Unia Europejska, European Union, UE, zwiazek 15 panstw
europejskich, utworzony na mocy traktatu z Maastrichtprzez panstwa-czlonków
Wspólnot Europejskich (Euorop.wspóln.godp.j, Europejskiej Wspólnoty
Wegla i Stali, Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej), czyli
Belgie, Danie, Francje, Grecje, Hiszpanie, Holandie, Irlandie,
Luksemburg, Niemcy, Portugalie, Wlochy i Wielka Brytanie (1
stycznia 1995 czlonkami UE zostaly: Austria, Finlandia i Szwecja).
Celem UE jest stworzenie unii gospodarczej, monetarnej i
politycznej oraz wprowadzenie wspólnego obywatelstwa (nie zastepujacego
obywatelstwa panstw-czlonków). Najwazniejszymi organami UE sa:
Rada Europejska, Rada UE (dawniej Rada Ministrów), Komisja
Europejska (dawniej Komisja Wspólnot), Parlament Europejski,
Trybunal Sprawiedliwosci, Trybunal Rewidentów i Ksiegowych.
30 III 1998 w Brukseli zapoczatkowano oficjalnie proces
poszerzania Unii Europejskiej o 11 panstw stowarzyszonych z
Europy Srodkowej, Wschodniej i Poludniowej. Polska nalezy do czolówki
krajów objetych ta procedura, która przewiduje m.in. przeglad
systemu prawnego pod katem jego zgodnosci z prawodawstwem Unii.
Planuje sie, ze w latach 2001-2003 nastapi ratyfikacja przystapienia
Polski do zjednoczonej Europy.30 VI 1998 szefowie 15 krajów Unii
Europejskiej zainaugurowali dzialalnosc Europejskiego Banku
Centralnego, który od 1 stycznia 1999 zarzadza europejska waluta
- euro. Dyrektorem banku zostal W. Duinsberg.
Maastricht - traktat 1991, uklad dwunastu panstw czlonkowskich
Wspólnoty Europejskiej zawarty na zjezdzie przywódców panstw
EWG w Maastricht w Holandii w dniach 9-10 grudnia 1991, dotyczacy
integracji politycznej i gospodarczej tych panstw.Formalne
podpisanie traktatu nastapilo 2 lutego 1992. Najwazniejsza decyzja
bylo utworzenie unii walutowej i w efekcie wprowadzenie (najpózniej
do 1999) wspólnego pieniadza ECU. Ujednolicono przepisy socjalne
i wprowadzono europejski kodeks pracy. Zniesiono na obszarze Wspólnoty
wszelkie ograniczenia w podejmowaniu pracy i osiedlaniu sie.Nad
wspólna polityka imigracyjna ma czuwac Europol, czyli Europejska
Agencja Policyjna. Podjeto tez decyzje o dokladniejszej
koordynacji polityki zagranicznej, m.in. przez podejmowanie niektórych
decyzji wiekszoscia glosów, a nie jak dotychczas jednomyslnie.Unie
Zachodnioeuropejska uznano za zbrojne ramie Wspólnoty. Odrzucono
koncepcje utworzenia federacji europejskiej. Przyjeto takze
protokoly dodatkowe ze szczególowymi zastrzezeniami niektórych
panstw, m.in. Wielkiej Brytanii, która zastrzegla sobie prawo
prowadzenia wlasnej polityki socjalnej oraz wyjscia z unii
monetarnej. Idei Maastricht zarzuca sie pozbawianie panstw czesci
suwerennosci na rzecz aparatu biurokratycznego Wspólnoty z
siedziba w Brukseli.
Historia Unii Europejskiej
Wspólnota Europejska (dawna nazwa:Europejska Wspólnota
Gospodarcza - EWG), powstala w 1957 r. na mocy Traktatu
Rzymskiego zawartego przez szesc panstw: Belgie, Francje, Holandie,
Luksemburg, Wlochy i Niemcy.
Glówne osiagniecie Wspólnoty Europejskiej - to ustanowienie
Rynku Wewnetrznego, opartego na wolnym przeplywie towarów, uslug,
osób i kapitalu miedzy panstwami czlonkowskimi. Uwienczeniem
integracji gospodarczej bedzie utworzenie Unii Gospodarczej i
Walutowej, która doprowadzic ma m.in. do zastapienia walut
narodowych wspólna waluta - EURO.
Europejska Wspólnota Wegla i Stali (EWWiS) - powstala w 1951 r.
na mocy Traktatu Paryskiego, który podpisano na 50 lat (termin
ten uplywa 23 lipca 2002 r.). Istota dzialania EWWiS jest wspólny
rynek panstw czlonkowskich na surowce i produkty przemyslu weglowego
i stalowego.
Europejska Wspólnota Energii Atomowej (Euratom) powstala,
podobnie jak EWG, na mocy Traktatu Rzymskiego z 1957 r. Jej glównym
celem jest pokojowe wykorzystanie energii jadrowej.
Hymn Unii Europejskiej - Oda do radosci, jest fragmentem IX
Symfonii Ludwiga van Beethovena. Niebieska flaga ze stala od 1955
r. liczba 12 gwiazdek jest flaga Rady Europy, a od 1986 r. - równiez
Wspólnot Europejskich i Unii Europejskiej.
Obecnie w sklad Unii Europejskiej wchodzi 15 panstw: Austria,
Belgia, Dania, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia,
Irlandia, Luksemburg, Niemcy, Portugalia, Szwecja, Wielka
Brytania, Wlochy.
Instytucje w Unii Europejskiej
Rada Unii Europejskiej - jest najwyzszym organem politycznym i
decyzyjnym Unii. W sklad wchodza przedstawiciele rzadów panstw
czlonkowskich; po jednym z kazdego kraju czlonkowskiego. Zadaniem
Rady jest wypracowanie i kontrola ogólnej polityki gospodarczej
panstw czlonkowskich.
Komisja Europejska - glówny organ wykonawczy Unii Europejskiej.
W sklad wchodzi 20 czlonków; po dwóch przedstawicieli z pieciu
duzych panstw oraz po jednym z pozostalych dziesieciu, tak
zwanych komisarzy, którzy wybierani sa na okres pieciu lat.
Siedziba komisji znajduje sie w Brukseli. Zadaniem komisji jest
wysuwanie propozycji nowych ustaw oraz kontrola wprowadzania ich
w zycie.
Parlament Europejski - wybierany jest przez spoleczenstwo Unii w
wyborach bezposrednich, co piec lat. Obecnie liczba poslów
wynosi 626. Siedziba Parlamentu Europejskiego jest Strasburg,
gdzie raz w miesiacu odbywaja sie sesje plenarne. Sekretariat
Parlamentu Europejskiego ma siedzibe w Luksemburgu. Zadaniem
Parlamentu jest: kontrola prac Komisji Europejskiej, podejmowanie
inicjatyw ustawodawczych a takze zatwierdzanie budzetu Unii.
Rada Europejska - to najwyzszy organ tworzacy polityke Unii.
Zostala powolana do zycia w 1974 r. Jej status zostal okreslony w
Traktacie z Maastricht. W sklad jej wchodza przywódcy panstw
oraz rzadów, a takze Przewodniczacy Komisji Europejskiej. Rada
zbiera sie na wspólnych posiedzeniach dwa lub trzy razy w roku.
Zadaniem Rady Europejskiej jest wyznaczanie ogólnych kierunków
politycznych dla dzialalnosci Unii.
Trybunal Sprawiedliwosci - jest to najwyzszy organ sadowy Unii.
Trybunal sklada sie z 15 sedziów, z kazdego panstwa po jednym.
Siedziba Trybunalu jest Luksemburg. Zadaniem Trybunalu jest
rozstrzyganie sporów pomiedzy panstwami czlonkowskimi a takze
pomiedzy instytucjami Unii a osobami fizycznymi i prawnymi.
Filary Unii Europejskiej
Unia wspiera sie na trzech filarach.
· Pierwszy, o charakterze gospodarczym to: Wspólnoty
Europejskie:
· Wspólnota Europejska (WE),
· Europejska Wspólnota Wegla i Stali (EWWiS) oraz
· Europejska Wspólnota Energii Atomowej (Euratom).
· Drugim filarem jest Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczenstwa.
· Trzeci obejmuje zadania z zakresu Wymiaru Sprawiedliwosci i
Spraw Wewnetrznych.
Czym jest Unia Europejska?
Unia Europejska jest nowym typem zwiazku miedzy panstwami.
Glównym zadaniem Unii Europejskiej jest organizacja wspólpracy
miedzy krajami czlonkowskimi i miedzy ich mieszkancami.
Do najwazniejszych celów Unii naleza: zapewnienie bezpieczenstwa,
postepu gospodarczego i spolecznego oraz ochrona wolnosci praw i
interesów obywateli.
Unia Europejska respektuje tozsamosc narodowa panstw czlonkowskich,
ich historie, tradycje i kulture.
Unia Europejska to gwarancja: demokracji, praw czlowieka,
prywatnej wlasnosci i wolnego rynku.
Unia Europejska to wspólnota interesów i wspólzaleznosci, której
zasadniczym zadaniem jest zapewnienie obywatelom dobrobytu i postepu
cywilizacyjnego.
Podstawowe wspólne polityki WE to:
· polityka handlowa;
· polityka konkurencji;
· Wspólna Polityka Rolna;
· polityka walutowa;
· polityka regionalna (i strukturalna);
· polityka spoleczna i wspomagania zatrudnienia;
· polityka transportowa;
· polityka ochrony srodowiska;
· polityka ochrony konsumentów i zdrowia publicznego;
· polityka w dziedzinie badan i rozwoju;
· polityka przemyslowa.
Historia
17.03
Belgia, Holandia, Luksemburg, Francja, Wielka Brytania podpisuja
w Brukseli traktat brukselski dotyczacy wspólpracy w sprawach
gospodarczych, spolecznych, kulturalnych oraz wspólnej obronie.
16.04
Utworzenie Organizacji Europejskiej Wspólpracy Gospodarczej, która
przeksztalcila sie w roku 1960 w Organizacje Wspólpracy
Gospodarczej i Rozwoju (OECD).
1949
05.05
Powstanie Rady Europy (dzien Rady Europy).
1951
18.04
Podpisanie w Paryzu Traktatu o powolaniu Europejskiej Wspólnoty
Wegla i Stali (traktat paryski).Podpisaly go : Belgia, Francja,
Holandia, Luksemburg, Niemcy, Wlochy.
1954
23.10
Na konferencji w Paryzu zmodyfikowano traktat brukselski. Przystapily
do niego Wlochy i RFN. Powolal on do zycia Unie
Zachodnioeuropejska (UZE)
1957
25.03
Powolanie w Rzymie Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG) i
Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (EUROATOM) .Traktaty
podpisaly : Belgia, Francja, Holandia, Luksemburg, Niemcy ,i Wlochy.
1960
04.01
W Sztokholmie z inicjatywy Wielkiej Brytanii zostaje podpisana
konwencja o utworzeniu Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego
Handlu (EFTA) . Podpisaly ja: Austria, Irlandia, Norwegia,
Portugalia, Szwajcaria, Szwecja, i Wielka Brytania.
1965
08.04
Podpisanie przez panstwa czlonkowskie traktatu o ujednoliceniu
struktury instytucjonalnej trzech Wspólnot (traktat fuzyjny).
1970
27.10
Ministrowie Spraw Zagranicznych panstw czlonkowskich ustalaja
zakres, formy i zasady wspólpracy w sprawach zagranicznych (Europejska
Wspólnota Polityczna).
1973
01.01
Do Wspólnot Europejskich przystepuja: Wielka Brytania, Dania
oraz Irlandia.
06.04
Utworzenie Europejskiego Funduszu Wspólpracy Walutowej.
1979
07-10.06
Pierwsze bezposrednie wybory do Parlamentu Europejskiego.
1981
01.01
Do Wspólnot Europejskich przystepuje Grecja.
1985
14.06
Komisja Europejska publikuje "Biala Ksiege" o
urzeczywistnieniu Rynku Wewnetrznego do roku 1992.
15.06
Podpisanie tzw. Ukladów z Schengen.
1986
01.01
Do Wspólnot Europejskich przystepuje Hiszpania i Portugalia.
17.02, 28.02
Podpisanie Jednolitego Aktu Europejskiego (wchodzi w zycie 01.07
1987 r.).
1989
19.09
Zostala podpisana umowa miedzy Polska a EWG o handlu i wspólpracy
gospodarczej.
18.12
Rada Wspólnot Europejskich uchwalila rozporzadzenie w sprawie
pomocy ekonomicznej dla Polski i Wegier - Program Phare (Poland,
Hungary - Assistance for Restructuring of their Economies)
1991
26.01
Uchwala Rady Ministrów nr 11/91 powolano Pelnomocnika Rzadu do
spraw Integracji Europejskiej oraz Pomocy Zagranicznej, dzialajacego
w strukturze Urzedu Rady Ministrów
26.11
Polska zostaje przyjeta do Rady Europy.
09-10.12
Rada Europejska na posiedzeniu w Maastricht (Holandia) rozwiazala
najwazniejsze problemy dotyczace przygotowywanego Traktatu o Unii
Europejskiej.
16.12
Zostala podpisana umowa o stowarzyszeniu Polski ze Wspólnotami
Europejskimi oraz ich panstwami czlonkowskimi (tzw. Uklad
Europejski)
1992
07.02
Podpisanie Traktatu o Unii Europejskiej w Maastricht.
01.03
Wejscie w zycie Umowy Przejsciowej regulujacej kwestie wczesniejszego
obowiazywania niektórych postanowien umowy stowarzyszeniowej
Polski ze Wspólnotami Europejskimi i ich panstwami czlonkowskimi.
20.12
Prezydent RP ratyfikuje Uklad Europejski
1993
01.01
Oficjalne otwarcie Jednolitego Rynku Europejskiego.
09.05
Nadanie Polsce i pozostalym 8 krajom Europy srodkowej i
Wschodniej statusu "partnera stowarzyszonego" Unii
Zachodnioeuropejskiej.
21-22.06
Rada Europejska na posiedzeniu w Kopenhadze okresla kryteria
przystapienia panstw do Unii Europejskiej . Odnosza sie równiez
do Polski.
02.10
Podpisanie Traktatu Amsterdamskiego
17.10
Podpisanie porozumienie o utworzeniu Europejskiego Obszaru
Gospodarczego.
01.11
Wejscie w zycie Traktatu o Unii Europejskiej podpisanego w
Maastricht.
13.12
Decyzja Rady Unii Europejskiej i Komisji Europejskiej o zawarciu
Ukladu Europejskiego - zakonczenie procedury ratyfikacyjnej.
1994
01.02
Wejscie w zycie umowy o stowarzyszeniu Polski ze Wspólnotami
Europejskimi.
08.04
Zlozenie oficjalnego wniosku o czlonkostwo Polski w Unii
Europejskiej.
23.12
Podpisanie Protokolu Dodatkowego do Ukladu Europejskiego o mozliwosci
korzystania przez Polske z niektórych programów wspólnotowych.
1995
01.01
Do Wspólnoty Europejskiej przystepuja: Austria, Finlandia i
Szwecja.
03.05
Publikacja Bialej Ksiegi Pt. " Przygotowanie Krajów
Stowarzyszonych Europy srodkowej i Wschodniej do Integracji z
Jednolitym Rynkiem Unii Europejskiej".
26.07
Panstwa czlonkowskie UE podpisuja umowe o powolaniu EUROPOLU.
1996
8.08
Ustawa o Komitecie Integracji Europejskiej.
2.10
Rozporzadzenie Prezesa Rady Ministrów o nadaniu statutu Urzedowi
Komitetu Integracji Europejskiej.
15.10
Rozporzadzenie Rady Ministrów w sprawie zniesienia Urzedu Pelnomocnika
Rzadu ds. Integracji Europejskiej oraz Pomocy Zagranicznej.
Zaczyna funkcjonowac Komitet Integracji Europejskiej.
1997
28.01
Przyjecie przez Rade Ministrów Narodowej Strategii Integracyjnej.
29.03
W Turynie rozpoczela sie Konferencja Miedzynarodowa panstw UE, której
celem jest reforma Unii.
17.06
Zakonczenie Konferencji Miedzyrzadowej panstw UE, majaca na celu
reforme Unii. Uzgodniono zmiany postanowien traktatu z Maastricht.
16.07
Ogloszenie przez Komisje Europejska dokumentu Agenda 2000, którego
najwazniejszym elementem byly opinie o krajach kandydujacych do
czlonkostwa. Polska obok Czech, Estonii, Wegier i Slowenii
otrzymala pozytywna ocene, w której Komisja zarekomendowala
Radzie rozpoczecia z naszym krajem negocjacji o czlonkostwo w UE.
02.10
Popisanie w Amsterdamie traktatu reformujacego UE (tzw. traktat
amsterdamski).
21.10
Przekazanie projektu Partnerstwa dla czlonkostwa dla Polski.
13.12
Rada Europejska w Luksemburgu podejmuje decyzje o rozpoczeciu
negocjacji akcesyjnych z 5 krajami Europy srodkowo - Wschodniej (Polska,
Czechami, Wegrami, Slowenia, Estonia) oraz z Cyprem.
1998
12.03
Konferencja Europejska z udzialem panstw czlonkowskich UE, krajów
kandydujacych EsW i Cypru - rozpoczecie procesu rozszerzenia UE.
24.03
Powolanie Pelnomocnika Rzadu do spraw negocjacji o Czlonkostwo
Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej.
27.03
Powolanie Zespolu Negocjacyjnego na negocjacje w sprawie czlonkostwa
Polski w UE.
30.03
Spotkanie Rady ds. Ogólnych UE (ministrowie spraw zagranicznych)
z reprezentantami 11 panstw kandydujacych do czlonkostwa w UE;
rozpoczecie. procesu akcesji, którego celem jest rozszerzania UE
o wszystkie panstwa EsW oraz Cypr.
31.03
Oficjalne rozpoczecie procesu negocjacji w formule "5+1w
formie dwustronnych konferencji Miedzyrzadowych; prezentacja wystapien
otwierajacych (opening statements).
Osobami odpowiedzialnymi za przeprowadzenie negocjacji ze strony
UE sa Nikolaus van der Pas (odpowiada za calosc procesu) i
Francoise Gaudenzi (odpowiada za negocjacje z Polska).
01.04
pierwsze spotkanie Zespolu Negocjacyjnego (z udzialem Prezesa
Rady Ministrów RP J. Buzka).
03.04
Rozpoczecie pierwszego etapu negocjacji, tzw. screeningu (przegladu
prawodawstwa polskiego pod katem jego zgodnosci z dorobkiem
prawnym Unii Europejskiej (acquis communautiore). Przeglad
dotyczy 31 obszarów negocjacyjnych i przebiega w dwóch fazach
wielostronnej (edukacji) oraz bilateralnej.
09.11
Rada Ministrów ujawnia oficjalne stanowiska dotyczace
dostosowania polskich przepisów do unijnego prawa w siedmiu
pierwszych dziedzinach (telekomunikacja, male i srednie przedsiebiorstwa,
polityka przemyslowa, kultura i polityka audiowizualna, nauka i
badania, edukacja, polityka zagraniczna i bezpieczenstwa).
10.11
Rozpoczecie wlasciwych negocjacji w sprawie przystapienia Polski
do Unii Europejskiej.
1999
25.01
Otwarcie w centrum Warszawy nowoczesnego Centrum Informacji
Europejskiej
01.05
Wejscie w zycie traktatu z amsterdamskiego.
lipiec
Zakonczenie pierwszego etapu negocjacji, tzw. screeningu (przegladu
prawodawstwa polskiego pod katem jego zgodnosci z dorobkiem
prawnym Unii Europejskiej (acquis communautaire).
lipiec
Komisja Europejska zdecydowala o rozdziale nowych funduszy
przedakcesyjnych, które maja pomóc panstwom starajacym sie o czlonkostwo
w Unii Europejskiej przystosowac ich gospodarke do wymogów
unijnych.
grudzien
Oficjalnie zaproszono do negocjacji kandydatów tzw. drugiej fali:
Bulgarie, Litwe, Lotwe, Rumunie, Slowacje oraz Malte, znoszac
zarazem podzial kandydatów na grupy. Negocjacje z tymi
kandydatami rozpoczely sie 15 lutego 2000 r.
2000
luty
Konferencja Miedzyrzadowa, której celem bylo uzgodnienie niezbednych
z punktu widzenia przyszlego rozszerzenia UE reform
instytucjonalnych, które nie zostaly rozstrzygniete w
Amsterdamie w 1997 r.
grudzien
Traktat nicejski. W deklaracji zamieszczonej w aneksie do
Traktatu Nicejskiego przewidziano dalsza debate na temat przyszlosci
Unii Europejskiej. Ma ona m.in. dotyczyc nastepujacych kwestii:
jak ustalic i monitorowac bardziej szczególowy podzial
kompetencji pomiedzy Unia Europejska i panstwami czlonkowskimi,
odzwierciedlajacy zasade subsydiarnosci; status Karty Praw
Podstawowych UE przyjetej na szczycie w Nicei; uproszczenie
Traktatów w celu uzyskania ich wiekszej czytelnosci i
przejrzystosci; oraz rola narodowych Parlamentów w przyszlej
konstrukcji europejskiej.
2002
31.12
Termin gotowosci Polski do wejscia do UE.