menu

:: overclocking

Czym jest overclocking?

Overclocking oznacza "przetaktowanie" lub "podkręcenie" ponad nominalną wartość zegara CPU (Central Processor Unit), GPU (Grapchic Processor Unit), pamięci RAM (Random Acces Memory) itp. Mówiąc prościej jest to zwiększenie wydajności zestawu komputerowego, poprzez zmianę odpowiednich parametrów (magistrala FSB, mnożnik, napięcie) niektórych urządzeń peryferyjnych posiadających lub korzystających z zegara. Niepożądanym efektem overclockingu jest ponadprzeciętne (nie zawsze) grzanie się podkręcanych podzespołów. Pamiętajmy więc, aby zaopatrzyć się w odpowiedni zestaw chłodzący (np. radiatory, coolery, bloki wodne, ogniwa peltiera itp) oraz mocny zasilacz dobrej marki ( 350 WAT to absolutne minimum, marka Codegen, Megabajt lub jakieś NoName-y nie są zalecane przy OC).


Overclocking CPU (Procesory z rodziny AMD)

Nazewnictwo procesorów AMD

Jak wiadomo AMD wprowadziło spore zamieszanie w nazewnictwie procesorów. I tak np.

Athlon 1700+ = 1463 Mhz
Athlon 1800+ = 1529,5 Mhz
Athlon 1900+ = 1596 Mhz
Athlon 2000+ = 1662,5 Mhz
Athlon 2100+ = 1729 Mhz
Athlon 2200+ = 1795,5 Mhz
 

Firma AMD tłumaczy ten bałagan przez porównywalne wyniki z procesorami Intela (Pentium) o tym nominale. Tzn AMD Athlon 1700+ = Intel Pentium 1700 Mhz

Teraz postaram się wytłumaczyć składowe odpowiedzialne za częstotliwość procesora.

Taktowanie CPU =Mnożnik CPU * Magistrala FSB

Przykład: Procesor AMD ATHLON 1700+ Thoroughbred
Mnożnik=11
Gdy magistrala FSB=133Mhz (efektywnie 266Mhz)
Częstotliwość = 11*133Mhz=1463Mhz
Gdy zwiększymy FSB do 166Mhz (efektywnie 333Mhz)
Częstotliwość = 11*166Mhz=1826Mhz (więc z AXP 1700+ zrobiliśmy procka wydajniejszego od AXP 2200+ ;) )


ZACZYNAMY
  • Pierwszym sposobem podkręcania jest bezpośrednie zwiększenie taktowania jądra procesora poprzez zmianę mnożnika, co prawie zawsze wiąże się z ingerencją fizyczną CPU. Oto sposoby:
    • zmiana mnożnika z poziomu BIOS-u płyty głównej lub za pomocą zworek w płycie. Niestety, większość tańszych płyt nie posiada takiej możliwości

    • przecinania i łączenia mostków znajdujących się na górze wafla CPU. Do przecinania mostków posłuży nam skalpel, do łączenia natomiast średniej grubości ołówek (HB) lub lutownica.

    • przepalanie i łączenie mostków na waflu. Przepalanie polega na przyłączeniu do końcówek mostków napięcia ok 5-6V. Można posłużyć się zasilaczem z komputera (kabel czarny+czerwony=5V) lub jakimkolwiek innym zasilaczem dysponującym napięciem ok 5V. Gdy przyłożymy dwa kabelki do końcówek mostków powinniśmy zauważyć przeskok iskry, co oznacza, że mostek został przepalony a tym samym przerwany. Mission succes ;). Ołówek podobnie jak w powyższym przykładzie posłuży do łączenia mostków.

    • drut-mod - najlepsza chyba i najmniej ryzykowna metoda (poza zmianą ustawień z poziomu BIOS-u). Polega ona na konfiguracji (łączeniu) odpowiednich pinów drucikami na podstawce socketa procesora lub na samym procesorze. Operacje te nie powodują, żadnych zmian w budowie procesora (mostki pozostają, takie jakie były), co jest dużym plusem, gdyż w razie problemów możemy oddać procesor do serwisu (jeśli jest na gwarancji) i może się udać wyegzekwować nowy (aczkolwiek niekoniecznie).

  • Drugi sposób to zmiana częstotliwości magistrali FSB na płycie głównej. Warunkiem zmiany szybkości magistrali FSB jest posiadanie odpowiedniej płyty głównej, która umożliwia zmianę z poziomu BIOS lub przez zworkę. Zmiana częstotliwości magistrali FSB jest dobrym sposobem na wzrost wydajności całego sprzętu, gdyż podnosząc FSB podnosimy również częstotliwości slotów AGP, PCI, itp., a to może dać naprawdę dobry efekt. Gdy taktowanie CPU jest synchroniczne z pamięcią RAM wtedy częstotliwość magistrali może być uzależniona od częstotliwości pamięci RAM.

    Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie aby łączyć wyżej wymienione sposoby czyli zmianę mnożnika CPU, oraz magistralę FSB. Jest to wręcz wskazane!
Ile kręcić?

Oj, to jest zależne od wielu rzeczy. M.in. od procesora, jego numeru, płyty głównej, chłodzenia, zasilacza no i od odwagi ;). W dzisiejszych czasach spalić procesor jest naprawdę trudno (chyba, że podamy za wysokie napięcie), wzrost wydajności może być kolosalny (ja z AXP 1700+ zrobiłem AXP 3200+ ;) ), więc warto przeanalizować plusy i minusy. Aby uzyskać pożądane efekty najlepiej zwiększać magistralę i mnożnik małymi kroczkami i sprawdzać stabilność systemu benchmarkami (np. 3DMark 2003) lub półgodzinnym graniem. Jeżeli system zawiesza się i restartuje przy błahych czynnościach oznacza to, że albo wycisnęliśmy już wszystko i należy trochę zwolnić (o kilkanaście Mhz), lub podnieść napięcie o 0,1-0,3v (dla AXP TBred max. v=1,85v, choć niektóre mogą więcej) i kręcić dalej ;). Napięcie można podnieść w biosie (jeśli specyfikacja płyty głównej to umożliwia), za pomocą mostków (przepalanie/przecinanie, łączenie), lub za pomocą drut-moda. Jeśli z jakiegoś powodu komputer wogóle się nie uruchomi wystarczy zresetować baterię BIOS-u (gdy podkręcaliśmy przez BIOS), lub powrócić do poprzednich ustawień (gdy korzystamy z drut-moda). Warto również zaopatrzyć się w program monitorujący stan temperatury procesora np. SpeedFan, PCAlert (dla AXP ok 45-50'C, choć nieodwracalne uszkodzenie następuje przy temperaturze ok 80-90'C, radzę jednak nie wychodzić ponad 55'C przy maksymalnym obciążeniu)

Skąd wziąźć schematy połączeń pinów i mostków?

Jeśli posiadasz AXP Thoroughbred'a lub Barton'a i chcesz skorzystać z drut-moda polecam napisany przeze mnie program tbredtweak lub cputweak, który znajduje się na stronie http://www.republika.pl/darekk_2
Pozostałe informacje na temat połączeń znajdziesz na stronie http://www.ocinside.de/index_d.html

Przydatne linki:
http://www.tweak.pl
http://www.overclockers.pl

Masz jakieś pytania? Pisz śmiało darekk_2@o2.pl

A teraz standardowa regułka, której radzę nauczyć się na pamięć ;)

UWAGA! AUTOR NINIEJSZEGO TEKSTU NIE PONOSI ODPOWIEDZIALNOŚCI ZA EWENTUALNE USZKODZENIA SPRZĘTU! PAMIĘTAJ, ŻE DECYDUJĄC SIĘ NA OVERCLOCKING ROBISZ TO NA WŁASNĄ ODPOWIEDZIALNOŚĆ. GWARANCJA PROCESORA NIE OBEJMUJE JEGO FIZYCZNEGO USZKODZENIA.

linki