>>>Kamil: Mimo iż prezentowana ściąga była już kiedyś w AMS ( w 4 numerze) postanowiłem zamieścić ją jeszcze raz ponieważ Artur dodał wiele ciekawych informacji.

 

^Metale-ołów,żelazo,glin,miedź,rtęć,cynk,magnez,sód.
Przemiana chemiczna-j.t.pw.w.k.p.nowa substancja.
Reakcje:syntezy(2*-1)analizy(1-2*)wymiany(2*-2*).
Zw.chem-jednorodna substancja złożona,która składa
się z 2 lub więcej pierwiastków chem. np.tlenek - zw.
chem. składają.się z tlenu i innego pierwiastka. Tlenki 
dzielimy na tlenki metali i niemetali (tlenek rtęci).
Spalanie-gwałtowny proces łączenia się z tlenem,nie-
-koniecznie pierwiastków.Pierwiastek-substan.prosta
której na drodze rozkła. nie można przekszt.w prostszą.
Powietrze-jednorodna mieszanina gazów , której w
skład wchodzą:tlen(21%),azot(78%),inne(1%)(wodór).
Utlenianie-to proces powolnego łączenia się z tlenem.
Redukcja-jest to proces odbierania tlenu od tlenku.
Bezbarwny,bezwonny,gaz(tlen,azot,wodór,dw.węgla).
Ag-srebro,Zn-cynk,Hg-rtęć,Ba-bar,Al.-glin,C-węgiel,
H-wodór, ,K-potas,Mg-magnez,wapń-Ca,Cr-chron,
P-fosfor,S-siarka,Cl-chlor,Br-bron,Pb-ołów,Fe-żelazo,
,Cu-miedź,N-azot,O-tlen,Si-krzem,Na-sód,Mn-magnan.

Atom-najmniejsza część pierwiastka chem.wykazująca
jego właściwości(masą,gęstoścoą,promieniem atomu).
Pierwiastek chem.-zbiór atomów tego samego rodzaju.
Cząsteczka-zespół atomów połączo.ze sobą wiązaniami.
Pierwiastek-substan.prosta,której na drodze rozkła. nie
można przekszt.w prostszą..Fe-I,III;Cu-I,II i Hg;
*W siarczkach(+metal) S jest zawsze 2-wart;w Cl-I war;
*Wartościowość-liczba wiązań wytworzonych przez a-
tom donego pierwiastka z innymi atomami;U-atomowa
jednostka masy;Masa cząsteczki-m.cząsteczkowa;atomu
Atom jest elek.obojętny.Liczba masowa-p++n;Liczba
atomowa-ilość p+(i e-);Max elek: K 2,L 8,M 18,N 32;
Izotopy-atomy tego samego pierwiastka,któr różnią się 
liczbą neutronów;Jony-atomy obdarzone ładunkiem elek:
(+)kationy,(-)aniony;Wiązania jonowe powstają między
pier.1,2 i 6,7 grupy gł.;Wiązania atomowe(kowalecyjne)
polega na łączeniu się atomów za pomocą wspólnych par 
elek.(między atomami niemetali); 

Mieszanina j.-zmiesz.co najmni.2 sub.chem,których nie 
moż.rozró.składn.Mnj-można rozróż.składniki;Roztwór
-sub.jednor.,złożona z rozpusz.i sub.rozpusz;*właściwy-
subst.-//-,gdzie woda jest rozpusz.*nas i nnas*rozcięcz-
-r.o malej zaw.sub.rozp.*stężony-przeciw.ww.Zawiesi.-
ukła.złoż.z roz.i sub.roz.,któr.cząs.mają.więc.niż 200 nm;
Rozpuszcz-masa sub,któr.rozp.się w 100g wody w danej
tom.i tworzy r.n.Roz.zawie;dekantacja-zle.cie.znad osa.
sedymentacja-opad.czą.sub.t.roz.pod wpły.włas.ciężaru;
filtracja;Roz.roztwo.wł;odparowanie;destylacja;krystali.
-proces wydzielania się kryształów z r.n.Przys.rozpusz.
gazów w wodzie;obniż.tem.rozp;ciśn.cieczy;i stałych;
temp;miesz,rozdrob.Czyn.wyw.krys;odpar.rozpu;obniż.
tem.Koloid-1-200nmAsocjacja-łączenie się dilpoli;
mw-m.rozpuszczalnika;Roz.nas w nienasycony:ogrzan,
+rozpuszczal;Nnas w nasy:odparow.rozpusz,+sub.rozp-
uszczana,oziębie.roztwo;Elaktrolit:subst.,której wodny
roztwór przewodzi prąd;Wskaźnik:subs.zmieniająca ko-
lor pod wpływ.innej;H2SO4,(i 3),H2CO3-(słaby) węglowy
H3BO3-k.borowy;H3PO4-k.fosforowy(P2O3);CuO-nie z
wodą;Kwasy-H+reszta kwas.Wodorotle:metal(1,2 gr)
+ gr.wodorotle.(hydroksylowa)grupa -OH:1-wartościo;
Kwasy:otrzymyw-1)bez tl: (wodorowy)synteza H z nie-
met.i rozpusz.wodzie;(anion siarczanowy)2)tlenowe:
reakcja wody z tl.niemet (anion bromkowy)Skala PH:
1-6:kwasowy(H more);7:oboję 8-14:zasadowy(more OH)

Sole:CaCl-chlorek wapnia; Na2SO4-siarcan(VI) sodu;
1.Zas+Kw=Sól+Woda;2.Tl.met+tl.niemet=sól;3.Tl.met
+kw=sól+woda;4.Met+kw=sól+H;5.Tl.nmet+zas=sól+
woda:6.Sól+kw(mocny)=sól(m.kw)+kwas(sł);7.Sól+zas
=wodorot.+sól;8.Sól+sól=sól+sól(tr.rozp)9.met+nmet;
Alotropia-występ.tego samego pier.w odmianach różn.
się od siebie budową wew;C:diament(nie przew.prądu,
trud,topliwy,odporny na kw,i rozpusz;)grafit(przew.prąd
i ciepło,odpor.na temp.)fulbereny;cecha wspól:reakcja 
spalania:C+O2=CO2;Węgle kopalne:antrocyt(95%C),
w,kamien(85%C),brunat(70%C),torf(60%)Pirogeniza-
cja(sucha dest.węgla)ogrzewanie C do 100*C,bez pow;
Prod.pirogenizacji:gaz świetlny(60%H,amoniak,s.amo-
nowe)smoła węgl(miesz.smol.subst,org)koks(90%C);
Ropa naftowa:jedn.miesz.węglowodorów:stałych,ciekł,
Gaz.wzajemnie w sobie rozpuszcz.Destylacja:rozdziel,
oczyszcz.mieszanin jednorodnych(wyk.róż.tem.wrzeni)
Prod.przer.r.n:40*-120*-benzyna(5-12H)120*-240*
Nafta(9-15H)250*-350*olej(12-25H);350*+mazut(-40)

Wapno:CaCO3=CaO+CO2(wapno palone) CaO+H2O=
Ca(OH)2-wapno gaszone (reak.egzotermiczna);Twar-
Dnienie zaprawy murarskiej: Ca(OH)2 +CO2=CaCO3
+H2O;G.palony(dwuwodny siarczan 6 wapnia)2(CaSO4
*2H2O)=2CaSO4*H2O+3H2O(G.palony-półwodny siar-
czan 6 wapnia i woda krystaliczna) WĘGLOWODORY
1-4C gazy;5-15C-ciecze;>15 c.stałe;Nasycone:(alkany);
CnH2+n;Metan;Nienasycone:(alkeny)CnH2n;Eten(polim
eryzacja w polietylen);(alikiny)CnH2n-2Etyn(acetylen)
(polim w winyloacetylen, benzen)M.molow:m.subst(at lub
cząst.) wyrażona w gramach(=m atom,cząst)1 mol=6,02x
10*23 atomów;Alkochole:CnH2n+1OH(zawierają gr.wodo
rtlenowe)(odczyn obojętny,spal.cał,ścina białko,kontrakcja,
[zmniej.objętości roz.odczas miszania dwóch cieczy] rekc.
charakter.etanolu(dichropiol 6 potasu-K2Cl2O7 w obec.
stężonego H2SO4 pod wpływ.etanolu zminia barwę z pom.
na zielo.)C3H3OH(metanol alk.metylowy),C2H5OH(etanol)
Otrzymywanie metanolu:sucha destylacja drewna:CO+
2H2=(kat.t.p)CH3+OH;etanol-fermen.alkoch:C6H12O6=(dr-
ożdże)C2H5OH+ 2CO2;Uwodnienie etylenu:C2H4+ H2O=
(kat.t.p)C2H5OH;Alk.wielowodoretl.C2H4(OH)2-glikol 
etanodiol C3H5(OH)3-gliceryna,propanotrid;Kw.karboks:
pochodne węglow, w cząst,których występuje grupa kar-
boksylow -COOH;CnH2n+1 COOH;kwas 
metanowy(mrówkowy)HCOOH;kw.etanowy(octowy)
CH3COOH;butanowy-C2H5COOH;właścwości:ulegają
dysocjacji,spaleniu cał,reag.z metal,ulegają reak.zoboję; 
reaguj.z tl.metali;Ulegają estryfikacji(reakcja kwasów z
alkochol): 
(pow.z kw.metylowego i etanol=octan etylu) Grupa
estrowa:-C=O(+od C:-O)Hydroliza estrów:rozkład estru
pod wpłwem wody na kwas i alkochol)Wyższe kw.karb-
oksylowe(tłuszcz)-zawierają kilkanaśc at.węgla w cząste;
C15H31COOH-kw.polmitynowy (kw.nas); C17H35COOH
Kw.stearynowy(kw.n.nas);C17H33COOH-kw.oleinowy
(n.nas);[+H=Nasycony]Mydła:sole sodowe lub potasowe
wyższych kw.karboksylowych:C17H35COOH+NaOH=
C17H35COONa +H2O(steorynian sodu)Mydła potasowe:
szare,maziste;Sodowe:białe,twarde;Tw.wodypokazuje obe-
cność kationów wapniowych i magnezowych; Test na ww.:
C17H35COONa+CaCl2=Ca(C17H35COO)2 (V)+2NaCl(ste-
rynian wapnia)Aminy:pochodne amoniaku,węglowodorów
CH3-NH2(metyloamina; dimetyloamina,trio...)