Państwo Franków - od Chlodwiga po Karola Wielkiego. - I klasa LO

U schyłku starożytności Frankowie zajmowali tereny dolnego i środkowego Renu. Mieli organizację plemienną. Władca jednego z plemion - Chlodwig zjednoczył je. Legenda wywodzi go od Merowiusza - dlatego dał on początek dynastii Merowingów. Po zjednoczeniu Chlodwig wziął udział w Wielkiej Wędrówce Ludów. Przekroczył Ren i u schyłku V wieku podbił Galię Zaalpejską (dzisiejszą Francję). Prowadził politykę integracyjną. Popierał małżeństwa mieszane.23 grudnia 496 roku Chlodwig przyjął chrzest. Był pierwszym ochrzczonym królem germańskim, co też ułatwiło proces integracji z podbitą Galią.

Chlodwig umarł w roku 511. Jego następcy podzielili zjednoczone przezeń państwo. Umarli młodo. Ich władza była zbyt słaba, nazywano ich: "królowie gnuśni". Całość władzy przekazali w ręce urzędników na dworze, zwanych majordomami (łacińskie majordomus).

Majordom Pepin z Heristalu zapoczątkował politykę ponownego jednoczenia ziem Franków. Poza zasięgiem jego władzy pozostaje jedynie Akustania (kraina niedaleko Pirenejów, dziś podzielona między Francję i Hiszpanię). Syn Pepina - Karol Młot - tak podniósł autorytet urzędy majordoma, że od jego imienia nowa dynastia będzie nosiła nazwę Karolingów. Na Akustanię najechali Arabowie. Poprosiła ona Karola Młota o pomoc i w 732 roku w Poitiers [Pułatię] odbyła się zwycięska bitwa z Arabami. Mówi się, że Karol uchronił Europę Zachodnią przez losem hiszpańskich WIzygotów, a więc przed podbojem arabskim. To pozwoliło na przejęcie władzy przez Karolingów.

Synem Karola był Pepin Mały (Krótki). Wysłał on poselstwo do papieża Zachariasza z pytaniem o osobę, która powinna mieć koronę Franków - czy mają to być nadal Królowie Gnuśni, którzy nie mają żadnej władzy, czy on - Pepin, który jej pełnię dzierży? Papież uznał Pepina za króla. W 751 roku odbył się wiec możnych frankońskich. Zdetronizowano Merowingów i oddano koronę Pepinowi Krótkiemu, a więc Karolingom. Koronacja Pepina jako pierwsza miała charakter religijny - odbywała się w kościele. Takiego władcę nazywano Pomazańcem Bożym. Wystąpienie przeciwko niemu było największym grzechem. Taka zasada sankcji religijnej dla panującego nazywa się legitymizmem. Władcy byli uważani za Świętą Rodzinę na ziemi. W korespondencji używali zwrotów w rodzajuL "moja siostra", "mój kuzynie", choć nie byli ze sobą fizycznie spokrewnieni. Nie przeszkadzało to w prowadzeniu wojen. Niedługo po loronacji Pepina Longobardowie zaczęli niepokoić Rzym. Papież poproił króla o pomoc. W 754 roku Pepin pokonał Longobradów, a zdobyte ziemie oddał papieżowi. Na tej darowiźnie w 756 roku powstało teokratyczne Państwo Kościelne. Istniało do 1870 roku, a dziś jego pozostałością jest Watykan.

Synem Pepina był Karol. Nadano mu przydomek "Wielki". Panował on w latach 768 - 814. Cały ten okres wypełniły podboje. Arabowie znów niepokoili Franków. Karol pokonał ich w dwóch wyprawach ("Pieśń o Rolandzie). Przesunął granice państwa do rzeki Ebro w Hiszpanii. Longobardowie ponownie zaczęli niepokoić Rzym. Ich również pokonał Karol, przyjmując w Mediolanie tytuł ich króla, a więc likwidując ich państwo. Później Karol złożył wizytę w Rzymie. Potwierdził darowiznę Pepina, ale w zamian uprawiał typowy cezaropapizm. Między Renem a Łabę mieszkali Sasi. Karol Wielki walczył z nimi 14 lat, brutalnie ich chrystianizując. w 804 ostatecznie podbił Sasów, a granice państwa przesunął do Łaby. Nad środkowym Dunajem (dzisiejsza Austria) podbił Awarów i spotkał się ze Słowianami, którym narzucił zwierzchność lenną. Granice monarchii karolińskiej sięgały więc od rzeki Ebro i Atlantyku na zachodzie po Łabę i środkowy Dunaj na wchodzie. Morze Bałtyckie wraz z Kanałem La Manche ograniczały państwo na północy, natomiast środkowe Włochy na południu. Po Cesarstwie Rzymskim była tu druga próba integracji europejskiej. Karol Wielki chciał odrodzić dawne imperium rzymskie przez małżeństwo z cesarzową bizantyjską Ireną ale zaniepokoił się tym papież rzymski Leon III. Skorzystał z wizyty Karola w Rzymie i 25 grudnia 800 roku włożył na jego skronie koronę cesarzy rzymskch. Odrodzona została godność cesarska na zachodzie. Bizancjum przez 12 lat protestowało, wreszcie w 812 roku pogodziło się z istnieniem dwóch cesarstw.

Na organizacji monarchii karolińskiej wzorowały się wszystkie średniowieczne państwa europejskie łącznie z Polską. Polskie słowo "król", czeskie "kral" pochodzą od imienia Karol.Karol nie dzielił się z nikim władzą, sprawował rządy osobiście. Jego organem doradczym była Rada Królewska. Słuchał jej opinii, ale postępował tylko zgodnie z własną wolą. Zniósł urząd majordoma, a wprowadził palatyna (od palatium - dwór). Zastępował on władcę w dowództwie nad wojskiem i pełnieniu funkcji sądowniczych. Państwo dzieliło się na marchie (przy granicach; pełniły funkcję obronną), a wewnątrz - na hrabstwa. Na czele stali margrabiowie i hrabiowie. Urzedy przyznawano im w systemie lennym. Państwo Karola Wielkiego miało charakter monarchii patrymonialnej, czyli było osobistą własnością władcy. Cała ludność była zobowiazana do danin na rzecz księcia i podlegała jego najwyższemu sądownictwu. Dwór Karola Wielkiego nie miał stałej siedziby, bo nie było stolicy. Był więc dworem wędrującym. Władca wraz z drużyną i dworem jeździł miezy grodami stołecznymi hrabstw i marchii, konsumował zgromadzone tam daniny, a równocześnie rozstrzygał najtrudniejsze sprawy sądowe i kontrolował miejscową asministrację. U chyłku życia najczęściej przebywał w w Akwizgranie, na południu Francji. Miasto to uważane jest za prastolicę.

Karol Wielki bardzo troszczył się o rozwój kultury. Nakazał przy katedrach i klasztorach zakładać szkoły kształcące kler. Sprowadzał uczonych z Irlandii i Włoch - przybyli Piotr z Pizy, Paweł Diakon. Za jego czasów działał frankoński historyk Einhard, autor biografii Karola Wielkiego. W państwie Karola wykształcił się najstarszy styl sztuki średniowiecznej - romański.

Tawananna