr Nowy. Obie sceny grały do rozpoczęcia II wojny światowej.
Pierwszą premierę po wojnie zagrano 13 grudnia 1949 roku. Był to Jegor Buczyłow i inni Gorkiego.
Na dobre wyszło przejęcie teatru przez Kazimierza Dejmka. Warto wspomnieć o inscenizacji Historyi o Chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim Mikołaja z Wilkowiecka, która została przygotowana w roku 1962. Pozyskał także świetnych aktorów oraz znakomitego scenografa - Andrzeja Stopkę. Ponownie zaczęły się podbać polskie komedie, takie jak: Wilki nocy czy Grube ryby. Ostatnią realizacją Dejmka był dramat Adama Mickiewicza Dziady, który dał początek wydarzeniom Marca'68. Sam zaś dyrektor został wyrzucony zarówno z teatru jak i ze swoje partii.Po kierowaniu przez Dejmka teatrem przyszedł czas na Adama Hanuszkiewicza. Wpadał na niebanalne, częstwo dość kontrowersyjne pomysły, jak Goplana jeżdząca na motorze w Balladynie z roku 1974 czy Antygona, w której aktorzy byli odziani w ubrania obecnych czasów (1972).
Hanuszkieiwcz odszedł z teatru w roku 1982, a na jego funkcję przyszedł Jerzy Krakowski. W roku 1985 miał miejsce pożar i niestety teatr spalił się. Od roku 1986 tetar mieścił się w siedzibie Teatru na Woli. 10 lat później wznowił swą działalność przedstawieniem Dziady. Nowym dyrektorem został Jerzy Grzegorzewski. Pojawili się także nowi aktorzy: Zbigniew Zamachowski i Wojciech Malajkat. Przewinęli się m.in.. tacy reżyserzy jak: Henryk Tomaszewski czy Kazimierz Kutz.
Grzgorzewski odszedł z teatru w roku 2002, a od września 2003 prowadzi go Jan Englert.
Na postawie strony: www.culture.pl
gloggy
|