RUNY
Wikingowie i w ogóle północni germanie mieli własne pismo, poza spełnianiem oczywistej funkcji nie pozbawione, według ich wierzeń, tajemnych mocy. Ich alfabet, zwany FUTHARKIEM od pierwszych run, służył do rycia słów na drewnie, w skale, lub ozdabiania nimi przedmiotów (broni, biżuterii, słupków tronowych,...). Tajemną wiedzę o runach, które istniały nawet przed stworzeniem Midgardu, zdobył i przekazał ludziom Odyn - najpotężniejszy bóg nordyckiej mitologii. Przebity swoją włócznią do Jesionu Świata, wisiał na nim przez 9 nocy. Po tym czasie podniósł je i z krzykiem spadł na ziemię. Każda runa posiada własne znaczenie, pełne mądrości wynikającej ze zrozumienia natury. Germańscy i skandynawscy, pogańscy kapłani używali ich w obrzędach. Kamienie runiczne zdołały przetrwać przez wieki i poświadczyć o przeszłości. Runiczne napisy zostały odnalezione w największej ilości w Norwegii, Gotlandii, Danii i Islandii. Mniejsza ich liczba pokonała czas w całej północnej Europie, a także w Ameryce Północnej (w istocie to norveghrzy odkryli ją pierwsi).
W "erze Wikingów" istniały dwie formy futharku: 24 i 16 znakowy. Druga forma została wprowadzona w około VIII w. W ważnych sytuacjach stosowano runy długogałązkowe (duńskie), w pozostałych mniej ozdobne (norwesko - szwedzkie). Ludzie północy rozproszyli się po znacznym terenie i Futhark, w zależności od miejsca, mógł ulegać różnym przekształceniom (co miało miejsce na przykład w Anglii). Do dziś nie rozszyfrowano kilku tajemnych odmian.
Run używano do zaznaczenia właściciela lub twórcy jakiegoś przedmiotu, aby przekazać jakąś treść oraz do wróżb, zapisywania poezji i czarostwa. Wznoszono kamienie ku chwale natury, człowieka lub jakiegoś czynu, który uważano za godny, by coś uwiecznić i zachować o tym pamięć. Runy były pisane pomiędzy liniami ujętymi w ramki, znakiem oddzielającym słowa był dzisiejszy dwukropek. Czasem obok nich grawerowano skandynawskie dekoracje. Wiele wikińskich wypraw zostało wspomnianych na kamieniach. Wśród ludu pamięć o własnym piśmie została wykorzeniona wraz z wynaradowieniem (chrystianizacją). Pisano nimi w różne strony i nieraz odwracając kierunek "gałęzi", więc nie zawsze inskrypcja musi być oczywista do odczytania. Pod spodem, jako w pewnym sensie najdoskonalszy, zamieszczam Futhark 24 - znakowy, nazwę i znaczenie każdej z run. Co do szerszego, filozoficznego znaczenia, jest prawdopodobne, że te pierwotne niewiele musi mieć wspólnego z przekazywanym obecnie. Dlatego też tutaj tego nie zaznacie.
 FUTHARK starszy, 24-znakowy
NAZWY RUN i co oznaczają
| RUNA | NAZWA | prawdopodobne znaczenie nazwy jako słowa |
 | FEHU | Dostatek, wola tworzenia |
 | URUZ | Siła, bawół, matka |
 | THURISAZ | Olbrzym, moc, cierń |
 | ANSUZ | Odyn, świadomość |
 | RAIDHO | Powóz, ruch |
 | KENAZ / KAUNAN | Ogień, namiętność |
 | GEBO | Dar, zjednoczenie, wymiana |
 | WUNJO | Radość |
 | HAGALAZ / HAGLA | Grad, duchowa siła |
 | NAUDIZ | Strapienie, potrzeba, przymus, ostateczność |
 | EISAZ / ISA | Lód, koncentracja |
 | JERA | Żniwa, cykl natury |
 | EIHWAZ / I(H)WAZ | Cis, zastanowienie, przemiana |
 | PERDO / PEORTH | Przeznaczenie, prawo przyczyny i skutku, los |
 | ALGIZ / ELHAZ | Ochrona, łoś, zespolenie świadomości i duchowości |
 | SOWILO | Słońce, zrozumienie |
 | T(E)IWAZ | Tiwaz (Tyr) - bóg wojny; dążenie do celu |
 | BERKANAN | Brzoza, narodziny |
 | EHWAZ | Koń, ruch, współpraca |
 | MANNAZ | Człowiek, harmonia z naturą |
 | LAGUZ / LAUKAZ | Woda, uczcucia |
 | INGWAZ | Ingwaz, bóg płodności; poszukiwanie |
 | DAGAZ | Dzień, światło |
 | OTHALA | Ojczyzna, rodzina |
Czcionka Germanic Runes dobrze oddaje powyższy futhark. Do ściągnięcia klikając na poniższe (po rozpakowaniu wkleić do czcionek w panelu sterowania).
>>Ściągnij<<
Gromph
|