JAGIELLONOWIE, gałąź Giedyminowiczów, dynastia król., wywodząca się od Władysława Jagiełły. Jagiellonowie panowali: na Litwie 1377 1401 i 1440 1572; w Polsce 1386 1572 (w wyniku układu pol.-litew. w Krewie 1385, od ślubu Władysława II Jagiełły z Jadwigą 1386 do śmierci ostatniego króla pol. i w. ks. litew. z dynastii Jagiellonów, Zygmunta II Augusta); na Węgrzech 1440 44 (Władysław III Warneńczyk); w Czechach 1471 1526, i jednocześnie ponownie na Węgrzech 1490 1526 (Władysław II Jagiellończyk i jego syn Ludwik II, który zginął bezpotomnie pod Mohaczem). Dynastyczna polityka Jagiellonów stawiała sobie za cel utrzymanie unii personalnej między Polską a W. Księstwem Litew. oraz objęcie tronów Czech i Węgier; obdarzyli szlachtę przywilejami jednocześnie ograniczając prawa mieszczan i chłopów, co ukształtowało w państwie pol.-litew. tzw. demokrację szlachecką; Jagiellonowie należeli do najpotężniejszych rodzin monarszych w Europie, a ich czasy były okresem świetności polit., kult. i gosp. dawnej Polski.