Izaak Babel

Izaak Babel urodził się 13.VII.1984 ( 1.VII według starego kalendarza ) w Odessie. Urodził się w żydowskiej rodzinie, wychował się w atmosferze prześladowania, która odbija się we wrażliwości i pesymizmie jego opowiadań. Jego pierwsze prace, później zawarte w „Opowiadaniach odeskich” ( Odesskiye rasskazy ) zostały wydane w 1916 roku w Sankt Petersburgu, w miesięczniku prowadzonym przez Maksima Gorkiego, lecz carscy cenzorzy uznali za brutalne i obsceniczne. Gorki chwalił naturalistyczny i lapidarny styl młodego autora i jednocześnie zachęcał go by „zobaczył świat”. Babel poszedł za tą radą, służąc w kozackiej Pierwszej Armii Konnej i w policji politycznej ( jego córka temu zaprzecza ), pracując do gazet i imając się kilku innych zawodów. Najważniejszym jego doświadczeniem był udział w wojnie z Polską. Z tego okresu pochodzi zbiór opowiadań „Armia Konna” ( Konarmiya 1926 ). Te opowiadania prezentują różne aspekty wojny przez oczy młodego, niedoświadczonego Żyda-intelektualisty, który opisuje wszystko z naiwną precyzją. Pomimo, że często bezmyślne okrucieństwo przeważa w opowiadaniach, są one rozjaśniane przez wiarę w to, że radość i szczęście muszę gdzieś istnieć, nawet jeśli tylko w wyobraźni.

„Opowiadania odeskie” zostały zebrane w formę książki w 1931 roku. Ten cykl realistycznych i humorystycznych skeczy Mołdawianki – dzielnicy-getta Odessy – jaskrawo opisuje styl życia i żargon grupy Żydowskich bandytów i rzezimieszków, którym przewodzi „król”, legendarny Benja Krik.

Oprócz opowiadań Babel napisał także dwie sztuki (  Zakat, 1928; Mariya, 1935 ). Na początku lat trzydziestych jego reputacja literacka w ZSSR była wysoka, ale w narastającej atmosferze stalinowskiej dyscypliny kulturalnej, komunistyczni krytycy zaczęli kwestionować przynależność jego dzieł do oficjalnej doktryny. W połowie lat trzydziestych Babel żył w ciszy i biedzie. Ostatnim wydanym dziełem był krótki hołd Gorkiemu z 1938 roku. Jego wpływowy patron zmarł w 1936, a w maju 1939 Babel został aresztowany i zmarł w obozie na Syberii. Po śmierci Stalina w 1953 roku Babel został przywrócony do łask i znów zaczęto wydawać jego dzieła, które do dziś poruszają każdego, kto się z nimi zetknie.

Poruszyły i mnie...

Qbuś ( jnqbus@poczta.onet.pl )