KĄCIK HISTORYCZNY

ANCIENT ZONE nr 10

Historia Szkocji
Świstak

O siem lat po narodzeniu Chrystusa rzymski namiestnik Brytanii imieniem Agricola wkroczył z armią na północne tereny Wielkiej Brytanii. Jego przybrany syn opisał tę wyprawę i w ten sposób pierwszy raz na kartach historii zapisany został kraj zwany Szkocją. Ale już wcześniej, jakieś tysiące lat przed najazdem Rzymian w Szkocji osiedlały się ludy łowiecko zbierackie oraz neolityczni rolnicy i rybacy. Wcałym kraju rozsiane są ich kamienne grobowce i posągi. Kiedy pojawili się tu Piktowie i inni celtyccy przybysze, Szkocja stała się niebezpiecznym terenem działań wojowniczych plemion. Po dziś dzień można oglądać na północnym zachodzie wzniesione przez nich grody obronne zwane broch. Plemiona te jednak nie potrafiły się oprzeć rzymskim legionom Agricoli, który w 84 roku rozbił ich wielką armię w bitwie pod Mons Graupius, prawdopodobnie w hrabstwie Aberdeen. Rzymianie stwierdzili jednak, że okupowanie Szkocji byłoby zbyt kosztowne i kłopotliwe, i poprzestali na wybudowaniu dwóch wałów mających powstrzymać najazdy plemion szkockich. Najpierw pomiędzy rzeką Tyne a zatoką Solway Firth wzniesiono wał Hadriana. Później, w 141 roku, granicę przesunięto bardziej na północ i między rzekami Fortth i Clyde wybudowano wał Antoniusa. Granicy tej jednak nie dało się utrzymać i w 161 roku ponownie została ona cofnięta do wału Hadriana. Od tej chwili aż do momentu opuszczenia Brytanii przez Rzymian plemiona północne na krańcu imperium nie sprawiały większego kłopotu.

Narodziny królestwa
Około 1000 roku Szkocja była już krajem chrześcijańskim. Stała się też krajem zdecydowanie szkockim, gdyż to Szkoci okazali się najsilniejszym z dawnych plemion. Upowszechnił się ich gaelicki język, a większością terenów władali gaeliccy królowie, z których najbardziej znany jest Makbet, dzięki temu, że stał się bohaterem dramatu Szekspira. Ale ważniejszą postacią był Malkolm III, który pokonawszy Makbeta, objął tron w 1058 roku. Malkolm i jego żona Małgorzata (pochodząca z Angli) uważali, że przyszłość Szkocji zależy od stosunków z Anglią i Europą. Takie same zdanie ich synowie i wnukowie, którzy zachęcali Anglików, Normanów i Flamandów do osiedlania się w Szkocji. Dzięki temu nastąpił rozwój tkactwa, rolnictwa i handlu. Za panowania Dawida I, który ustanowił podział na gminy i wprowadził feudalizm zaczynały rozkwitać miasta, oraz wznoszono opactwa.

Wojny o niepodległość
Gdy w 1286 roku zmarł bezpotomnie król Szkocji Aleksander III, pretensje do tronu zgłosił król Anglii, którym był wtedy Edward I. Armia Angli zajęł tereny Szkockie, ponieważ Szkoci zwrócili się o pomoc do Francji. Pierwszego przywódcę w walkach o niepodległoś Szkocji W.Wallace'a, pojmano i stracono w Londynie. Jego następca R. Bruce, który poprowadził armię do zwycięstwa w 1314r. w bitwie pod Bannockburn, blisko Stirling. Koniec okupacji Angielskiej wcale nie oznaczał dla Szkotów pokoju. Kolejni królowie byli słabi, więc problemy stawały się coraz bardziej poważniejsze. W końcu kłótnie pomiędzy możnowładcami przerodziły się w wojnę domową. To doprowadziło do straszliwej klęski Szkotów w bitwie pod Flodden w 1513 roku, w której zginął ich król i wielu przedstawicieli szlachty. Szkoci wyczerpani wojną zawarli pokój z Anglią.

(Nie będę się rozpisywał o Unii z Anglią, gdyż to niezbyt ciekawe)

Złoty wiek
Początkowo unia z 1707 roku nie przynosiła zbyt wiele korzyści dla Szkocji. Ludzie zbyt wolno zmieniali swoje nawyki, a powstania Jakobitów drogo kosztowały. Już w latach 50 XVIII w. zaczęły się pojawiać oznaki zmian na lepsze. Handel szkocki gwałtownie się rozwijał, ponieważ Szkoci mieli dostęp do wielkiego rynku angielskiego. Główną gałęzią przemysłu stał się przemysł lniarski. Glasgow zaczął dominować w europejskim handlu tytoniem, a rolnicy z nizin ogradzali swe tereny i zaczeli wprowadzać nowe metody uprawy. W XIX w. rozwinęły się różne gałęzie wytwórczości, na przykład przemysł bawełniany, powstały nowe miasteczka i miasta. Szkocja i Anglia stały się pionierami w światowej rewolucji przemysłowej. W XVIII Szkocję rozsławiły nazwiska takie jak: Watt, Telford, Smith, Hume.