Izaak Babel
Izaak Babel
urodził się 13.VII.1984 ( 1.VII według starego kalendarza ) w Odessie. Urodził
się w żydowskiej rodzinie, wychował się w atmosferze prześladowania, która
odbija się we wrażliwości i pesymizmie jego opowiadań. Jego pierwsze prace,
później zawarte w „Opowiadaniach odeskich” ( Odesskiye
rasskazy ) zostały wydane w 1916 roku w Sankt Petersburgu, w miesięczniku
prowadzonym przez Maksima Gorkiego, lecz carscy cenzorzy uznali za brutalne i
obsceniczne. Gorki chwalił naturalistyczny i lapidarny styl młodego autora i
jednocześnie zachęcał go by „zobaczył świat”. Babel poszedł za
tą radą, służąc w kozackiej Pierwszej Armii Konnej i w policji politycznej
( jego córka temu zaprzecza ), pracując do gazet i imając się kilku innych
zawodów. Najważniejszym jego doświadczeniem był udział w wojnie z Polską.
Z tego okresu pochodzi zbiór opowiadań „Armia Konna” ( Konarmiya
1926 ). Te opowiadania prezentują różne aspekty wojny przez oczy młodego,
niedoświadczonego Żyda-intelektualisty, który opisuje wszystko z naiwną
precyzją. Pomimo, że często bezmyślne okrucieństwo przeważa w
opowiadaniach, są one rozjaśniane przez wiarę w to, że radość i szczęście
muszę gdzieś istnieć, nawet jeśli tylko w wyobraźni.
„Opowiadania
odeskie” zostały zebrane w formę książki w 1931 roku. Ten cykl
realistycznych i humorystycznych skeczy Mołdawianki – dzielnicy-getta
Odessy – jaskrawo opisuje styl życia i żargon grupy Żydowskich bandytów
i rzezimieszków, którym przewodzi „król”, legendarny Benja Krik.
Oprócz opowiadań
Babel napisał także dwie sztuki ( Zakat,
1928; Mariya, 1935 ). Na początku lat trzydziestych jego reputacja
literacka w ZSSR była wysoka, ale w narastającej atmosferze stalinowskiej
dyscypliny kulturalnej, komunistyczni krytycy zaczęli kwestionować przynależność
jego dzieł do oficjalnej doktryny. W połowie lat trzydziestych Babel żył w
ciszy i biedzie. Ostatnim wydanym dziełem był krótki hołd Gorkiemu z 1938
roku. Jego wpływowy patron zmarł w 1936, a w maju 1939 Babel został
aresztowany i zmarł w obozie na Syberii. Po śmierci Stalina w 1953 roku Babel
został przywrócony do łask i znów zaczęto wydawać jego dzieła, które do
dziś poruszają każdego, kto się z nimi zetknie.
Poruszyły i
mnie...
Qbuś ( jnqbus@poczta.onet.pl )