"Legenda o świętym Aleksym" - I klasa LO

GENEZA UTWORU
Polska wersja "Legendy o świętym Aleksym" opiera się prawdopodobnie na francuskim lub włoskim pierwowzorze. Jej najstarszy zapis to piętnastowieczna kopia znacznie starszego wzoru, być może pochodzącego z XIV wieku. Najstarsza z licznych wersji "Legendy..." powstała w Azji Mniejszej (najprawdopodobniej w Syrii) w V lub VI w. n. e. w oparciu o motywy indyjskie.

POCZĄTEK UTWORU
Utwór rozpoczyna apostrofa do Chrystusa. Jest to bezpośrednia prośba autora o pomoc w opowiedzeniu dziejów świętego Aleksego. Wyrażenie "prawić" wskazuje na to, że utwór ma swe korzenie w tradycji ustnej.

HAGIOGRAFIA
Utwór należy do nurtu hagiograficznego. Jest to więc wyidealizowana opowieść o życiu i śmierci świętego.
Hagiografia, czyli żywotopisarstwo świętych, to popularny w średniowieczu nurt piśmiennictwa biograficznego, którego tematykę stanowiły historie życia świętych. Ukształtował się on w początkach chrześcijaństwa (IV - V w.).

NAJSŁYNNIEJSZE DZIEŁA HAGIOGRAFICZNE
- "Złota legenda", Jakub da Voragine, XII wiek - cykl ułożonych w porządku kalendarzowym żywotów, modny i popularny w Europie.
- dzieła polskie:
* "Pieśń o świętej Dorocie męczennicy", "Pieśń o św. Stanisławie", "Legenda o św. Aleksym" - to najstarsze żywoty po polsku. Powstały w XV wieku.
* "Żywot św. Kingi" - tekst łaciński o polskiej świętej.
* legendy o świętych - Wojciechu, Stanisławie, Jadwidze.
* pieśni o św. Katarzynie i Dorocie.

TREŚĆ LEGENDY
Życie Aleksego to modelowy przykład żywotu świętego-ascety. Towarzyszyło mu wiele cudów. Pierwszym z nich były narodziny świętego, syna dobrych i bogobojnych ludzi - Eufamijan i Aglijas. Gdy Aleksy miał 24 lata, zgodnie z wolą ojca wziął ślub z królewną Famijaną. W noc poślubną para nowożeńców zdecydowała się na rozstanie. Aleksy zwrócił Famijanie pireścień i powiedział, że chce służyć Bogu. Uzyskał zgodę żony. Odszedł z domu bez wiedzy rodziny, z mnóstwem złota i srebra. Wszystko co posiadał, rozdał biednym. Sam spędzał dni siedząc i chwaląc Boga pod kościołem. W końcu nastąpił kolejny cud - Matka Boska zeszła z obrazu i rozkazała klucznikowi, aby wpuścił biedaka do świątyni. Klucznik podobne widzenia miewał jeszcze wielokrotnie. Opowiedział o nich innym i Aleksy zaczął uchodzić za świętego. Tymczasem Eufamijan rozpoczął poszukiwania syna. Jego słuszy jednak nie rozpoznali księcia w żebraku. Aleksy nie pragnął sławy, więc zdecydował się na odpłynięcie do Tarsu w Syrii, znów jednak nastąpił cud - zmienił się wiatr i statek wrócił do Rzymu. Święty postanowił więc zostać tam i żebrac na dworze własnego ojca. Choć Eufamijan polecił go rządcy, służba dokuczała mu, nawet wylewając na niego pomyje. Poniżany Aleksy przeżył na dworze szesnaście lat. Przed śmiercią napisał list o swoich dziejach. Gdy zmarł, rzymskie dzwony zaczęły same bić. Tylko małe dziecko wiedziało, na czyją cześć... Pod domem Eufamijana znaleziono ciało Aleksego. Wydawało ono uzdrawiającą woń. Zmarły trzymał list, którego nikt, nawet cesarz i papież nie mógł wyjąć. Zdołała to zrobić dopiero Famijana. Z listu dowiedziano się o życiu świętego. Tu legenda urywa się.

SCHEMAT ŻYWOTU ŚWIĘTEGO-ASCETY
- wywodził się z bogatego rodu, miał pobożnych rodziców.
- już jako dziecko był niezwykle dobry, mądry i pobożny.
- zachował czystość cielesną.
- dzielił swój majątek pomiędzy ubogich, często opuszczał dom.
- znosił prześladowania, umartwiał się.
- zarówno jego życiu jak i śmierci towarzyszyły liczne cuda.

POSTAWA BOHATERA
Aleksy stał się żebrakiem, zdał na łaskę ludzi. Wyrzekł się dóbr doczesnych, przemijających. Zrobił to, co w jego mniemaniu było słuszne. Uważał, że należy zniszczyć ciało w imię czystości i doskonalenia duszy.

The End.
Za ewentalne błędy nie odpowiadamy. ;)
(c) Tawananna :)