Metamorfozy korzeniowe
KORZENIE SPICHRZOWE - są najczęstszymi metamorfozami korzeniowymi. Występują przeważnie u roślin dwuletnich. W pierwszym roku gromadzone są w nich substancje zapasowe (np. skrobia), które w roku następnym roślina zużywa, kwitnąc i owocując. Korzenie spichrzowe powstają z korzenia głównego i przybierają postaę podziemnych, skróconych i zgrubiałych "magazynów". Występują np. u marchwi, rzodkiewki, rzepy, buraka i pietruszki.
BULWY KORZENIOWE - powstają u roślin wieloletnich z korzeni bocznych lub przybyszowych. Występują np. u dalii i storczyków.
Pod względem anatomicznym korzenie spichrzowe i bulwy korzeniowe cechuje rozrost tkanki miękiszowej gromadzącej materiały zapasowe, przy jednoczesnej redukcji tkanki mechanicznej.
SSAWKI (HAUSTORIA) - w te oryginalne korzenie "wyposażone" są półpasożytnicze, zdolne do foptosyntezy rośliny zielone, takie jak np. jemioła, pszeniec czy szelężnik, a także pasożyty niezdolne do fotosyntezy, np. kanianka i łuskiewnik.
Ssawki są pasmami komórek korzenia, które wrastają do ciała rośliny gospodarza, a następnie rozgałęziają się w drobne korzonki mające pżostać ssawek. Ponieważ ssawki produkują enzymy trawiące blaszki środkowe komórek żywiciela, bardzo szybko rpzrastają się w jego korze i przenikają do tkanek przewodzących, z których czerpią, w zależności od potrzeb, wodę z solami mineralnymi i substancje odżywcze.
KORZENIE CZEPNE - (analogi czepnych łodyg i liści) występują najczęściej u lian, a także epifitów i pozwalają im na wznoszenie się ku światłu po różnych podporach (drzewach, skałach, murach itp.)
KORZENIE POWIETRZNE - występują u niektórych epifitów, np. u wanilii płaskolistnej. Zwisają one swobodnie w dół i pobierają wodę z powietrza, dodatkowo pełniąc funkcje pnące. Korzenie powietrzne otacza wielowarstwowa skórka o specjalnej budowie, nazywana welamenem. Welamen składa się z kilku warstw martwych komórek o porowatych, celulozowych ścianach, które wchłaniają z powietrza parę wodną, a w czasie deszczu nasiąkają wodą jak gąbka.
KORZENIE PODPOROWE - występują u roślin o wysokich pędach nadziemnych i płytkich sytemach korzeniowych lub u roślin rosnących na bagiennym podłożu. Występują np. u kukurydzy, figowców, palm i służą do umacniania tych roślin w niestablinym, grząskim podłożu.
KORZENIE ODDECHOWE - pneumatofory, podobnie jak podporowe, występują u roślin rosnących na terenach bagnistych, ubogich w tlen. Powtsją jako boczne odgałęzienia poziomych korzeni podziemnych. Wyrastają pionowo w górę, nawet do 1,5 m ponad powierzchnię podłoża i pobierają tlen, który gromadzą następnie w aerenchymie.
Są charakterystyczne dla roślin należących do formacji namorzynów, tzn. wiecznie zielonych lasów międzyzwrotnikowych, rosnących na płaskich wybrzeżach morskich, w strefie przypływów i odpływów.
KORZENIE KURCZLIWE - mają zdolność skracania swych górnych części i wciągania rośliny głębiej w glebę. Występują pospolicie u wielu bylin i roślin dwuletnich, np. pietruszki, szparaga, szafrana i zimowita. Dzięki nim, "wciągnięta" w głąb gleby roślina, a właściwie jej organ przetralny, zostaje zabezpieczona przed ujemnym wpływem czynników środowiska.
KORZENIE ASYMILACYJNE - niektóre epifityczne storczyki mają zredukowane łodygi i liście. Ich funkcję związaną z fotosyntezą pełnią wówczas korzenie asymilacyjne. Są one płaskie, taśmowate i zielone, a więc zasobne w chloroplasty.
Wniosek: Większość metamorfoz korzeniowych przystosowuje rośliny do zróżnicowanych warunków niestabilnego podłoża.
Neredica
neredica@interia.pl