Notatka z historii - sporo luk (nasza historyczka baaaardzo szybko mówiła
;))
Familia - dwa wielkie rody Czartoryskich i Poniatowskich. Szukając poparcia
u Katarzyny II planowali zamach stanu i pozbawienie tronu Augusta III.
Caryca wyraziła zgodę, ale się waha. Boi się reakcji
.................................. - Prus i
............................... - Austrii. Zwleka i tak obie strony
doczekały się śmierci Augusta III, która rozwiązała problem. W 1764 zbiera
się sejm konwokacyjny. Z programem reform na tym sejmie wystąpił w imieniu
Familii Zamojski. Gdy tylko zgłosił jakiś postulat przeciw złotej wolności,
Fryderyk II natychmiast skarżył się Katarzynie II. Dlatego choć doszło do
reform, były ograniczone.
- Zmiana regulaminu obrad
sejmu i usprawnienie jego działalności
- Wprowadzenie cła
generalnego, jednolitego dla całej Polski, długo
oczekiwanego przez mieszczan
- Zakaz używania liberum
veto w głosowaniu nad sprawami
ekonomicznymi i skarbowymi
- Ograniczenie wybujałych
uprawnień hetmanów i podskarbich -
wprowadzenie komisji wojskowych i skarbowych
Odbywa się wolna elekcja i wygrywa protegowany Katarzyny II, stolnik
litewski, ................................................. - Stanisław
August Poniatowski. To obok Jana Kazimierza bardzo kontrowersyjna postać.
Chwali się go za:
- Mecenat kulturalny -
obiady czwartkowe, sprowadzanie
............................................................................
......
- Gruntownie wykształcony,
wielki humanista
- 3 maja
............................................................................
................
Wini się go za:
- wódz do niczego
- przegrał wojnę z Rosją
o Konstytucję 3 Maja
- przystąpił do
Targowicy (zapomina się, że bez tego doszłoby do
wojny domowej)
- za jego rządów były
trzy rozbiory Polski i znikła z mapy
- nie zachował się tak
jak władze II Rzeczypospolitej - prezydent
Mikołajczak, premier Sławoj - .................... . Po II rozbiorze
abdykował, wyjechał do Grodna, poddał się Katarzynie II. Gdyby tego nie
zrobił i nosił tytuł króla Polski byłby to symbol suwerennego państwa.
Na sejmie koronacyjnym 1764 kontynuowano reformy.
- Dla uporządkowania
spraw w miastach królewskich utworzono Komisję
Dobrego Porządku
- Utworzono namiastkę
polskiego rządu
......................................................
- Za Augusta III Prusy sfałszowały
polską monetę i zamknięto
mennice. Dlatego powołano komisje mennicze, które rozpoczęły emisję nowej
monety.
Dalsze reformy miały być na sejmie w 1766, ale sąsiedzi zadbali, by do nich
nie doszło. Wrzucono Polakom kwestię wyznania, by ich osłabić. Ambasador
Rosji Repnin zawiązał dwie konfederacje innowierców w Słucku i Toruniu.
Celem ich miała być żądanie przyznania praw innowiercom. Ten sam ambasador
zawiązał też konfederację katolików w radomiu. Radomszczanom obiecał, że
na
ich życzenie doprowadzi do klęski Stanisława Augusta. To wyszło na jaw w
1768 roku. Gdy Radomszczanie byli przeciw
........................................ i zażadali detronizacji króla,
Repnin porwał z sali obrad czterech posłów i wywiózł ich do Kaługi.Pozostali
posłowie, sterroryzowani, zgodzili się na wszystko:
- przyznanie prawa
innowiercom do:
. posłowania na sejm
. budowy świątyń
. posiadania drukarń
. dostępu do urzędów, godności
- spisano pewne prawa,
stanowiące podstawę złotej wolności
szlacheckiej:
. liberum veto
. wolna elekcja
. prawo wypowiadania posłuszeństwa
królowi
. wyłączne prawo szlachty do
piastowania urzędów i godności i do
władzy nad chłopem
Prawa te nazwano kardynalnymi - nienaruszalnymi i ich obrońcą, gwarantem
została Katarzyna II.
Szlachta katolicka oburzona tym, co się stało na sejmie wyjeżdża do
miejscowości Bar na pograniczu z Turcją i w 1768 zawiązuje konfederację
barską. Stało się to właśnie w Barze, by być blisko Turcji, bo to przez tą
granicę Francja obiecywała pomoc wojskową i pieniężną. Konfederaci żądali
obrony praw i wolności szlacheckich i nienaruszalności wiary katolickiej.
Rosja na Ukrainę wysłała stutysięczną armię. Polacy doznają zawodu -
Francja
pomimo obietnic nie pomaga. Rosji nie udało się
.........................................................................
Ruch barski rozlał się po całej Rzeczypospolitej i trwał aż do I rozbioru.
Najsłynniejszym barszczaninem był Kazimierz Pułaski. Walczył w rejonie
Częstochowy. Dlaczego nic się udało? Każdy oddział barszczan stawiał sobie
inne cele, np. zabić króla, uchwalić jakieś prawo, bronić wolności
szlacheckich. Kres konfederacji kładzie decyzja Rosji o I rozbiorze.
Rosja
chciała zagarnąć całą Rzeczypospolitą
.............................................................. Ma problemy
.......................................... chce rozbioru
............................................... Caryca do rozbioru zachęca
Prusy i Austrię. Konwencję podpisano w Petersburgu w 1772 roku. Państwa
zajmują:
a) Prusy - Pomorze Gdańskie, Warmię,
Mazury, obszar nadnotecki.
(Wojska pruskie wchodzą nawet do Wągrowca i Chodzieży. Kiedy podpisano
konwencję wycofały się z Wągrowca, ale Chodzież była już w I rozbiorze.),
lecz bez Gdańska i Torunia, bo załogi polskie nie wpuściły.
b) Rosja - teren na wschód od Dźwiny i
Dunaju, w kształcie rogala
c) Austria - południową część
krakowskiego i sandomierskiego do Wisły
i województwo ruskie po rzekę Zbrucz.
Straciliśmy około 210 tys. km2 z 732 przed rozbiorem i 4,5 mln ludności
z
wcześniejszych 11 mln. Perfidia zaborców polegała na tym, że nie tylko
podpisali rozbiór, ale i zażądali, by Polacy wyrazili zgodę. Pod bagnetami
państw zaborczych do Warszawy w 1773 roku
...................................... Zadbano, by zdrajcy
?p?...................................................... I tak znaleźli się
patrioci zebrani wokół Rejtana. Marszałkiem tego sejmu był marszałek Adam
Poniński. To jurgeltnik - osoba, która sprzedała Polskę zaborcom. Jego
pensja tylko z Wiednia była większa od dochodów skarbu Polski.
Przewodniczył sejmowi, który ratyfikował (zatwierdził rozbiór)
?................................... Przeprowadził jednak reformy.
- utworzenie Komisji
Edukacji Narodowej
- utworzenie pierwszego
polskiego rządu - Rady Nieustającej
- 30000 wojska stałego
- skarb na wojsko - 16 mln
złotych polskich
- jeszcze raz spisał
prawa kardynalne uzupełniając je o zakaz
panowania w Polsce synów i wnuków Stanisława Augusta Poniatowskiego.
Gwarantem nienaruszalności tych praw w Polsce byli trzej zaborcy.
Stosunki wewnętrzne
............................................................................
.............................................. Następuje zmiana
funkcjonowanie i rozkwit folwarków. Zachód potrzebuje polskich surowców i
artykułów rolnych. Polska wchodzi w epokę przedkapitalistycznych reform.
Manufaktury potrzebują surowców, mieszczanie - ?żywności. Pańszczyzna w
folwarkach zastępowana jest czynszem pieniężnym. W Polsce pierwszy był
Andrzej zamojski. Chłopi prosili go jednak o powrót do pańszczyzny. Możliwe
powody:
- za wysoki czynsz
- brak w pobliżu miasta,
w którym chłop mógł sprzedać swe artykuły,
za daleko do najbliższego miasta
- chłop nie mógł
sprzedać artykułów w mieście rolniczym
Niemniej jednak folwark polski przeżywa odrodzenie. W wielu hodowla
zwierząt, a więc i roślin pastewnych zastępuje uprawę zbóż. W Polsce
powstają manufaktury:
- królewskie
- magnackie
- mieszczańskie
Dwie pierwsze upadały, bo królowie i magnaci kazali chłopom odrabiać w nich
pańszczyznę. Mieszczańskie po zastosowaniu maszyn tymczasem stawały się
stopniowo fabrykami, sprowadzały robotników, najmowały fachowców.
Produkowały wszystko ("od igły po widły").
Za Stanisława Augusta
- tworzy się polski
rynek.
- zbudowany zostaje kanał
Augustowski, od Ogińskiego ...
- buduje się bite gościńce
- reguluje się rzeki
- rosną miasta polskie
- powstają pierwsze
polskie banki
Polska stopniowo wchodzi w fazę przedkapitalistycznego rozwoju. Niestety ten
boom gospodarczy zostaje boleśnie przerwany rozbiorami.
Tawananna (tawananna@wp.pl)