Materiałem genetycznym są kasy nukleinowe:
- DNA
(dezoksyrybonukleinowy)
- RNA (rybonukleinowy)
Są one materiałem
dziedzicznym. To w nim znajduje się informacja o syntezie polipeptydów.
Podział organizmów:
a) prokariota (bezjądrowe) - bakterie,
sinice
U bakterii materiał genetyczny jest zlokalizowany bezpośrednio w
cytoplaźmie. Kwas ten nazywamy genoforem. Istnieje on w postaci wolnej,
pojedynczej i kolistej cząsteczki DNA. Nie występuje w postaci chromosomów, nie
zawiera centromerów, w czasie podziału nie wytwarzane są nici wrzeciona
kariokinetycznego. Obszar występowania genoforu w komórkach nazywamy
nukleoidem.
b) eukariota (jądrowe) - pozostałe organizmy roślinne i
zwierzęce
Materiał genetyczny zlokalizowany jest w jądrze komórkowym,
konkretnie w chromatynie, chroniony przez białka histonowe i oddzielony od
cytoplazmy błoną jądrową.
Chromatyna jest interfazalną postacią
chromosomu. - podstawowym składnikiem chromatyny jest DNA. W jednej nici
chromatynowej znajduje się jedna cząsteczka DNA.
- ponadto są białka
histonowe - mają charakter zasadowy.
- jest też przejściowa część RN. Można
je podzielić na:
# heterogenny RNA - przenosi informację genetyczną z jądra
komórkowego do cytoplazmy w postaci mRNA.
# prerybosomowy RNA - jest
prekursorem dla rybosomowego RNA - z niego powstaje RNA
(składnik rybosomów).
W DNA występują odcinki, które nie kodują - nie
zawierają informacji o syntezie polipeptydu (białka) - tzw. milczące - stanowią
stałą ilość w danym gatunku.
Podstawową jednostką przestrzenną
(strukturalną) chromatyny jest fibryna chromatynowa. Zbudowana jest z
nukleosonów i międzynukleosonowego DNA. Na jedną cząsteczkę rdzenia histonowego
przypada 1,75-2 całkowitych zwojów.
Rodzaje chromatyny:
-
euchromatyna (chromatyna luźna) - ulega całkowitej despiralizacji w wyniku
działania chromosomów telofazowych (w ostatniej fazie rozkręca się). Ulega
transkrypcji, jest genetycznie aktywna, może przechodzić w chromatynę
zwartą.
- heterochromatyna (chromatyna zwarta) - nie ulega despiralizacji,
jest genetycznie nieaktywna, nie przekształca się w chromatynę luźną.
Funkcja chromatyny - nośnik informacji genetycznej, której udostępnianie
polega na odsłonięciu DNA dla transkrypcji RNA.
To na razie wszystko :).
Pozdrawiam -
Tawananna