PIASTOWIE, dynastia pol.; nazwę nadała jej historiografia śląska XVII i XVIII w., upowszechnił A. Naruszewicz; Kronika Galla Anonima podaje imiona 5 pierwszych Piastów: Chościszko, Piast, Siemowit, Leszek (Lestko) i Siemomysł; pierwszy, lepiej znany przedstawiciel Piastów Mieszko I, książę pol. (zm. 992), jego potomkowie zasiadali kolejno na tronie pol.; od śmierci Bolesława III Krzywoustego (1138) datuje się podział dynastii na kilka linii książąt dzielnicowych; od Władysława II wywodzi się linia śląska (wygasła 1675 na Jerzym Wilhelmie, księciu legnicko-brzeskim), od Mieszka III Starego wielkopol. (wygasła 1296 na Przemyśle II), od Kazimierza II Sprawiedliwego małopol. (wygasła 1279 na Bolesławie V Wstydliwym), mazow. (wygasła 1526 na Januszu III) oraz kujawska (wygasła 1388 na Władysławie Białym). W zjednoczonym królestwie tron objęła linia książąt kujawskich Władysław I Łokietek, po nim Kazimierz III Wielki, ostatni z Piastów na tronie pol.; w drodze dziedziczenia przez kobiety (siostrę Kazimierza III Wielkiego, Elżbietę) i układów międzydynastycznych tron pol. przeszedł (1370) w ręce Andegawenów; Piastowie śląscy, w XIV w. związani z Królestwem Czes., uznali się jego lennikami. Terminu ziemie piast. używa się często jako synonimu hist. ziem pol. łącznie ze Śląskiem i Pomorzem; podobną genezę ma pojęcie piast. idei państwa, pojmowanej jako przeciwstawienie idei jagiellońskiej ( Jagiellonowie ), włączającej ziemie wschodnie.