RUNY

Wikingowie i w ogóle północni germanie mieli własne pismo, poza spełnianiem oczywistej funkcji nie pozbawione, według ich wierzeń, tajemnych mocy. Ich alfabet, zwany FUTHARKIEM od pierwszych run, służył do rycia słów na drewnie, w skale, lub ozdabiania nimi przedmiotów (broni, biżuterii, słupków tronowych,...). Tajemną wiedzę o runach, które istniały nawet przed stworzeniem Midgardu, zdobył i przekazał ludziom Odyn - najpotężniejszy bóg nordyckiej mitologii. Przebity swoją włócznią do Jesionu Świata, wisiał na nim przez 9 nocy. Po tym czasie podniósł je i z krzykiem spadł na ziemię. Każda runa posiada własne znaczenie, pełne mądrości wynikającej ze zrozumienia natury. Germańscy i skandynawscy, pogańscy kapłani używali ich w obrzędach. Kamienie runiczne zdołały przetrwać przez wieki i poświadczyć o przeszłości. Runiczne napisy zostały odnalezione w największej ilości w Norwegii, Gotlandii, Danii i Islandii. Mniejsza ich liczba pokonała czas w całej północnej Europie, a także w Ameryce Północnej (w istocie to norveghrzy odkryli ją pierwsi).
W "erze Wikingów" istniały dwie formy futharku: 24 i 16 znakowy. Druga forma została wprowadzona w około VIII w. W ważnych sytuacjach stosowano runy długogałązkowe (duńskie), w pozostałych mniej ozdobne (norwesko - szwedzkie). Ludzie północy rozproszyli się po znacznym terenie i Futhark, w zależności od miejsca, mógł ulegać różnym przekształceniom (co miało miejsce na przykład w Anglii). Do dziś nie rozszyfrowano kilku tajemnych odmian.
Run używano do zaznaczenia właściciela lub twórcy jakiegoś przedmiotu, aby przekazać jakąś treść oraz do wróżb, zapisywania poezji i czarostwa. Wznoszono kamienie ku chwale natury, człowieka lub jakiegoś czynu, który uważano za godny, by coś uwiecznić i zachować o tym pamięć. Runy były pisane pomiędzy liniami ujętymi w ramki, znakiem oddzielającym słowa był dzisiejszy dwukropek. Czasem obok nich grawerowano skandynawskie dekoracje. Wiele wikińskich wypraw zostało wspomnianych na kamieniach. Wśród ludu pamięć o własnym piśmie została wykorzeniona wraz z wynaradowieniem (chrystianizacją). Pisano nimi w różne strony i nieraz odwracając kierunek "gałęzi", więc nie zawsze inskrypcja musi być oczywista do odczytania. Pod spodem, jako w pewnym sensie najdoskonalszy, zamieszczam Futhark 24 - znakowy, nazwę i znaczenie każdej z run. Co do szerszego, filozoficznego znaczenia, jest prawdopodobne, że te pierwotne niewiele musi mieć wspólnego z przekazywanym obecnie. Dlatego też tutaj tego nie zaznacie.



FUTHARK
starszy, 24-znakowy



NAZWY RUN
i co oznaczają


RUNANAZWAprawdopodobne znaczenie nazwy jako słowa
FEHUDostatek, wola tworzenia
URUZSiła, bawół, matka
THURISAZOlbrzym, moc, cierń
ANSUZOdyn, świadomość
RAIDHOPowóz, ruch
KENAZ / KAUNANOgień, namiętność
GEBODar, zjednoczenie, wymiana
WUNJORadość
HAGALAZ / HAGLAGrad, duchowa siła
NAUDIZStrapienie, potrzeba, przymus, ostateczność
EISAZ / ISALód, koncentracja
JERAŻniwa, cykl natury
EIHWAZ / I(H)WAZCis, zastanowienie, przemiana
PERDO / PEORTHPrzeznaczenie, prawo przyczyny i skutku, los
ALGIZ / ELHAZOchrona, łoś, zespolenie świadomości i duchowości
SOWILOSłońce, zrozumienie
T(E)IWAZTiwaz (Tyr) - bóg wojny; dążenie do celu
BERKANANBrzoza, narodziny
EHWAZKoń, ruch, współpraca
MANNAZCzłowiek, harmonia z naturą
LAGUZ / LAUKAZWoda, uczcucia
INGWAZIngwaz, bóg płodności; poszukiwanie
DAGAZDzień, światło
OTHALAOjczyzna, rodzina

Czcionka Germanic Runes dobrze oddaje powyższy futhark. Do ściągnięcia klikając na poniższe (po rozpakowaniu wkleić do czcionek w panelu sterowania).
>>Ściągnij<<

Gromph



©RPG Chamber 2003