|
1.Wymiana gazowa u roślin jednokomórkowych odbywa się całą powierzchnią ciała. 2.Aparaty szparkowe znajdujące się w tkance okrywającej są narządem wymiany gazowej i transpiracji. 3.Większości zwierząt żyjących w wodzie i oddychających tlenem w niej rozpuszczonym do oddychania służą skrzela. Natomiast narządami oddechowymi zwierząt lądowych są tchawki, płucotchawki i płuca. 4.Tchawkowy układ oddechowy mają owady. Tworzy go sieć silnie rozgałęzionych rurek, zwanych tchawkami. 5.Powietrze wchodzi i wychodzi z tchawek za pomocą zamykanych małych otworów, zwanych przetchlinkami. 6.Pająkom do oddychania powietrzem atmosferycznym służą płucotchawki znajdujące się na odwłoku. 7.Płucotchawka składa się z komory, do której prowadzi przetchlinka. 8.U kręgowców, w zależności od środowiska życia, narządami oddechowymi są skrzela lub płuca. 9.Ryby oddychają za pomocą skrzeli tlenem rozpuszczonym w wodzie. 10.Dorosłe płazy oddychają workowatymi płucami, ale również przez skórę. 11.Narządem oddechowym gadów są workowate płuca, które od wewnątrz mają liczne przegrody. 12.Układ oddechowy ptaków ma szczególną budowę, co wiąże się z ich przystosowaniem do lotu. Składa się z : nozdrzy, jamy nosowej, krtani, tchawicy, oskrzeli i płuc. Dodatkowymi elementami w układzie oddechowym ptaków są worki powietrzne. 13.W układzie oddechowym ssaków powietrze dostaje się przez nozdrza, gardziel krtań, tchawicę i oskrzela do pęcherzykowatych płuc. 14.W procesie oddychania biorą udział mięśnie oddechowe: międzyżebrowe i przepona- mięsień oddzielający jamę brzuszną od klatki piersiowej. 15.Oddychanie komórkowe jest to proces biologiczny, polegający na utlenianiu substancji organicznych, w którego wyniku następuje ich rozkład i uwalnia się energia. 16.Oddychanie komórkowe zachodzi w mitochondriach, znajdujących się zarówno w komórkach roślinnych, jak i zwierzęcych. 17.glukoza + tlen à energia + woda + dwutlenek węgla C6H12O6 + 6O2 à energia +6H2O + 6CO2 18.CO2 jest usuwany przez aparaty szparkowe u roślin, oraz narządy wymiany gazowej u zwierząt. 19.H20 usuwana jest przez aparaty szparkowe w procesie transpiracji u roślin, u zwierząt przez narządy wymiany: skóra, układ moczowy, układ oddechowy. 20.Przemiany energii w komórkach: -energia zużywana na transport substancji pokarmowych w organizmie -energia mechaniczna ( ruch, praca mięśni ) -energia chemiczna ( synteza białek, węglowodanów, tłuszczów ) -energia cieplna ( utrzymywanie temperatury ciała ) -energia świetlna ( świecące owady – świetlik, świecące ryby głębinowe ) -energia elektryczna – narządy elektryczne u ryb, np. u węgorza 21.Dwutlenek siarki jest przyczyną : -zwolnienie procesów fotosyntezy, oddychania i parowania -małego przyrostu masy roślinnej -uszkodzeń blaszek liściowych oraz zakłóceń ich rozwoju 22.Symbioza współżycie 2 organizmów oparte na obustronnej korzyści np.: glony i grzyby w porostach. 23.Grzyby dostarczają glonom wody z solami min. , chronią je przed wysuszeniem. Glony produkują substancje odżywcze dla grzybów. 24.Porosty są wskaźnikami zanieczyszczeń gdyż są bardzo wrażliwe na zanieczyszczenia szczególnie CO2 25.Skala porostowa – skala która przy użyciu porostów pozwala określić stopień zanieczyszczenia powietrza dwutlenkiem siarki.
|
1.Wymiana gazowa u roślin jednokomórkowych odbywa się całą powierzchnią ciała. 2.Aparaty szparkowe znajdujące się w tkance okrywającej są narządem wymiany gazowej i transpiracji. 3.Większości zwierząt żyjących w wodzie i oddychających tlenem w niej rozpuszczonym do oddychania służą skrzela. Natomiast narządami oddechowymi zwierząt lądowych są tchawki, płucotchawki i płuca. 4.Tchawkowy układ oddechowy mają owady. Tworzy go sieć silnie rozgałęzionych rurek, zwanych tchawkami. 5.Powietrze wchodzi i wychodzi z tchawek za pomocą zamykanych małych otworów, zwanych przetchlinkami. 6.Pająkom do oddychania powietrzem atmosferycznym służą płucotchawki znajdujące się na odwłoku. 7.Płucotchawka składa się z komory, do której prowadzi przetchlinka. 8.U kręgowców, w zależności od środowiska życia, narządami oddechowymi są skrzela lub płuca. 9.Ryby oddychają za pomocą skrzeli tlenem rozpuszczonym w wodzie. 10.Dorosłe płazy oddychają workowatymi płucami, ale również przez skórę. 11.Narządem oddechowym gadów są workowate płuca, które od wewnątrz mają liczne przegrody. 12.Układ oddechowy ptaków ma szczególną budowę, co wiąże się z ich przystosowaniem do lotu. Składa się z : nozdrzy, jamy nosowej, krtani, tchawicy, oskrzeli i płuc. Dodatkowymi elementami w układzie oddechowym ptaków są worki powietrzne. 13.W układzie oddechowym ssaków powietrze dostaje się przez nozdrza, gardziel krtań, tchawicę i oskrzela do pęcherzykowatych płuc. 14.W procesie oddychania biorą udział mięśnie oddechowe: międzyżebrowe i przepona- mięsień oddzielający jamę brzuszną od klatki piersiowej. 15.Oddychanie komórkowe jest to proces biologiczny, polegający na utlenianiu substancji organicznych, w którego wyniku następuje ich rozkład i uwalnia się energia. 16.Oddychanie komórkowe zachodzi w mitochondriach, znajdujących się zarówno w komórkach roślinnych, jak i zwierzęcych. 17.glukoza + tlen à energia + woda + dwutlenek węgla C6H12O6 + 6O2 à energia +6H2O + 6CO2 18.CO2 jest usuwany przez aparaty szparkowe u roślin, oraz narządy wymiany gazowej u zwierząt. 19.H20 usuwana jest przez aparaty szparkowe w procesie transpiracji u roślin, u zwierząt przez narządy wymiany: skóra, układ moczowy, układ oddechowy. 20.Przemiany energii w komórkach: -energia zużywana na transport substancji pokarmowych w organizmie -energia mechaniczna ( ruch, praca mięśni ) -energia chemiczna ( synteza białek, węglowodanów, tłuszczów ) -energia cieplna ( utrzymywanie temperatury ciała ) -energia świetlna ( świecące owady – świetlik, świecące ryby głębinowe ) -energia elektryczna – narządy elektryczne u ryb, np. u węgorza 21.Dwutlenek siarki jest przyczyną : -zwolnienie procesów fotosyntezy, oddychania i parowania -małego przyrostu masy roślinnej -uszkodzeń blaszek liściowych oraz zakłóceń ich rozwoju 22.Symbioza współżycie 2 organizmów oparte na obustronnej korzyści np.: glony i grzyby w porostach. 23.Grzyby dostarczają glonom wody z solami min. , chronią je przed wysuszeniem. Glony produkują substancje odżywcze dla grzybów. 24.Porosty są wskaźnikami zanieczyszczeń gdyż są bardzo wrażliwe na zanieczyszczenia szczególnie CO2 25.Skala porostowa – skala która przy użyciu porostów pozwala określić stopień zanieczyszczenia powietrza dwutlenkiem siarki.
|