MAPA to graficzny obraz powierzchni Ziemi, innego ciała niebieskiego lub nieba, zmniejszony w sposób określony matematycznie (odwzorowania kartograficzne, skala), uogólniony (kartograficzna generalizacja) i umowny (tj. sporządzony z zastosowaniem umownych znaków). Ze względu na treść rozróżnia się mapy ogólnogeograficzne, które dzielą się na topograf. i przeglądowe, oraz mapy tematyczne. Mapy ogólnogeograficzne przedstawiają elementy krajobrazu, a więc ukształtowanie terenu i jego pokrycie: wody, szatę roślinną, osiedla, drogi; mapy topograficzne (w skalach większych od 1 : 500 000) wykonuje się na podstawie szczegółowych pomiarów terenowych (topograficzne zdjęcia), a ostatnio także obrazów lotn. i satelitarnych; mapy przeglądowe otrzymuje się przez zmniejszenie i generalizację map topograficznych. Mapy tematyczne prezentują wybrane zagadnienia fizyczno-geogr. lub społ.-gosp., zwykle na podstawie lub z wykorzystaniem elementów treści map ogólnogeograficznych (np. mapy geologiczne, klimatologiczne, mor., ludnościowe, roln.). Ze względu na przeznaczenie rozróżnia się m.in. mapy szkolne, nawigacyjne, wojsk., turyst., nauk., a ze względu na formę użytkowania mapy ścienne, podręczne, ekranowe itp. Szczególną mapą jest mapa sporządzona na globusie, przedstawiająca wierny geometrycznie obraz całej powierzchni Ziemi. Usytuowanie rysunku mapy w stosunku do stron świata nosi nazwę orientacji mapy; w średniowieczu stosowano orientację wsch. (górna część mapy oznaczała kierunek wsch.); z czasem utrwaliła się w kartografii orientacja pn. (górna część mapy jest kierunkiem pn.).
Z map korzystano już w VI w. p.n.e. w Babilonii; są także znane mapy wojskowe z czasów dyn. Han (II w. p.n.e.). Geografia Klaudiusza Ptolemeusza (II w.) zawierała opis konstrukcji mapy w odwzorowaniu stożkowym. Początki nowoczesnych map topograficznych wiążą się z rozwojem w XVII w. szczegółowych pomiarów geodezyjnych. Mapy topograficzne doskonalono wraz z doskonaleniem przyrządów (topograficzny stolik, niwelator, teodolit) i technik pomiarowych (triangulacja, fotogrametria, teledetekcja) oraz reprodukcyjnych (miedzioryt, litografia, offset). Obecnie większość państw rozwiniętych dysponuje mapami topograficznymi w skalach od 1 : 10 000 do 1 : 500 000, dla wybranych obszarów także w skalach większych, opracowywanych zwykle w wersjach wojsk. i ogólnodostępnej. Początki map tematycznych sięgają XVI w., kiedy powstały pierwsze mapy prądów mor. i deklinacji magnetycznej. Wraz z rozwojem statystyki i nauk społ. zaczęły się ukazywać mapy społeczno-gospodarcze, np. na pocz. XIX w. mapy przestępczości. Obecnie wykonuje się mapy tematyczne o bardzo różnej tematyce nie tylko z zakresu wszystkich nauk geogr., lecz także astr., geofiz., ornitologiczne, językoznawcze, hist. itp. Treść mapy może być zapisana w postaci numerycznej na taśmach lub dyskach magnet., a następnie aktualizowana i przetwarzana za pomocą komputerów. Pozwala to m.in. na tworzenie złożonych systemów informacji przestrzennej.