Notatka z historii - sporo luk (nasza historyczka baaaardzo szybko mówiła
;))



Familia - dwa wielkie rody Czartoryskich i Poniatowskich. Szukając poparcia
u Katarzyny II planowali zamach stanu i pozbawienie tronu Augusta III.
Caryca wyraziła zgodę, ale się waha. Boi się reakcji
.................................. - Prus i
............................... - Austrii. Zwleka i tak obie strony
doczekały się śmierci Augusta III, która rozwiązała problem. W 1764 zbiera
się sejm konwokacyjny. Z programem reform na tym sejmie wystąpił w imieniu
Familii Zamojski. Gdy tylko zgłosił jakiś postulat przeciw złotej wolności,
Fryderyk II natychmiast skarżył się Katarzynie II. Dlatego choć doszło do
reform, były ograniczone.

-          Zmiana regulaminu obrad sejmu i usprawnienie jego działalności

-          Wprowadzenie cła generalnego, jednolitego dla całej Polski, długo
oczekiwanego przez mieszczan

-          Zakaz używania liberum veto w głosowaniu nad sprawami
ekonomicznymi i skarbowymi

-          Ograniczenie wybujałych uprawnień hetmanów i podskarbich -
wprowadzenie komisji wojskowych i skarbowych

Odbywa się wolna elekcja i wygrywa protegowany Katarzyny II, stolnik
litewski, ................................................. - Stanisław
August Poniatowski. To obok Jana Kazimierza bardzo kontrowersyjna postać.
Chwali się go za:

-          Mecenat kulturalny - obiady czwartkowe, sprowadzanie
............................................................................
......

-          Gruntownie wykształcony, wielki humanista

-          3 maja
............................................................................
................

Wini się go za:

-          wódz do niczego

-          przegrał wojnę z Rosją o Konstytucję 3 Maja

-          przystąpił do Targowicy (zapomina się, że bez tego doszłoby do
wojny domowej)

-          za jego rządów były trzy rozbiory Polski i znikła z mapy

-          nie zachował się tak jak władze II Rzeczypospolitej - prezydent
Mikołajczak, premier Sławoj - .................... . Po II rozbiorze
abdykował, wyjechał do Grodna, poddał się Katarzynie II. Gdyby tego nie
zrobił i nosił tytuł króla Polski byłby to symbol suwerennego państwa.

Na sejmie koronacyjnym 1764 kontynuowano reformy.

-          Dla uporządkowania spraw w miastach królewskich utworzono Komisję
Dobrego Porządku

-          Utworzono namiastkę polskiego rządu
......................................................

-          Za Augusta III Prusy sfałszowały polską monetę i zamknięto
mennice. Dlatego powołano komisje mennicze, które rozpoczęły emisję nowej
monety.

Dalsze reformy miały być na sejmie w 1766, ale sąsiedzi zadbali, by do nich
nie doszło. Wrzucono Polakom kwestię wyznania, by ich osłabić. Ambasador
Rosji Repnin zawiązał dwie konfederacje innowierców w Słucku i Toruniu.
Celem ich miała być żądanie przyznania praw innowiercom. Ten sam ambasador
zawiązał też konfederację katolików w radomiu. Radomszczanom obiecał, że na
ich życzenie doprowadzi do klęski Stanisława Augusta. To wyszło na jaw w
1768 roku. Gdy Radomszczanie byli przeciw
........................................ i zażadali detronizacji króla,
Repnin porwał z sali obrad czterech posłów i wywiózł ich do Kaługi.Pozostali
posłowie, sterroryzowani, zgodzili się na wszystko:

-          przyznanie prawa innowiercom do:

.         posłowania na sejm

.         budowy świątyń

.         posiadania drukarń

.         dostępu do urzędów, godności

-          spisano pewne prawa, stanowiące podstawę złotej wolności
szlacheckiej:

.         liberum veto

.         wolna elekcja

.         prawo wypowiadania posłuszeństwa królowi

.         wyłączne prawo szlachty do piastowania urzędów i godności i do
władzy nad chłopem

Prawa te nazwano kardynalnymi - nienaruszalnymi i ich obrońcą, gwarantem
została Katarzyna II.

Szlachta katolicka oburzona tym, co się stało na sejmie wyjeżdża do
miejscowości Bar na pograniczu z Turcją i w 1768 zawiązuje konfederację
barską. Stało się to właśnie w Barze, by być blisko Turcji, bo to przez tą
granicę Francja obiecywała pomoc wojskową i pieniężną. Konfederaci żądali
obrony praw i wolności szlacheckich i nienaruszalności wiary katolickiej.
Rosja na Ukrainę wysłała stutysięczną armię. Polacy doznają zawodu - Francja
pomimo obietnic nie pomaga. Rosji nie udało się
.........................................................................
Ruch barski rozlał się po całej Rzeczypospolitej i trwał aż do I rozbioru.
Najsłynniejszym barszczaninem był Kazimierz Pułaski. Walczył w rejonie
Częstochowy. Dlaczego nic się udało? Każdy oddział barszczan stawiał sobie
inne cele, np. zabić króla, uchwalić jakieś prawo, bronić wolności
szlacheckich. Kres konfederacji kładzie decyzja Rosji o I rozbiorze.  Rosja
chciała zagarnąć całą Rzeczypospolitą
.............................................................. Ma problemy
.......................................... chce rozbioru
............................................... Caryca do rozbioru zachęca
Prusy i Austrię. Konwencję podpisano w Petersburgu w 1772 roku. Państwa
zajmują:

a)       Prusy - Pomorze Gdańskie, Warmię, Mazury, obszar nadnotecki.
(Wojska pruskie wchodzą nawet do Wągrowca i Chodzieży. Kiedy podpisano
konwencję wycofały się z Wągrowca, ale Chodzież była już w I rozbiorze.),
lecz bez Gdańska i Torunia, bo załogi polskie nie wpuściły.

b)       Rosja - teren na wschód od Dźwiny i Dunaju, w kształcie rogala

c)       Austria - południową część krakowskiego i sandomierskiego do Wisły
i województwo ruskie po rzekę Zbrucz.

Straciliśmy około 210 tys. km2  z 732 przed rozbiorem i 4,5 mln ludności z
wcześniejszych 11 mln. Perfidia zaborców polegała na tym, że nie tylko
podpisali rozbiór, ale i zażądali, by Polacy wyrazili zgodę. Pod bagnetami
państw zaborczych do Warszawy w 1773 roku
...................................... Zadbano, by zdrajcy
?p?...................................................... I tak znaleźli się
patrioci zebrani wokół Rejtana. Marszałkiem tego sejmu był marszałek Adam
Poniński. To jurgeltnik - osoba, która sprzedała Polskę zaborcom. Jego
pensja tylko z Wiednia była większa od  dochodów skarbu Polski.
Przewodniczył sejmowi, który ratyfikował (zatwierdził rozbiór)
?................................... Przeprowadził jednak reformy.

-          utworzenie Komisji Edukacji Narodowej

-          utworzenie pierwszego polskiego rządu - Rady Nieustającej

-          30000 wojska stałego

-          skarb na wojsko - 16 mln złotych polskich

-          jeszcze raz spisał prawa kardynalne uzupełniając je o zakaz
panowania w Polsce synów i wnuków Stanisława Augusta Poniatowskiego.
Gwarantem nienaruszalności tych praw w Polsce byli trzej zaborcy.

Stosunki wewnętrzne
............................................................................
.............................................. Następuje zmiana
funkcjonowanie i rozkwit folwarków. Zachód potrzebuje polskich surowców i
artykułów rolnych. Polska wchodzi w epokę przedkapitalistycznych reform.
Manufaktury potrzebują surowców, mieszczanie - ?żywności. Pańszczyzna w
folwarkach zastępowana jest czynszem pieniężnym. W Polsce pierwszy był
Andrzej zamojski. Chłopi prosili go jednak o powrót do pańszczyzny. Możliwe
powody:

-           za wysoki czynsz

-          brak w pobliżu miasta, w którym chłop mógł sprzedać swe artykuły,
za daleko do najbliższego miasta

-          chłop nie mógł sprzedać artykułów w mieście rolniczym

Niemniej jednak folwark polski przeżywa odrodzenie. W wielu hodowla
zwierząt, a więc i roślin pastewnych zastępuje uprawę zbóż. W Polsce
powstają manufaktury:

-          królewskie

-          magnackie

-          mieszczańskie

Dwie pierwsze upadały, bo królowie i magnaci kazali chłopom odrabiać w nich
pańszczyznę. Mieszczańskie po zastosowaniu maszyn tymczasem stawały się
stopniowo fabrykami, sprowadzały robotników, najmowały fachowców.
Produkowały wszystko ("od igły po widły").

Za Stanisława Augusta

-          tworzy się polski rynek.

-          zbudowany zostaje kanał Augustowski, od Ogińskiego ...

-          buduje się bite gościńce

-          reguluje się rzeki

-          rosną miasta polskie

-          powstają pierwsze polskie banki

Polska stopniowo wchodzi w fazę przedkapitalistycznego rozwoju. Niestety ten
boom gospodarczy zostaje boleśnie przerwany rozbiorami.



Tawananna (tawananna@wp.pl)