|
KĄCIK HISTORYCZNY |
| HISTORY ZONE nr 15 |
Polacy na frontach II wojny światowej Mariooshewek Koleje II wojny światowej doprowadziły do rozrzucenia obywateli polskich po wielu krajach Europy i Bliskiego Wschodu. Rząd polski na uchodźstwie za najważniejsze swoje zadanie uważał organizację wysiłku zbrojnego Polski. Dążył w ten sposób do zapewnienia jej godnego miejsca wśród uczestników koalicji antyhitlerowskiej. Cel ten został osiągnięty - pod względem liczby żołnierzy zaangażowanych do działań wojennych Rzeczpospolita zajęła piąte miejsce w gronie państw walczących z Hitlerem (po ZSRR, USA, Wielkiej Brytanii i Francji). Na dzień 1 września 1939, czyli w dzień rozpoczęcia II wojny światowej, liczebność i wyposażenie wojsk polskich wynosiły ok. 950 tysięcy żołnierzy, 4,3 tysiąca dział, 870 czołgów i samochodów pancernych. Siły lądowe wspierała brygada lotnictwa bombowego i brygada myśliwska (Brygada Pościgowa) oraz lotnictwo armijne, łącznie 400 samolotów. Siły morskie składały się z 1 niszczyciela, 1 stawiacza min i 5 łodzi podwodnych. Bitwa o Narwik Od 21 kwietnia do 12 maja służbę patrolową w rejonie Narwiku prowadziły polskie niszczyciele: Burza, Błyskawica i Grom (Grom zatonął 4 maja trafiony bombą lotniczą). Wchodząca w skład korpusu polska Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich (w chwili założenia 4038 żołnierzy) dowodzona przez generała Z. Szyszko-Bohusza wylądowała 8 maja na wyspie Hinnoy. 27-28 maja żołnierze polscy wzięli udział w natarciu na Narwik, zdobywając miejscowości Ankenes i Beisfjord. W związku z sytuacją na froncie francusko-niemieckim siły polskie musiały opuścić Narwik 8 czerwca. Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich zdążyła powrócić na ostatnie dni kampanii francuskiej. 136 polskich pilotów zestrzeliło 52 samoloty nieprzyjacielskie przy stratach własnych 26 pilotów. Bitwa pod Falaise Bezpośredni udział w bitwie pod Falaise wzięło 55 tys. żołnierzy polskich. Biorąca w niej udział polska 1. Dywizja Pancerna generała S. Maczka zadała dotkliwe straty próbującym wydostać się z okrążenia Niemcom. Polacy zniszczyli 70 czołgów, 500 samochodów i 100 dział, wzięli do niewoli 5 tys. żołnierzy niemieckich. Straty polskiej dywizji wyniosły 325 zabitych (w tym 21 oficerów), 1002 rannych (35 oficerów), 114 zaginionych. Bitwa pod Arnhem W operacji powietrzno desantowej brała udział polska 1 Samodzielna Brygada Spadochronowa pod dowództwem generała S.F. Sosabowskiego. Mimo zaciętych walk (Polacy utracili około 23% żołnierzy), cel operacji nie został osiągnięty. Bitwa o Anglię W bitwie uczestniczyły polskie dywizjony 302 i 303 myśliwski oraz 300, 301 bombowy. Odniosły one wielkie zasługi. Polscy piloci myśliwców, wyszkoleni jeszcze przed wojną, wykazali doskonały poziom przygotowania i wielką determinacje w walkach powietrznych z lotnictwem niemieckim. W sumie Polacy zanotowali 203,5 pewne zestrzelenia, 35 prawdopodobnych oraz 36 uszkodzeń maszyn przeciwnika. Najwięcej strąceń w bitwie z polskich pilotów uzyskał sierż. J. František. W walkach poległo 32 polskich pilotów. Tobruk Od sierpnia do grudnia 1941 w obronie przed Włochami i Niemcami twierdzy tobruckiej w Libii brała udział polska Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich (SBSK) pod dowództwem generała S. Kopańskiego. Warunki były straszne. Brakowało wody, panowały upały. Wszechobecne były insekty. Wymagało to od żołnierzy polskich wyjątkowej odporności. W VIII 1941 SBSK przerzucona do Tobruku w sile 288 oficerów i 4777 żołnierzy, broniła twierdzy wraz z oddziałami australijskimi i brytyjskimi do 10 XII 1941. Po odblokowaniu twierdzy walczyła z siłami włosko-niemieckimi w rejonie El-Ghazala, 14 - 16. XII 1941, gdzie wzięła do niewoli 59 oficerów i 1634 żołnierzy, oraz częścią swych sił, 30 XII 1941 - 2 I 1942, pod Bardiją. Następnie do 17 III zajmowała pozycje obronne pod El-Ghazalą. Monte Cassino Po nieudanym, trzecim natarciu generał Leese, dowódca 8 Armii brytyjskiej zwrócił się do dowódcy 2 Korpusu Polskiego, generała dywizji W. Andersa, z propozycją zdobycia wzgórza Monte Cassino. Generał Anders, bez konsultacji z naczelnym wodzem, niespodziewanie dla samych Brytyjczyków, podjął się wykonania zadania. 2. Korpus Polski liczył 48 tys. żołnierzy i składał się z 3 Dywizji Strzelców Karpackich, dowodzonej przez generała brygady B. Ducha, 5. Kresowej Dywizji Piechoty, dowodzonej przez generała brygady N. Sulika, 2. Brygady Pancernej, dowodzonej przez generała brygady B. Rakowskiego, grupy artylerii (10 pułków artylerii) dowodzonej przez generała brygady R. Odzierzyńskiego. Po działaniach obronnych nad rzeką Sangro (4 lutego - 29 marca 1944) 2. Korpus przerzucono w rejon Monte Cassino, bronionego przez elitarną, niemiecką 1 Dywizję Spadochronową oraz pułki wysokogórskie. Pierwsze natarcie 2 Korpusu (11-12 maja), odparte przez Niemców, przyniosło duże straty, umożliwiło jednak Brytyjczykom, nacierającym równocześnie doliną Liri, przełamanie niemieckiej obrony. 17 maja 2 Korpus wznowił natarcie, które zakończyło się zdobyciem łańcucha wzgórz i nawiązaniem styczności poprzez patrole z angielską 78. Dywizją Piechoty. 18 maja w godzinach rannych patrol 12 Pułku Ułanów Podolskich, dowodzony przez podporucznika K. Gurbiela, dotarł do opuszczonego nocą przez Niemców klasztoru. Straty polskie wyniosły ok. 70 tys. poległych, 130 tys. rannych i zaginionych i 620 tys. wziętych do niewoli (w tym 242 tys. do niewoli radzieckiej). Na Węgry przedostało się 40 tys. żołnierzy, do Rumunii 30 tys. żołnierzy, do krajów nadbałtyckich (Litwa i Łotwa) 15 tys. żołnierzy. W drugiej wojnie światowej odznaczyły się m.in. : - Lotnictwo polskie Aktywne przez cały okres działań lotnictwo polskie na Zachodzie, liczące w 1944 czternaście dywizjonów, brało udział w nalotach na Niemcy i tereny okupowane, w obronie Anglii przed niemieckimi pociskami V-1, w zwalczaniu okrętów wojennych nieprzyjaciela. Ogółem w czasie wojny lotnictwo polskie na Zachodzie wykonało ok. 80 tys. lotów bojowych, zestrzeliło i uszkodziło ok. 1000 samolotów nieprzyjaciela, strąciło 190 bomb latających (V-1), zrzuciło ok. 14 tys. t bomb oraz ok. 1500 t min, zniszczyło kilka tys. pojazdów mechanicznych, lokomotyw i wagonów kolejowych oraz zatopiło lub uszkodziło ok. 200 okrętów wojennych i innych jednostek pływających nieprzyjaciela. Straty własne: 1803 lotników poległych w walkach i w czasie ćwiczeń, 1948 rannych i 445 zaginionych. - Polska marynarka wojenna Okręty polskiej marynarki wojennej walczyły na Oceanie Atlantyckim, na Morzu Północnym, Norweskim i Śródziemnym. Prowadziły walki z okrętami i lotnictwem wroga, eskortowały konwoje do USA, Kanady i ZSRR. Brały udział w operacjach inwazyjnych sprzymierzonych. W 1162 akcjach bojowych przebyły 1200 tys. mil morskich, brały udział w 787 konwojach, zatopiły 19 i uszkodziły 23 okręty wojenne, zatopiły 39 statków handlowych, zestrzeliły 20 samolotów. Straty własne: 7 zatopionych i 8 uszkodzonych okrętów. Pod koniec wojny stan PSZ wynosił 194,5 tys. żołnierzy, doskonale uzbrojonych i wyposażonych. - II Korpus Polski W lipcu i sierpniu 1943 z Armii Polskiej na Wschodzie utworzono Drugi Korpus Polski, w skład którego weszła także 3 Dywizja Strzelców Karpackich. 50-tysięczny Korpus przerzucono na przełomie 1943 i 1944 do Włoch, gdzie w składzie ósmej Armii brytyjskiej otrzymał zadanie natarcia w kierunku na Rzym. Odniósł zwycięstwo pod Monte Cassino, zdobył Ankonę, przełamał obronę na tzw. Linii Gotów i zdobył Bolonię. korzystałem ze źródeł: Multimedialna Encyklopedia Powszechna Podręcznik dla gimnazjum: "Świat Współczesny. Klasa III, część II" <-- |