WOS - pojecia
Wykroczenie- czyn zagrożony karą do 30 dni aresztu, karą grzywny lub nagany; np. wykroczenie przeciwko porządkowi i spokojowi publicznemu. Przestępstwo- czyn zabroniony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia, zagrożony karą pozbawienia wolności od 1 miesiąca do 25 lat lub dożywotnio; mogą też być zastosowane inne środki karne, np.: pozbawienie praw publicznych od 1 roku do 10 lat, zakaz zajmowania określonych stanowisk lub wykonywania zawodu, obowiązek naprawiania szkody. Zbrodnia- to najpoważniejsze przestępstwo (zabójstwo, ciężkie pobicie, rozbój), zagrożone karą pozbawienia wolności co najmniej 3 lat. Kodeks to zbiór przepisów prawa, które regulują określone stosunki społeczne (np. kodeks cywilny, rodzinny i opiekuńczy, karny) bądź tryb postępowania (cywilnego, karnego, administracyjnego). Państwo jest organizacją powołaną przez społeczeństwo - ludność żyjącą na danym terytorium- i wyposażoną w suwerenną władzę. Cudzoziemcy- osoby przebywające na terytorium państwa, ale nie mające jego obywatelstwa. Państwo unitarne- charakteryzuje się jednolitą strukturą organizacyjną. Jednostki administracyjno-terytorialne są podporządkowane organom centralnym (np. w Polsce -administracja wojewódzka podporządkowana jest rządowi). Państwo unitarne to np. Polska, oraz Czechy i Słowacja. Federacja jest państwem złożonym, którego części składowe (kraje, stany, prowincje) mają samodzielność prawną. Obywatele państwa federalnego mogą mieć podwójne obywatelstwo- federacji, oraz kraju, stanu i prowincji. Takimi państwami w Europie są np.: Niemcy, Szwajcaria, Rosja Belgia. Monarchia- głową państwa jest monarcha (np. książę, król). Monarcha może władzę dziedziczyć, lub może być wybierany. We współczesnej Europie monarcha dzieli władzę z innymi organami państwa, jak: parlament, rząd, niezawisłe sądy. Republika- głową państwa jest najczęściej prezydent, wybierany na określoną kadencję. Inicjatywa ludowa- określona prawnie liczba obywateli może wszcząć postępowanie ustawodawcze. Weto ludowe- prawo ludności do wystąpienia przeciwko uchwalonej ustawie. Opozycja- ugrupowanie polityczne, które tworzą przedstawiciele partii zasiadających w parlamencie, ale nie biorących udziału w tworzeniu rządu. Ideologia- zbiór idei społecznych i politycznych, interpretujących rzeczywistość i prezentujących wizje przyszłości. Partia polityczna- dobrowolna organizacja, która dąży do zdobycia i utrzymywania władzy w państwie w celu realizacji swojego programu. Koalicja- porozumienie partii politycznych, w sprawie ustalenia wspólnego programu i utworzenia rządu; koalicję mogą tworzyć partie pozostające w opozycji. Elektorat- ogół wyborców, którzy obdarzają zaufaniem kandydatów różnych partii. Mandat- uprawnienie do wykonywania funkcji posła, lub senatora. Absolutorium- zatwierdzenie sprawozdania z działalności finansowej rządu, uznanie jej za prawidłową.