Wchodzimy właśnie do miasta, które 24.VIII.79 r. .n.e. w czasie wybuchu Wezuwiusza zostało zasypane kilkumetrową warstwą popiołu. Weszliśmy Bramą Wezuwiańską. Na obrzeżach miasta znajdują się domy. W Pompejach większość ludzi wynajmowała skromne mieszkania. Rzemieślnik mieszkał z rodziną nad warsztatem, a sklepikarz nad sklepem. Okienko w takich domach wpuszczało bardzo mało światła. Na terenach podmiejskich znajdują się wille zamożnych obywateli. Z zewnątrz nie wyglądają one zbyt atrakcyjnie. Pozbawione okien ściany, które tylko gdzieniegdzie zdobił malunek rzymskiego boga. Całkiem Inaczej wyglądają one wewnątrz. Ściany całe w malowidłach przedstawiają sceny z mitologii greckiej lub rzymskiej, a posadzki wyłożone mozaikami z tysięcy kamieni. Wąskim korytarzem, który znajdował się zaraz za drzwiami można było przejść do atrium – reprezentacyjnego pomieszczenia. Jego środek zajmował niewielki marmurowy basen, wypełniony spływającą przez otwór w dachu wodą. Basen otaczały smukłe kolumny, fontanny oraz popiersia przodków i członków rodziny. W głębi atrium pan domu stawiał ołtarzyk Westy, bogini domowego ogniska. Rzeczywiście płonął tam ogień. Obok znajdowała się kapliczka poświęcona opiekuńczym bóstwom domu. Miejsce to otaczano wielką czcią; każdego dnia ojciec rodziny składał bogom ofiary. Wokół atrium mieściła się jadalni, kuchnia, sypialnie i pokój do pracy pana domu. Dalej przejście prowadziło do perystylu, to znaczy wewnętrznego ogrody willi z fontannami i kolumnadą.
Dalej znajdują się świątynie poświęcone różnym bóstwom w Pompejach świątyń było osiem: Izydy, Wezery, Zeusa Meilichiosa, Fortuny, Apollona, Trójcy Kapitolińskiej, Wezpezjana i Larów. Cztery ostatnie zbudowane zostały przy forum gdzie skupiało się życie całego miasta. Znajdowały się tam targowiska: Macellum i Eumachia, kuria oraz bazylika, która służyła nie jako budowla sakralna, lecz świecka. Zawierano tam transakcje handlowe, toczyły się tam rozprawy sądowe oraz miały miejsce spotkania towarzyskie.
Obok forum znajdowały się koszary dla gladiatorów zbudowane razem z amfiteatrem. Amfiteatr była to rzymska budowla na planie elipsy lub koła. Miejsce igrzysk gladiatorów, walk z dzikimi zwierzętami, bitew morskich (naumachia). W centrum amfiteatru znajdowała się kolista lub eliptyczna arena wysypana piaskiem (w czasie naumachia zalana wodą). Dokoła wznoszono konstrukcję architektoniczną, na której znajdowały się ławy dla widowni. Widownia była podzielona poziomo na piętra, a pionowe przejścia ułatwiały zajmowanie miejsc i opuszczanie amfiteatru.
Następnym budynkiem jest odeon. Budynek przeznaczony na popisy muzyczne i recytatorskie, o formie zbliżonej do teatru. Ze względów akustycznych odeon przykryty był dachem.
Obok niego znajdowały się termy. Termy były to najczęściej publiczne łaźnie w miastach rzymskich. Termy są to wielkie kompleksy budowli z ogrodami, promenadami i portykami. Zdobiły je działa sztuki: malowidła, rzeźby, mozaiki. Składały się z wielu części: przedsionka, szatni (apodyteria), pomieszczeń do kąpieli suchej (laconica), gorącej (caldaria), ciepłej (tepidaria) i zimnej (frigidarai) z basenem, sal do masażu i nacierania wonnymi olejkami (unctoria), sal wypoczynkowych i magazynów. Poza budynkiem w skład term wchodziły: sale gimnastyczne, boiska, stadiony sportowe, biblioteki, teatry. Termy były często ośrodkami życia kulturalnego i towarzyskiego, miejscem wypoczynku i rozrywki. Odbywały się w nich dyskusje filozoficzne, literackie, polityczne. Z term korzystali wszyscy obywatele rzymscy, a cezar mógł przyznać prawo do bezpłatnego korzystania z nich. Oprócz term publicznych funkcjonowały termy prywatne i miejskie (w których pobierano opłaty).
W mieście znajdowały się również akwedukty, czyli wodociągi naziemne, doprowadzające glinianymi rurami wodę ze źródła do miasta. W mieście można było znaleźć także łuki tryumfalne, czyli budowle w kształcie bramy, wzniesione dla uczczenia i upamiętnienia doniosłego wydarzenia lub wybitnej jednostki. Budowle te dekorowały napisy oraz przedstawienia rzeźbiarskie związane z przedmiotem czci.
Do miast na terenie całej Italii prowadziły świetnie przygotowane drogi. Na terenie całego imperium było prawie osiemdziesiąt tysięcy kilometrów dróg. Budową dróg państwowych zajmowała się przede wszystkim armia. Zaczynano od wytyczenia trasy, zaznaczając ją dwiema bruzdami, spomiędzy których usuwano ziemię, aby dostać się do skalistego podłoża. Potem kładziono cztery warstwy materiału budowlanego (na wysokość 1 do 1,5 metra): najpierw płaskie kamienie spajane gliną, potem warstwę drobnych kamyków i tłuczonych cegieł, dalej ubity piasek, wreszcie szeroki, gładkie płyty kamienne (czasem żwir). Po bokach znajdowały się chodniki dla pieszych oraz rowy, którymi spływała woda. Drogi miały znaczenie handlowe (podróżowali nimi kupcy) oraz militarne – łatwo było przerzucić legiony do zagrożonej części państwa. Ponadto korzystali z nich konni kurierzy, którzy przekazywali wiadomości z najdalszych zakątków imperium. Drogi służyły też turystyce: wielu Rzymian odbywało dalekie podróże (np.: do Aten) czy pielgrzymki religijne. Istniały nawet firmy turystyczne oferujące wycieczki lądowe lub morskie. Wielką popularnością cieszyły się wyprawy pod piramidy egipskie.
Co jedli mieszkańcy Pompejów? Tradycyjną potrawą były rozgotowane na gęstą papkę mielone ziarna zbóż lub roślin strączkowych (tak żywili się przede wszystkim ludzie ubodzy i żołnierze). Jedzono zwykle trzy razy dziennie: wcześnie rano pierwsze śniadanie (dzieci zabierały je do szkoły), w południe drugie śniadanie, a późnym wieczorem obiad. Na pierwsze śniadanie jedzono chleb, ser i owoce popijano zaś winem lub mlekiem. Drugie śniadanie stanowiła przekąska na zimno – mięso, ryby, ser, owoce i wino. Najważniejszym posiłkiem był obiad, który Rzymianie zawsze rozpoczynali od jajek. Potem zależnie od zamożności – jedli mięso, ryby, ostrygi, ślimaki, małże oraz dużo warzyw i sałatek. Na deser podawano owoce (świeże lub suszone) orzechy i pikantne słodycze. Pragnienie chętnie gaszono winem zmieszanym z wodą.
To już koniec wycieczki zapraszam ponownie. Zachęcam również do zwiedzania innych część tego kraju.
Źródło:
Multimedialna Encyklopedia PWN 98
Encyklopedia Powszechna PWN
Historia I podręcznik dla gimnazjum