"MALOWANY PTAK"
Jerzy Kosiński


Zdecydowanie częściej i bez obaw sięgamy w księgarniach, bibliotekach po tytuły sprawdzonych autorów. King, Tolkien, Sapkowski, Bułhakow - zawsze wiemy, że każda kolejna dostępna pozycja będzie udanym nabytkiem. Tym sposobem wielu ludzi, których mam przyjemność od niedawna znać, nie dostąpiło przyjemności obcowania z pojedynczymi, rewelacyjnymi książkami autorów mniej znanych.

Czym jest "Malowany Ptak"? Otóż jest to powieść autobiograficzna!! Cóż w tym dziwnego, spyta niejeden z was i po cholerę te dwa wykrzykniki, ale chciałbym wyjaśnić, iż czytając coś takiego jak MP ostatnią rzeczą, jaką się spodziewałem jest autobiograficzne pochodzenie tej książki.

Główny bohater, mały chłopiec z dobrego, stosunkowo bogatego, lwowskiego domu zmuszony jest do ucieczki przed nadciągającą z zachodu burzą wojenną. Rodzice chłopca oddają go zaufanemu człowiekowi, który ma się nim zaopiekować i zabrać w bezpieczne miejsce. W ten sposób traci on kontakt z rodziną i trafia do starej wiedźmy. Co się dzieje dalej, musicie doczytać sami, przeżywając jedną z najbardziej porywających, niebezpiecznych, przygód, jaką może zaserwować ludzka wyobraźnia.

Niejednokrotnie będziecie dziwić się, jak daleko mogą posunąć się ludzie w swym okrucieństwie, jak bezlitośni mogą być w stosunku do bezbronnego dziecka, czy jakiegokolwiek innego żywego stworzenia. To głupota ludzka jest sprawczynią całego zła, jakie panoszy się na świecie. Przerzucając kolejne stronice będziecie (a może już byliście?) świadkami kolejnych ludzkich tragedii. Czy naprawdę człowiek jest w stanie znieść aż tyle zła? Jak to możliwe, że to małe dziecko wytrzymało tak wiele, iż nie utopiło się w pierwszym lepszym stawie, nie powiesiło się na najbliższej, zwisającej możliwie nisko gałęzi?

Książka, choć taka tragiczna, ma, o dziwo, dość optymistyczne zakończenie. Chłopiec wygrywa, powracając do dawnego życia. Ale nie ma róży bez kolców. Zdezelowana psychika nie pozwala normalnie żyć, a koszmary minionych lat powracały będą jeszcze bardzo długo. A może prześladowały one Kosińskiego do końca? W końcu popełnił samobójstwo w 1991 roku.

"Malowany Ptak" w Polsce wydany został w 1989 roku. Nic w tym dziwnego, Kosiński to pisarz emigracyjny, ba!, nawet uzyskał amerykańskie obywatelstwo. Również obraz sowieckiego państwa nie jest przedstawiony w dobrym świetle.

"Malowany Ptak" zawiera sceny brutalne, niesmaczne, w bezceremonialny sposób ukazane są tu akty przemocy, bezprawia, perwersji, pospolitego okrucieństwa. Dlatego nie polecam tej książki osobom poniżej 14 roku życia, osobom bardzo wrażliwym, słabym psychicznie, nie mającym zbyt wielkiego doświadczenia w czytelnictwie.

"Kosiński to wielki pisarz wyobraźni transgresyjnej. Zakładnik ciemnych, demonicznych sił. Rozpoznał obszary zła i wrócił stamtąd z "Malowanym Ptakiem", pozostawiając mroczne ostrzeżenie: "chłopiec w "Malowanym Ptaku ucieleśnia dramat naszej cywilizacji: tragedia zbrodni zawsze pozostaje z żywymi."
Maria Janion

Nie dajmy się społecznej znieczulicy. Zachowując wrażliwość na ludzką krzywdę na każdym kroku, unikniemy wielu dramatów, cierpień.

OCENA: 8+/10
Pozdrawiam i gorąco zachęcam do czytania:

Clayman Calvar

PS> Np. Metallica: "One"