.:: Unia Europejska ::.

Referat fakt, jest krótki, ale zawiera najważniejsze informacje o Unii Europejskiej. Uzyskana ocena: bardzo dobry (5).

Informacje ogólne
Unia Europejska powstała jako przeciwwaga dla dominacji politycznej i gospodarczej Stanów Zjednoczonych w świecie. Jest związkiem dwudziestu pięciu krajów europejskich z siedzibą w Brukseli. Należą do niej: Luksemburg, Grecja, Czechy, Niemcy, Belgia, Litwa, Irlandia, Cypr, Finlandia, Węgry, Polska, Szwecja, Dania, Malta, Holandia, Estonia, Włochy, Łotwa, Austria, Hiszpania, Słowenia, Portugalia, Wielka Brytania, Słowacja, Francja.

Cele
Celem Unii Europejskiej jest współpraca polityczna i gospodarcza oraz wprowadzenie wspólnej waluty euro. Kraje, w których euro już funkcjonuje to: Luksemburg, Grecja, Niemcy, Belgia, Irlandia, Finlandia, Holandia, Włochy, Austria, Hiszpania, Portugalia i Francja. Polityka zagraniczna jest realizowana przez wypracowanie wspólnego stanowiska zagranicznego. Ma ono formę stałych konsultacji. Unia gospodarcza jest realizowana przez wprowadzenie wspólnej zewnętrznej polityki ekonomicznej oraz przyjmowanie ogólnych zaleceń dotyczących polityki wewnętrznej państw członkowskich. Unia monetarna jest realizowana przez utworzenie Europejskiego Banku Centralnego, ograniczenie wahań kursów walut i podawanie notowań giełdowych.

Krótka historia
Po II wojnie światowej państwa Europy Zachodniej podjęły szereg działań na rzecz integracji. Wynikało to z konieczności odbudowy zniszczonej gospodarki oraz z obaw przed powtórzeniem się tragedii wojny.
9 maja 1950 roku francuski minister spraw zagranicznych R. Schuman wystąpił z oświadczeniem, w którym proponował połączenie przemysłów węgla i stali Francji i Niemiec (oraz innych państw zachodnioeuropejskich) i podporządkowanie ich organowi ponadnarodowemu (był to Plan Shumana).
18 kwietnia 1951 roku został w Paryżu podpisany Traktat Paryski o utworzeniu Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali (EWWiS). Traktat został podpisany przez 6 państw: Francję, Belgię, Holandię, Luksemburg, RFN, Włochy. Głównym celem EWWiS stało się stworzenie wspólnego rynku węgla, żelaza i stali. Organizacja ta miała przyczynić się do rozwoju gospodarczego i wzrostu zatrudnienia. Po powstaniu EWWiS państwa zachodnioeuropejskie postanowiły skoncentrować się na integracji gospodarczej oraz na liberalizacji handlu między nimi. 25 marca 1957 roku na zwołanej do Rzymu konferencji podpisany został Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą - EWG. Do najważniejszych jej celów należały m.in. utworzenie wspólnego rynku państw członkowskich, wprowadzenie Unii Celnej oraz wprowadzenie wspólnej polityki w zakresie ekonomii. Tego samego dnia podpisano traktat powołujący Europejską Wspólnotę Energii Atomowej EURATOM. Celem tej wspólnoty były pokojowe wykorzystanie energii atomowej.
Po utworzeniu wspólnot nie ustawały wysiłki na rzecz utworzenia Unii Europejskiej. Pierwszym po wielu latach znaczącym krokiem w tym kierunku było podpisanie w lutym 1986 roku Jednolitego Aktu Europejskiego. W Akcie tym państwa- członkowie Wspólnot postanowiły przekształcić stosunki między sobą w Unię Europejską. Ustanowiono wówczas Radę Europejską , w skład której Wchodzą szefowie państw lub rządów , oraz przewodniczący Komisji Wspólnot. W końcu, w 1992 roku podpisano w Maastricht traktat powołujący do życia Unię Europejską opartą na:
- Trzech dotychczasowych Wspólnotach (tzw. I filar)
- Wspólnej Polityce Zagranicznej i Bezpieczeństwa (tzw. II filar)
- Współpracy w dziedzinie Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (tzw. III filar)
2 października 1997 roku państwa Piętnastki podpisały Traktat Amsterdamski. Traktat nie wprowadzał zasadniczych zmian instytucji unijnych. Państwa zniosły ostatecznie kontrolę na wewnętrznych granicach UE ( za wyjątkiem : Wielkiej Brytanii, Irlandii , Danii) , co było związane z włączeniem do traktatu postanowień Umowy z Shengen.

Główne urzędy i instytucje
Rada Europejska - najważniejszy organ Unii Europejskiej. Składa się z szefów państw lub rządów członków Wspólnoty Europejskiej oraz przewodniczącego Komisji Europejskiej. Spotkania Rady odbywają się minimum dwa razy w roku , a kieruje nią przedstawiciel państwa , które przewodniczy Unii . Jest to organ wypełniający zadania w zakresie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.

Rada Unii Europejskiej - jest to organ międzyrządowy Unii Europejskiej. W jego skład wchodzi po jednym przedstawicielu z każdego kraju członkowskiego na szczeblu ministerialnym. Rada UE zbiera się raz w tygodniu. Do jej zadań należy m.in. zapewnienie koordynacji ogólnej polityki gospodarczej krajów członkowskich i podejmowanie uchwał w sprawach określonych traktatami.

Komisja Europejska - jest organem o bardzo szerokim zakresie kompetencji. Członkami Komisji jest każdorazowo tyluż komisarzy, ile państw liczy Unia (obecnie 25). Każdy z komisarzy jest odpowiedzialny za określony dział pracy, są więc oni odpowiednikami ministrów w zwykłym rządzie. Komisja Europejska zajmuje się wszystkimi bieżącymi zagadnieniami dotyczącymi funkcjonowania Unii, a więc polityką rolną, gospodarczą, społeczną, obronnością i polityka międzynarodową. Oprócz tego komisja zajmuje się konstruowaniem i przedstawianiem pod głosowanie wszystkich aktów prawnych Unii. Może ona zawsze wystąpić ze skargą do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, jeśli stwierdzi, że państwo członkowskie nie przestrzega prawa wspólnotowego. Polskim komisarzem jest Danuta Hubner

Parlament Europejski - w jego skład wchodzą posłowie pochodzący z wyborów bezpośrednich. Kadencja Parlamentu trwa 5 lat. Najważniejsze uprawnienia Parlamentu obejmują:
* Współudział w tworzeniu prawa poprzez procedury konsultacji, współpracy i współdecydowania
* Uprawnienia budżetowe - Parlament zatwierdza corocznie budżet i udziela Komisji absolutorium z jego wykonania
* Uprawnienia kontrolne (np. prawo zadawania pytań Komisarzom i Radzie)
* Powoływanie Rzecznika Praw Obywatelskich

Trybunał Europejski - składa się on z 15 sędziów i 9 pełnomocników, którzy muszą być obywatelami państw członkowskich. Do jego głównych zadań należy m.in. rozstrzyganie sporów między Wspólnotami a ich funkcjonariuszami, interpretowanie traktatów wspólnotowych i wydawanie wiążących opinii o zgodności umów międzynarodowych zawieranych z państwami trzecimi lub organizacjami międzynarodowymi, rozstrzyganie sporów, wydawanie opinii i udzielania odpowiedzi na pytania sądów krajowych.

Bibliografia:
a) Złota encyklopedia PWN, wyd. PWN 2002
b) Encyklopedia internetowa Wikipedia
c) Internetowy Informator Młodzieżowy - Unia Europejska
d) Barbara Bidzińska - Jakubowska "Unia Europejska - Instytucje, porządek prawny, polityki wspólne, integracja Polski z UE"
e) Jerzy Tyranowski "Prawo Europejskie"

Wolwerin
wolwerin10@o2.pl