Wstęp

Myśliciele

Przemyślenia

Cytaty

Listy

Redakcja

Powrót do AM

 

Platon

ŻYCIORYS (BARDZO SKRÓCONY):

Platon (427- 347r. p. n. e.), jak już zapewne wiecie był uczniem samego Sokratesa. To dzięki niemu wiemy aż tyle o jego pierwszym Mistrzu. Gdy Sokrates został skazany na karę śmierci, miał dwadzieścia dziewięć lat. Dokładnie śledziwszy ów proces przeciwko przeciw "najszlachetniejszemu w Atenach", postanowił napisać mowę filozoficzna, która miała być jego obroną. Ona została uznana jako pierwsze dzieło Platona, zapisane na kartach papieru. Proces ten wycisnął na nim także wielkie piętno, gdyż potem właśnie on wytoczył główny nurt dla całej jego filozofii. Platon w wieellkim przeciwieństwie do swego Mistrza, napisał wiele, ponieważ oprócz wyżej wspomnianej mowy obrończej, jeszcze 35 dialogów filozoficznych. Była to jego ulubiona forma wypowiedzi, gdyż tak jak Sokrates, kochał rozmawiać. Taki też miał sposób nauczania w swej Akademii, którą założył na obrzeżach Aten, w gaju oliwnym poświęconym Akademosowi, skąd też jej nazwa. W tej Akademii, nauczano prócz oczywiście filozofii, także matematyki i gimnastyki (patrzcie art. o Sokratesie).

FILOZOFIA:

ŚWIAT IDEI

Platon, tak na chłopski rozum (trudniejsze rzeczy będą, jak przebrniemy przez starożytność), zajmował się tym co wieczne i niezmienne, oraz tym co ciągle zmienia się, czy "płynie".W rozumieniu wieczne i niezmienne mam na myśli, także mam na myśli moralność i życie społeczne. Platon usiłuje pochwycić i pokazać nam "rzeczywistość" właśnie według tych cech. Uważał on, iż wszystko czego możemy dotknąć w środowisku, "płynie". Wszystko bez wyjątku, co należy do "świata zmysłów", ulega, raz szybszemu, raz wolniejszemu rozkładowi. Dlatego ABSOLUTNIE WSZYSTKO, jest stworzone według ponadczasowej "formy" (coś a’la formy ciastkarskie). Zastanówcie się przez chwilę, dlaczego wszystkie psy, są takie same? Wiem, wiem, wcale nie są, ma odmienne cech, kolor sierści, oczu, ale sama "forma", pozostaje ta sama. Dla Platona to wieczne i niezmienne nie jest żadną fizyczną "pramaterią". Są one natomiast duchowymi czy abstrakcyjne wzorce, obrazy, według których wszystko jest stworzone. Więc żeby było jaśniej, wszystko ma swój pierwowzór, który jest idealny. Wszystkie jednak istoty "zmajstrowane" według wzoru nie są i prawdopodobnie nigdy nie będą idealne. Dlatego oczywiście Platon formy owe ochrzcił IDEAMI. Za wszystkim kryją się idee, np. idea "kot", idea "krowa", idea "człowiek". I przez ten wniosek doszedł on do tego, co dzisiaj nazwaliśmy równoległym światem, a mianowicie, że gdzieś musi istnieć odrębna rzeczywistość, "świat idei". Właśnie tam znajdują się wcześniej wspominane formy. Pogląd ten, zwany platońską teorią idei, nie ma co, jest wart, by go samemu przeanalizować.

WIEDZA PEWNA

Platon uważał, że wszystko co dostrzegamy, w naszym otoczeniu, to czego możemy dotknąć, możemy śmiało porównać do mydlanej bańki. Wynika to bezpośrednio z tego, iż nic w świecie trwałe nie jest. Prosty przykładzik: każdy z nas kiedyś umrze, krzesło na którym teraz siedzisz, spróchnieje, zeżre go korozja. Nawet granit, powoli ulega rozkładowi. Platon rozumuje przez to iż nie da się poznać tego, co nieustannie się zmienia. Więc o otoczeniu mamy tylko złudne pojęcie, lub przypuszczenie. Jak czytacie teraz ten tekst, poproście rodzeństwo, rodziców, kogoś znajomego, kogo macie pod ręką, by ocenili wygląd szaty graficznej tej strony (jest dla nich piękna, przeciętna, czy do du**:)). Na pewno każdy z was ma swoją opinię, co oznacza że różni ludzie mogą inaczej postrzegać świat. To jest właśnie opinia zmysłowa, przypuszczenie. Natomiast zapytajcie się teraz ile jest 2 razy 2. I co? Odpowiedzi wasze są zgodne? To jest poznawanie rozumem. Jest ono dokładnym przeciwieństwem poznawania zmysłowego. Możemy zatem powiedzieć, że rozum jest wieczny i ponadczasowy, gdyż podaje uniwersalne rozwiązania, akuratne dla wiecznej i uniwersalnej rzeczywistości. Prosty przykład: znajdujesz okrągłe jabłko, dla ciebie jest ono "okrągłe", a dla twojego kolegi jest ono z jednej strony "płaskie". We dwoje natomiast, możecie stwierdzić z całą pewnością, że koło ma 360 stopni.

Na dziś to koniec o Platonie, gdyż Qn'ik chyba by mnie zabił za marnotrawstwo miejsca...:)

Bibliografia:
Jostein Gaarder "Świat Zofii"

©EmpireuM

 
©Filosofem: Kącik Filozoficzny; ©EmpireuM 2003; Sugerowana rozdzielczoć: 1024/768