KĄCIK HISTORYCZNY

ANCIENT ZONE nr 11

Megality
Cthulhu

Jednym z nielicznych świadectw życia duchowego i społecznego neolitycznych mieszkańców Europy Zachodniej i częściowo środkowej są megality. Megalitami nazywamy wielkie, zasadniczo nieobrobione głazy ustawiane w pewnych wybranych przez człowieka prehistorycznego miejscach, a także wznoszone z nich konstrukcje, głównie groby. Aż do lat sześćdziesiątych XX wieku archeologowie uważali, że megality są naśladownictwem piramid i innych wielkich konstrukcji kamiennych. Uważano, że aż do narodzin klasycznej cywilizacji greckiej w połowie I tysiąclecia p.n.e. wszystkie nowości kulturowe Europa przejmowała z Bliskiego Wschodu. Hipoteza ta, prawdziwa w odniesieniu do rolnictwa, pisma i żelaza, w przypadku megalitów okazała się błędna. Nawcześniejsze megality bretońskie są uznawane za pierwsze w świecie konstrukcje kamienne po murach Jerycha, gdyż są datowane na 4800 lat p.n.e.

Grobowce megaliczne były w większości miejscami pochówku zbiorowego. Megality udowadniają nam, że w okresie neolitu istaniały wierzenia religijne, w których ważną rolę odgrywał kult Słońca i zjawisk astronomicznych. Zespoły megalitów są bardzo często zorientowane według zachodu słońca w najdłuższym i najkrótszym dniu w roku. Megality są świadectwem niezwykłej ciągłości kultury neolitycznej w zachodniej Europie. Kresem epoki megalitów był koniec neolitu (około 2300 lat przed Chrystusem). Jej ostatni największy i najpopularniejszy twór, kompleks Stonehenge - ściśle rzecz biorąc nie będący już konstrukcją megaliczną, bo tworzące go kamienne bloki zostały starannie obrobione - powstał na samym początku epoki brązu, ok. 2100 lat przed Chrystusem, jako centrum religijne, a zapewne i polityczne, południowej Brytanii.

Zaraz potem tradycja megaliczna zanikła tak doszczętnie, że monumentalne konstrukcje z kamienia powtórnie przynieśli do zachodniej Europy Rzymianie dwa tysiące lat temu.