Komórka-najpros.jedn.zorganizowana w sposób na tyle skompli.,aby mogły w niej przebiegać
wszyskie czynności życiowe charak.dla danego organizmu (najniż.poziom organiz.materii);
Jednokom:pierwotek,ameba;Wielokom:kom.mięśniowe,kom skórki;Kom:różnią się wielkością
I kształtem (0,5 -15 um);Why mała?:Decyduje o tym stosunek pola do jej V;W małych kom.
sprawniej przebiegają procesy życiowe( między cytoplazmą a środowiskiem szyb.zach.wym.subs)
W dużych kom.jądro nie może skutecz.kontrol.tak dużej ilości cytoplazmy;(pleśniak-wiele jąder)
W dużych kom.do wnętrza przedostaje się zbyt mało cząsteczek-przebieg procesów zakłóca się;
Oraganelleu jedn.kom.grzybów,roślin,zierząt=narzędy u zwierząt;Org.jednkom są zależne od
warunków środowiska(tylko gzie woda);Org.wielokom może żyć w różnych warun-przystosować;
Kom.roślinne:Glony nie mają tkanek-ich ciało nazywaamy plechą;(sałata morska-jedn.kom)
Tkanka:zespół kom.podobnych do siebie,wykonujących tę samą czynność;Organy:grupy zorga-
nizowanych tkanek (korzeń,łodyge,liść)Tk.twórcze:miazga,tk.twórcza stożka wzrostu,łodygi;
Tk.stałe:okrywająca:(skórka)żywe prostokątne kom.przylegające do siebie(obec.włosków,
apar.szparkowych)chroni przed czynnikami zew,wnik.drobnoustrojów;łączność ze środowisk;
Tk.miękiszowa:kom.cienkościenne,luźno ułożone(między nimi tlen i para wodna(w młod.korz.
przewodzą wodę z solami mineralnymi do tk.przewodz;w str magazy.subst.zapasowe lub wodę,
przeprowadzają fotosyntezę;Tk.przewodząca(drewno):długie gurubościenne martwe kom.;
przewodzi wodę i sole min.z orzenia do liści;Łyko:cienkościenne kom.,których ściany poprze-
czne tworzę sita;prowadzi produkty fotosyn.od liści do korzenia;cewki roślin nago-nasienn:
kom.związane na końcu,nachodzą na siebie;(jak drewno);Tk.wzmac,twardzica:kom.martwe,
o grubych ściankach, tworz ją czasem b.długie włókna; wzrost rośliny up; wzmacnia ją ,chroni 
przed złamaniem;Zwarcica:z kom.żywych,wydłużonych z nierównom.rozłoż.zgubieniami; nada-
je elastyczność,chroni przed złamaniem;Wydzielnicza:włoski wydz,miodniki; wydz.olejki etery-
czne; mięta,pelargonia; włoski parzące-pokrzywa;miodniki produkują nektar zwabiając owady;
TK.Zwierzęce:Tk.nabłonkowa:kom ściśle ułożone, 1 lub wielo warst.; wchodzi w skład skóry;
wyścieła jamy ciała;ochronna(przed utr.wody),wyścielająca,wydzielnicze;Tk.mięśiowa gładka:
wydłużony kształt,jądro ułożone centr; pracuje niezalężnie od woli;występ.w ścianach jelit,żołąd,
kurczy i męczy się wolno;poprzecz-prąż:dł.cylindryczne włókna z poprz.prążkami,wielojądrowe,
jądra położone na brzegu kom.;buduje mięśn.szkieletowe,szybko pracuje i męczy,zależne od woli;
mięś.serca:kom.rozgałęzione,długie z poprz.prążkami,wielojądrowe;jądra poł.centralnie; kurczy i 
męczy się wolno; niezalężnie od woli;Tk.nerwowa:zbudow.z neuronów(z dendrytów do aksona)
odbiera i przew inf.z otoczenia i narzędów wew;Tk.łączna:kostna:kom.kostne,subs.międzkom w
postaci blaszek, nasycona solami wapnia i fosforu(+osseina)budu.kości, funk.ochronna,podporowa;
chręstna:elastycz.budowa,subst.międzykom.zbudow.z włókien biał, nie unerwiona,stawy łatwiej
się poruszają; tworzy chrąsti,nadaje elastyczność szkieletu,przed tarciem;krwi i limfy:sub.międz.
osocze(płynne);erytrocyty-przenoszą tlen(k.czer),leukocyty-bronią org przed c.obcymi(białe)
trombocyty-odp za krzepnięcie krwi;(wspólna cecha posiadanie subst.międzukom(żywe))
*erytrocyt-krew-serce-ukł.krwion;neuryt-tk.nerwowa-mózg-ukł.nerwowy[trąbik,pleśniak]W.pok.-
tr.pokarmu,tętniąca-usuwanie nadm.wody i szk.prod.przem.materii

Samożywne:Chlorofil najlepiej pochłania barwy z widma światła słonecz: czerwone, nieb-fiolet;
Org.samożywne-rośliny (w tym glony) i niektóre bakterie, które mają zdolność do tworzenia bo-
gatych w ener.zw.org z pobranych ze środ.prostych,nieorg.zw;Liść-w miękiszu asymilacyjnym są
liczne ciałka zieleni; blaszki liśćowedają większą powierzchnie pobierania swiatła; ułożenie liśći 
na drzewach(aby innym nie zasłaniać)Int.foto:światło, woda, temperatura,CO2, sole mnieralne;
Wraz ze wzrostem natężenia światła, wzrasta int.fotosn,ale do pewnej granicy-wtedy zatrzym.się;
Światłorz ądne-zboża,rośliny stepów,tundry(zap 100%);Cienioznośne-rośl.runa leś;mł.świerki(10%)
Im większa zaw CO2,tym w.int.fotos;Int.fotosn.wzrasta,wraz ze wzrostem CO2 i nasłonecznienia;
Zbyt silne światło:chlorofil nie przyjmuje e.słonecz;aparaty szparkowe zamykają się (przed utratą
wody-transpiracja) -nie dopuszczany CO2;Chloroplasty ustawiają się mniejszą pow.do światła;
Przy zbyt dużej temp.następuje ścięcie białek-end fotosyn.;Iglaste(zima)małe liście,gruba kuty-
Kuła, liście=igły;łuski;apat.szparkowe w zagłębieniach;;okrytozalążkowe- liściaste;(zimą-urtata 
wody,z zam.podłoża bie mogłaby pobrać wody)Motylkowe(groch,fasola)-posiadają tzw.bak.azot.
które pobierają azot z powietrza;Owadożerne(rosiczka,dzbanecznik)pob.azot od straw.owadów;
Potrzeby:sam:en.sł,woda i sole, CO2;cudz:woda,sole min,zworg-biał,cuk,tłusz.,kw.nukl,witami;
Trawienie:rozkł.złożonych zw.org na proste przysfajalne przez kom;Pierwotniaki-wewkom(wod.
tętniąca);Parzydełkowce-(wew i zew) Obleńce-zew-jelito (wew,zew,drożny,odcinki, specjalizacja)
Drożny-wszystkie czynności mogą być wyk.jenocześnie(pobier,traw,wydal)BIOFAGI:roślin:sarna
królik,zając;mięs:lew,tygrys,hiena(pad)wszyst:koza,dzik,człowiek;SAPROBIONTY:saprofity:
bakterie,grzyby; saprofagi (kałużożercy/mułożercy/glebożercy)żuk gnojowy/rurecznik/dżdżownica;
PASOŻYTY:zew-pchła,komar,kleszcz; wew-tasiemiec, glista ludzka;PÓłPASOŻYTY-jemioła;
Mięsożerca:łatwo rozkładalny; pok.bogaty w energię;krótkie jelito ślepe,krótki p.p;układ pok-prosty;
Jedzą mniej;Roślinożercy-długi przewód pok;pok.ubogi w en;dł.jelito ślepe; good rozdrabniają pok,
dużo jedzą, łatwo dostępny pok, trudno rozkładalny pokarm;Inne:wieloryb/fiszbiny-ap.filt/plank.zw;
pijawka lek/przyssawka,hirudina(przeciw krzep.krwi)/krew; orzeł/dziób/duże kawałki mięsa;Flamin/
amarat filtr.w dziobie/plankton; ślimak/tarka/ tk.roślinne; szarańcza/ ap.gryzący/ rosli; małże/skrzela
jako ap.filtrujący/plankton; ptak-ziarnozjad/ wole-do zamoczenia/ziarno; pająk/enzymy/ owady;

Rozmnażanie roślin: płciowe (większość glonów, wszystkie organowce) bezołciowe (Podział-glony 1.km;
Fragmentacja-glony; Zarodniki-glony,mszaki,paprotniki; Wegetatywnie-okrytonasienne [mech]) Przem.
pokoleń- płciowe i bezpłciowe; Przstosowania :wytw.nasion (wiatrosiewność), wiatroplność, owadopylność,
łagiewki pył.(uniezal.od H2O) smaczne owoce; Nasiona:wielokom, duży zapas (zarodniki odwrotnie)
Budowa:szypułka, dzałka kielicha, płatki korony, dno kwiatowe, zalążnia, }okwiat; Wiatropylne: bezbarw,
brak zapachu, nektar, pyłek sypki i lepki, gł.pręcik i znamiona sł. poza kwiatem; Owadopylne: barwne, zapach,
nektar, lepki pyłek, na samym spodzie; Przez ptaki: barwa,brak,nektar,lepki, na spodzie; Rozsiewanie nasion i
owoxów: wiatr, zwierzęta, wodę, człowieka ; Rozmnażanie zwierząt :bezpłciowe: podział (pierwotniaki)
pączkowanie(pier,parzydełkowce),partenogeneza (niektóre mięczki, skorupiaki, owady(mszyce,pszczoły),gady
(jaszczurki);Strategie A (śr.zmienne, małe jaja, żyją krócej, dużo jaj, ryby, owady, małe zwierzęta, brak opieki
nad potmstwem) B (odwrotnie); Parentogeneza-rozwój oranizmu z niezapł.kom.jaj; Neotenia: zdolność roz-
rodu w postaci larwalnej; Gady:blisko wody-płytkie, cieplejsze-samce; dalej w zacienienym to i to; najdalej-
najgłębsze i najzimniejsze-samice)
Roz.płciowe: obojniacze (samozapł i zapł.krzyżowe{ślimak winniczek, dżdżownica})rozdzielnopłciowe:
(zap.Zew-żaby.ryby; zap.Wew-ssaki,ptaki) Rozwój zarodka kręgowców:jajorodne: owodniowce (jajo),bezo-
wodni (śr.wodne) jajożywo: pławkonik,cierniak, jaszczurki-jajo rozw.w org. Rodzicielki; żyworodne:owodni;
Rozwój zarodka Prosty (jajo,postać dorosła)-ssaki ,ptaki ,gady )bpośredni; Złożony-pośredni : przeb.niezup:
Jajo,larwa,postać dorosłą (owady-świerszcze, ważka, żaba, karaluch); zupełne: (motyle); łozysko,bł.płodowe;