KĄCIK HISTORYCZNY

HISTORY ZONE nr 14

Niektóre typy U-Bootów z II wojny światowej
Matt

Jak powszechnie wiadomo, głównym atutem Kriegsmarine były łodzie podwodne. Ich konstrukcje przewyższały osiągami wszystkie inne okręty podwodne tamtego okresu, a współczesny kształt okrętów podwodnych jest wzorowany właśnie na sprzęcie niemieckim. Już w I wojnie światowej Niemcy pokazali, że jest to broń groźna, choć w tamtych czasach nie wykorzystano wielu jej zalet. Taktyka "wilczych stad" opracowana i wdrożona w latach trzydziestych, rozwinięta na wiosnę 1939 i jej dalsza ewolucja dzięki admirałowi Donitzowi sprawiły, że zalety łodzi podwodnych zostały wykorzystane bardzo skutecznie.

Oto niektóre z niemieckich U-Bootów:

Nazwa: U 1
Typ: II A
Wodowanie: 1935
Wyporność: 254 t (nawodna); 301 t (podwodna)
Długość: 40,9 m
Szerokość: 4,1 m
Zanurzenie naw.: 3,8 m
Prędkość max: 13,0 węzłów (nawodna); 6,9 węzła (podwodna)
Zasięg: 2000 Mm (nawodny); 35 Mm (podwodny)
Zanurzenie: 80 m (konstrukcyjna); 120 m (dopuszczalna); 150 m (maksymalna)
Torpedy: 3x533 mm (dziób), zapas 3 torped
Uzbrojenie: 1x20 mm - plot

Okręty tej klasy stosowano na akwenach małych, wodach przybrzeżnych. Do 1941 roku większość z nich zamieniono na jednostki szkoleniowe. U1 był pierwszym okrętem zwodowanym wbrew postanowieniom Traktatu Wersalskiego zakazującego Niemcom posiadanie nowoczesnych broni, w tym U-Bootów.

Nazwa: U 27
Typ: VII A
Wodowanie: 1936
Wyporność: 626 t (nawodna); 745 t (podwodna)
Długość: 64,5 m
Szerokość: 5,8 m
Zanurzenie naw: 3,9 m
Prędkość max: 16,0 węzłów (nawodna); 8,0 węzłów (podwodna)
Zasięg: 4300 Mm (nawodny); 90 Mm (podwodny)
Głębokość zanurzenia:100 m (konstrukcyjna); 150 m (dopuszczalna); 250 m (maksymalna)
Torpedy: 4x533 mm (dziób); 1x533 mm (rufa); zapas 6 torped
Uzbrojenie: 1x88 mm; 1x20 mm - plot

Okręty typu VII miały zastąpić jednostki klasy I A w roli łodzi patrolowych średniego zasięgu. Najliczniejszy typ okrętów podwodnych spośród wszystkich U-Bootów - wyprodukowano ponad 700 takich jednostek.

Nazwa: U 177
Typ: IX D2
Wodowanie: 1942
Wyporność: 1616 t (nawodna); 1804 t (podwodna)
Długość: 87,6 m
Szerokość: 7,5 m
Zanurzenie naw.: 5,4 m
Prędkość max: 19,2 węzła (nawodna); 6,9 węzła (podwodna)
Zasięg: 23 700 Mm (nawodny); 57 Mm (podwodny);
Głębokość zan.: 100 m (konstrukcyjna); 165 m (dopuszczalna); 250 m (maksymalna)
Torpedy: 4x533 mm (dziób), 2x533 mm (rufa), zapas 18 torped
Uzbrojenie: 1x105 mm; 1x37 mm - plot; 3x20 mm (1xII, 1xI) - plot

Największy z wariantów typu IX, znacznie różniący się od poprzednich wersji. Ze względu na ogromny zasięg okręty te były najczęściej używane na Dalekim Wschodzie oraz w rejonie południowej Afryki.

Nazwa: U 2501
Typ: XXI
Wodowanie: 1944
Wyporność: 1621 t (nawodna); 1819 t (podwodna)
Długość: 76,7 m
Szerokość: 6,6 m
Zanurzenie naw: 6,3 m
Prędkość max: 15,7 węzła (nawodna); 17,2 węzła (podwodna)
Zasięg: 11 150 Mm (nawodny); 285 Mm (podwodny)
Głębokość zanurzenia: 120 m (konstrukcyjna); 180 m (dopuszczalna); 300 m (maksymalna)
Torpedy: 6x533 mm (dziób), zapas 17 torped
Uzbrojenie: 2x20 mm - plot

Jednostki typu XXI - wzorowane na Walterowskich okrętach typu XVIII - były szczytowym osiągnięciem inżynierii podwodnej (większość okrętów podwodnych po wojnie wzorowano właśnie na nich). Typ XXI swoje zalety prezentował najlepiej w osiąganym zanurzeniu, które uzyskano dzięki opływowemu kształtowi kadłuba i umieszczeniu w nim działek przeciwlotniczych, a także uzyskiwanej pod wodą prędkości 17 węzłów - szybciej niż pływał w położeniu nawodnym. Dodatkowo okręt dysponował znacznymi zapasami torped i był wyposażony w nowy, szybszy mechanizm ich przeładowywania, co czyniło zeń niezwykle groźnego przeciwnika. Niestety, ta rewelacyjna technologia wymagała długiego procesu produkcji i szkolenia załogi, co spowodowało, że ze 120 wybudowanych jednostek zaledwie kilka wyszło w rejsy bojowe, osiągając fantastyczne rezultaty.

Nazwa: U 2344
Typ: XXIII
Wodowanie: 1944
Wyporność: 234 t (nawodna); 275 t (podwodna)
Długość: 34,7 m
Szerokość: 3,0 m
Zanurzenie naw.: 3,7 m
Prędkość max: 9,7 węzła (nawodna); 12,5 węzła (podwodna)
Zasięg: 4450 Mm (nawodny); 194 Mm (podwodny)
Głębokość zanurzenia: 100 m (konstrukcyjna); 150 m (dopuszczalna); 250 m (maksymalna)
Torpedy: 2x533 mm (dziób)
Uzbrojenie: brak

Wybudowane w tej samej technologii, co typ XXI, były przeznaczone do operacji przybrzeżnych na Morzu Północnym, Morzu Czarnym czy Morzu Śródziemnym. Dodatkowym wymaganiem było ograniczenie wielkości U-Boota, aby był możliwy jego transport koleją (chodziło o uniknięcie strat w Cieśninie Gibraltarskiej). Podobnie jak w wypadku jednostek typu XXI, ich prędkość podwodna była większa od prędkości nawodnej, natomiast w przeciwieństwie do jednostek klasy XXI, okręty typu XXIII weszły do służby w dużej liczbie, zatapiając do końca wojny zaledwie pięć alianckich statków. U 2344 uległ samozatopieniu. Po wojnie wydobyty przez Polaków, przez kilka lat służył w polskiej marynarce wojennej.

Ponadto istniało też 10 jednostek zaopatrzeniowych - U-Bootów typu XIV, które posiadały duże zbiorniki paliwa, magazyny z żywnością , torpedami, i choć same nie były wyposażone w wyrzutnie, to jednak pozwalały U-Bootom operującym w odległych rejonach na dłuższą walkę. Zostały zatopione przez Aliantów w czasie, gdy kończył się okres zwycięstw III Rzeszy. Ostatni rejs wykonał 4 maja 1945 dowódca U-Boota U-2511, Adalbert Schnee. Pomimo rozkazu zakazującego wszystkie działania Kriegsmarine, kapitan wypłynął na Morze Norweskie, prześliznął się przez osłonę i stanął przed szansą zatopienia krążownika. Nie strzelił - wiedział bowiem, iż czekałaby go za to śmierć.

Korzystałem m.in. z gry Silent Hunter II - symulacji ( z bardzo ciekawą poniekąd fabułą i wywiadem z Erichem Toppem ) U-Boota.

<--