Budowa i funkcja błony cytoplazmatycznej i podstawy budowy komórki - I klasa starego LO
(a jak jest w nowym, mi się nie pytajcie ;))


Podstawowa definicja komórki
Komórka to podstawowa, biologiczna jednostka strukturalno-funkcjonalna, zdolna do samodzielnego życia, składająca się ze składników plazmatycznych (żywych) - błony komórkowe, cytoplazma, jądro komórkowe z jąderkiem, plastydy, mitochondria, strukury Golgiego, rybozy - i ze składników nieplazmatycznych (martwych) - ściana komórkowa i sok wakuolarny.

Różnice i podobieństwa wśród komórek
Komórki różnią się wielkością, położeniem, kształtem, a zwierzęce i roślinne mają też odmienną budowę.
Komórki są podobne pod względem ogólnej budowy (jedyną ważną różnicą jest obecność u roślin i grzybów ściany komórkowej) i funkcji (podstawowa jednostka strukturalna) i kształtu (wszystkie są bryłami).

Budowa błony komórkowej
Błona komórkowa zawiera dwa podstawowe składniki strukturalne:
- półpłynny, podwójny zrąb tworzony przez dwie warstwy lipidów, których polarne, hydrofilowe "głowy" zwrócone są na zewnątrz w stronę środowiska wodnego, natomiast węglowodorowe łańcuchy kwasów tłuszczowych (końce hydrofobowe) skierowane są do wewnątrz, - mozaikowo rozmieszczone na powierzchni i w zrębie różnego rodzaju białka powierzchniowe i integralne. Większość z nich zdolna jest do dynamicznych przemieszczeń w obrębie błony.
Innymi słowy: błona jest utworzona z dwóch rzędów fosfolipidów, których końce hydrofobowe skierowane są ku środkowi. Między tymi końcami występują uniwersalne siły Van der Valsa. Między cząsteczki wbudowane są białka.

błona komórkowa = błona płynnomozaikowa

Funkcja błony komórkowej
Błona komórkowa otacza protoplazmatyczne składniki komórki, separuje wnętrze komórki od środowiska, pozwala na selektywną, dwustronną wymianę jonów i cząsteczek z otoczeniem, odpowiada za wrażliwość czyli możliwość odbioru bodźców płynących ze środowiska, może przekazywać impulsy na następne komórki. U zwierząt umożliwia łączenie się sąsiednich komórek.

Właściwości błony cytoplazmatycznej
Błona cytoplazmatyczna jest elastyczna, półstała. Jest strukturą dynamiczną, jest selektywna i fizycznie półprzepuszczalna i spolaryzowana, żywa. Działa wybiórczo.

To już wszystko. Autorka nie ponosi odpowiedzialności za wyżej zawarte informacje ;).
Tawananna