Nazizm (1) - początki (1918-1933)
Cthuhlu
Po
przegranej I wojnie światowej(1914-1918), Niemcy zostały zmuszone do przyjęcia upokarzających warunków
pokojowych ustalonych w Wersalu. Wskutek tych ustaleń Niemcy zostały zmuszone do spłacania ogromnych
odszkodowań wojennych i utraty części swojego terytorium.
Niemcy po pierwszej wojnie światowej były pogrążone w chaosie. Alianci utrzymywali że ich celem jest
zwalczanie niemieckiego imperializmu, ale mimo iż cesarz Wilhelm II abdykował warunki traktatu wersalskiego
pozostałe niezmienione. W wyniku tego nowa republika miała utrudniony start i jej sytuacja stała się
niestabilna. Pojawiła się groźba upadku demokratycznego systemu w Niemczech. Niemcy zostały podzielone na
zwalczające się obozy, z którym dwa skrajne - komuniści i skrajna prawica głosili otwarcie antydemokratyczne
poglądy.
Obszarem, gdzie niezadowolenie było największe była Bawaria w południowych Niemczech. Przez niedługi czas
władze w Bawarii sprawowali komuniści, lecz została ona przejęta przez konserwatystów, negatywnie
nastawionych do republiki, ale działających w granicach prawa. Na terenie Bawarii działało też wiele
skrajnych ugrupowań prawicowych, które dążyły do przejęcia władzy lub też nakłaniały konserwatystów do
otwartego buntu. Jedną z takich grup była NSDAP(Nacional socjalistische deutche arbeit partai, nie wiem czy
dobrze napisałem po niemiecku:)
Tak się składa że przywódcą NSDAP był Hitler, przyszły dyktator Niemiec. Hitler nie był Niemcem, lecz
Austriakiem. Był niezdyscyplinowanym, złym uczniem. Nie zrealizował również swoich ambicji artystycznych(!).
Żył z dnia na dzień, często sypiając w wiedeńskich domach noclegowych. W 1913 roku przeniósł się do stolicy
Bawarii, Monachium. Po wybuchu I wojny światowej zgłosił się na ochotnika do armii niemieckiej i za zasługi
w czasie służby został odznaczony. Kapitulacja Niemiec była dla niego strasznym ciosem, jednak coś mu sie
poprzestawiało w głowie i wytłumaczył sobie że przegrana była wynikiem zdrady żydów(Przez te jego rozumienie
zginęło 67% europejskich żydów!!), socjalistów, komunistów i innych nienarodowych ugrupowań. Po wojnie
powrócił do Monachium gdzie przyłączył się do Niemieckiej Partii Robotników, niewielkiego ugrupowania
prawicowego. Jego umiejętność przemawiania i zdolności polityczne szybko czyniły zeń niekwestionowanego
lidera partii. Wkrótce została ona przez niego przekształcona w partię faszystowską zmieniając nazwę na
NSDAP. Symbolem NSDAP stała się swastyka(znana i nielubiana).
Pod przywództwem Hitlera naziści zaczęli odgrywać istotną rolę polityczną w Bawarii. NSDAP była wtedy
jeszcze za słaba by działać w osamotnieniu, w związku z czym weszła w sojusz z innymi ugrupowaniami
prawicowymi.
W 1923 roku galopująca inflacja uczyniła markę bezwartościową, co doprowadziło do ruiny wielu obywateli.
Hitler i jego sojusznicy wybrali ten moment do przeprowadzenia puczu, który jednak został stłumiony przez
oddziały monachijskiej policji.
Jako że władze monachijskie darzyły ruch nazistowski ukrytą sympatią, Hitler został skazany tylko na
niewysoką karę więzienia. Proces został przez niego wykorzystany jako okazja do płomiennych przemówień,
mających na celu popularyzację ideologii nazistów. Jednak po zwolnieniu z więzienia Hitlera w listopadzie
1924 roku przyszłość NSDAP zdawała się nie mieć większych perspektyw. Niemcy zaczęli powoli wychodzić z
kryzysu, pożyczki amerykańskie pobudziły rozwój gospodarki. System demokratyczny został zaakceptowany i
wydawało się mało prawdopodobne, by większość obywateli chciała oddać swoje głosy na radykalną
nacjonalistyczną partię, nie wspominając już o ekstremistycznym ugrupowaniu Hitlera.
Hitler chciał anulowania traktatu wersalskiego, rozbicia ruchu komunistycznego i socjalistycznego oraz
odbudowę potęgi Niemiec. Jednak był to tylko wstęp do skrajnie rasistowskich celów jakie postawił sobie
Hitler. Według niego Niemcy byli narodem panów, nadrzędną wobec innych ras. Jednak wśród prawdziwych
Niemców znajdowali się źli i podstępni Żydzi, którzy dążyli do zdominowania i zniewolenia czystych rasowo
Aryjczyków, jak nazywał Niemców. Według Hitlera rasy niższe, czyli Żydzi i Słowianie powinni zostać
wyeliminowani, nikt jednak nie traktował tego jeszcze poważnie...
Oparta na wymysłach, nie na faktach, gloryfikująca brutalność i nietolerancję, filozofia Hitlera była
zaprzeczeniem wszystkiego, co uważano za cywilizowane i racjonalne. Większość Niemców którzy głosowali
na Hitlera kierowała się jednak prostymi motywami - chęcią znalezienia kozła ofiarnego, tłumaczącego
ich własne niepowodzenia. Pociągała ich również roztaczana przez Hitlera wizja dynamicznych zmian i
obietnica odejścia od "szarej rzeczywistości", co stało się szczególnie atrakcyjne na początku lat
trzydziestych, kiedy to "szara rzeczywistość" stała się jeszcze bardziej uciążliwa. Światowy kryzys
ekonomiczny wstrząsnął gospodarka wielu krajów, szczególnie mocno w Niemczech, jako że w związku z
wielkim kryzysem nadszedł czas spłaty długów zaciągniętych u Amerykanów. Około 6 mln ludzi straciło
wtedy pracę. Wraz ze wzrostem bezrobocia, wzrastała również popularność NSDAP. Już w 1932 roku partia
ta miała najwięcej reprezentantów w Reichstagu, zbyt mało jednak, by zdobyć bezwzględną większość i
uformować rząd. Istaniło niebezpieczeństwo, że wraz z poprawą sytuacji gospodarczej, poparcie dla
Hitlera zmaleje. I rzeczywiście, w listopadzie 1932 roku naziści zaczęli płacić głosy. Okazja na legalne
przejęcie władzy nadarzyła się, kiedy nastąpił rozłam wśród rządzących krajem konserwatystów. Kanclerz
zaproponował nazistom utworzenie koalicji. W ten sposób w styczniu 1933 roku Hitler został kanclerzem
Niemiec. Pożar Reichstagu został wykorzystany przez niego jako pretekst do delegalizacji Komunistycznej
Partii Niemiec. Następnie nazistom udało się przegłosować ustawę o pełnomocnictwach rządu, która dawała
Hitlerowi dyktatorską władzę na okres 4 lat. Legalnie zdobyta władza została wykorzystana przez Hitlera
do stworzenia III Rzeszy. Rozpoczął się jeden z najstraszniejszych okresów w dziejach ludzkości...
Za miesiąc druga część: Historia XX wieku, Nazizm (2), historia III Rzeszy(1933-1939) i II wojna światowa
(1939-1945)
Ps. Obejrzyjcie film "Pianista", polecam!
|
|