Wojna polsko-szwedzka
Potop szwedzki-1655-1660

Przyczyny wojen polsko-szwedzkich:

-przyłaczenie do Polski Estonii przez Zygmunta III Wazy

-walka Zygmunta III o korone Szwecji,zgłaszanie przez

niego pretensji do korony szwedzkiej

-dazenie Szwedów do opanowania wszystkich wybrzezy

Wazniejsze bitwy:

Kircholm(1601 i 1605)

Biały Kamień(1604)

Oliwa(1627)

Dorpetem(1603)

Trzciana(1629)

Rozejmy:

-w Sztumskiej Wsi(1635)

-w Starym Targu(1629)

-w Mitawie(1622)

-traktat Walewsko-Bydgoski(1657)

-traktat w Oliwie(1660):

Jan Kazimierz zrzeka się praw korony szwedzkiej

 Szwedzi zatrzymuja Inflanty

Husaria-jest to ciezkozbrojna jazda Polska.Husarii

uzywano głównie do przełamywania szuku przeciwnika.

Wojna polsko-turacka

Przyczyny wojen polsko tureckich:

-napady Kozaków na terytorium nad morzem czarnym

-najazdy tatarskie na kresy Rzeczpospolitej

-wyprawy polskich magnatów na tereny Mołdawii i

Wołoszczyzny(lenna tureckie)

Wazniejsze bitwy:

-pod Cecora-1620(Stanisław Żółkiewski,kleska wojsk polskich)

-oblezenie Chocimia-1621(Jan Karol Chodkiewicz,powstrzyma-

-nie Turkow)

-ponowne oblezenie twierdzy Chocim-1673(Jan Sobieski poko

-nuje Turków)

-bitwa pod Wiedniem-1683(wspaniałe zwyciestwo wojsk euro-

-pejskich pod dowódzctwem Jana III Sobieskiego-Wiktoria

Wiedeńska-)

Rozejmy                               :

-w Chocimiu(1621)

-w Buczaczu(1672)

-w Karłowicach(1699)

Wojna polsko-rosyjska

Przyczyny wojen polsko-rosyjskich:

-rywalizacja o Inflanty

-przyłaczenie ziem ruskich przez Moskwe stwarzało nieustanne

konflikty z Litwa (a wiec z korona)

Wazniejsze bitwy:

-pod Kłuszynem-1610(Stanisław Żółkiewski)

 

 

 

Traktat Krakowski 1525r i jego postanowienia:

-likwidacja zakonu krzyżackiego i utworzenie

w miejsce państwa zakonnego świeckiego

księstwa Prusy Książęce.

-przejście Albrechta Hohenzollerna na lutera-

-niż.

-uzależnienie Prus Ksiazacych od Polski

-likwidacja majbardziejszego wroga Polski

-umocnienie pozycjii Polski nad Bałtykiem.

 

 

 

II pokój torunski 1466r:

Odzyskanie Pomorza Gdanskiego (port w Gdansku stał się

,,oknem na swiat’ polskiej gospodarki

Dualizm w rozwoju gospodarki Europy:

Europa zach.-wyroby rzemieslnicze

Europa śr. i wsch.-produkty rolne(zboze,futra,miód,wosk)

Trójpolówka-matoda uprawy ziemi w XVIw.

Folwark-gospodarstwo rolnenalezace do szlachcica

Pańszczyzna-obowiazek bezpłatnej pracy chłopów

na polu pana.

 

 

Wolna Elekcja

Bezpotomna smierc Zygmunta Augusta 1573r.

i wygasniecie dynastii Jagielonów

Wolna elekcja-jest to wybor na króla przez szlchtę

Henryk Walezy-ksiaze francuski pierwszym królem

elekcyjnym.

Stefan Batory-ksiaze siedmiogrodu 2 królem elekcyj

-nym.

Rzady Stefana Batorego:

-prowadzenie zwycieskich wojen z rosja zakonczonych

przyłaczeniem Inflant do Polski

-utworzenie piechoty wybranieckiej

 

 

 

Cechy sztuki barokowej:

-malowniczosc

-dynamizm

-przepych

-w dekoracji stosowano lustra,złocenia,

powtórzenie elementów,wpływy orientalne

(w polsce)

 Sarmatyzm była to formacja kulturowa w dawnej

Polsce przejawiajaca się w sposobie myslenia obyczajow

i stylu zycia polskiej szlachty w XVIII w.

Cechy sarmatyzmu:

-powierzchowna religijnosc

-wpływy orientalne(wschodnie)

-podkreslanie znaczenia przywilejow szlacheckich

-nietolerancja religijna

-niechec do cudzoziemy

 

Polski parlament zwany sejmem walnym ukształtował się

u schyłku XV w.

Sejm walny:krol/ senat/ izba poselska

Krol posiadał prawo inicjatywy ustawodwczej(zgłoszenia

projektow ustaw)

Senat:

-arcybiskupi

-biskupi

-kasztelanowie

-najwyzszi urzednicy władz centralnych

-było 140 senatorów i pełnili swoje funkcje dozywotnio

-Izba poselska składała się z 170 posłow wybieranych

przez sejmiki ziemskie i zwiazanych instrukcjami poselskimi

Uprawnienia sejmu walnego :

-uchwalenie podatkow

-zwoływanie pospolitego ruszenia

-zawarcie traktatow pokojowych

-prawo łaski o amnestjii

Rodzaje sejmow:

-zwyczajny(zwoływany przez krola w razie naglej potrzeby

 na 2 tygodnie)

-elekcyjny(szlachta zapoznawała się z kandydatami na krola)

-koronacyjny((zatwierdzenie aktu na krola)

-konwencjonalny(rozpoczynał okres bezkrolewia)

LIBERUM VETO- pochodzi z łaciny(nie zgadam się nie pozwalam)

Była to zasada pozwalajaca 1 posłowi zerwac obrady sejmu.