Program pozytywistów warszawskich. 




Aleksander Świętochowski "Praca u podstaw" 

Autor przedstawił sytuację chłopów po reformie uwłaszczeniowej - nie mogą bez zewnętrznej pomocy stać się zbiorowością świadomych producentów. Ich edukacją winni się zająć światli właściciele ziemscy. 

Aleksander Głowacki "Szkic programu w warunkach obecnego rozwoju społeczeństwa" 

Autor mówi o relacji między jednostką a zbiorowością w kategoriach utylitaryzmu. Wg niego podstawą dobrobytu jest własność prywatna. 

Eliza Orzeszkowa "Kilka słów o kobietach" 

Domaga się poszerzenia programu nauczania kobiet, prawa do pracy i równego wynagrodzenia. 

Eliza Orzeszkowa "O Żydach i kwestii żydowskiej" 

Popularyzacja kultury żydowskiej - wtedy stworzy się warunki asymilacji. 

Stanisław Koźmian "Szkoła patriotyzmu politycznego" 

Autor był przedstawicielem konserwatystów krakowskich - potępia walkę narodowowyzwoleńczą jako sarmackie warcholstwo. 

Feliks Krupiński "Romantyzm i jego skutki" 

Artykuł ma charakter znacznie bardziej literacki - autor snuje rozważania o romantycznej ideologii - szydzi - z romantycznego irracjonalizmu, emocjonalizmu i wyraża pogląd, iż stały się one źródłem czynów nieodpowiedzialnych. Raduje się, że nastał kres romantyzmu.