SIARKA, S, Sulphur, pierwiastek chem. o liczbie atom. 16,
masie atom. 32,06; należy do grupy ® tlenowców ; niemetal; żółte
ciało stałe, nierozp. w wodzie, dobrze rozp. (odmiany krystal.)
w dwusiarczku węgla; gęstość 2,0 g/cm3, temp. topn. 119,3°C,
temp. wrz. 444,6°C; ma zdolność tworzenia wieloatom. cząsteczek
łańcuchowych lub pierścieniowych; występuje w kilku odmianach
alotropowych; w stanie stałym jako siarka rombowa (a) - żółta,
drobnokrystal., i siarka jednoskośna (b) - prawie bezb. igły; w
stanie ciekłym siarka l - żółta, ruchliwa ciecz, i siarka µ
- brun., gęsta, lepka ciecz; w wyniku szybkiego oziębienia
siarki µ uzyskuje się tzw. siarkę plastyczną, a przez
kondensację pary siarki - tzw. kwiat siarczany; w temp.
pokojowej siarka jest mało aktywna chemicznie; powoli utlenia się
do dwutlenku siarki SO2, po ogrzaniu reaguje bezpośrednio z
wodorem (® siarkowodór), węglem (dwusiarczek węgla),
metalami, prócz złota i platyny (® siarczki ), fluorowcami (z
wyjątkiem jodu); w związkach występuje na stopniach utlenienia:
-II, IV i VI, rzadko II i III. Siarka jest b. rozpowszechniona w
przyrodzie; występuje w stanie rodzimym, w postaci minerałów (gł.
siarczków i siarczanów) oraz wchodzi w skład wielu związków
org. (np. białek). Największe znaczenie gosp. mają złoża
siarki rodzimej (w Polsce jedne z największych na świecie -
Tarnobrzeski Okręg Siarkowy), z których siarkę wydobywa się
metodą odkrywkową lub metodą podziemnego wytapiania; siarkę
otrzymuje się też m.in. z gazu ziemnego zawierającego
siarkowodór, z pirytów, z gazów hutn., podczas przerobu
siarczków, z gipsu i anhydrytu, z gazów powstających podczas
spalania węgla. Siarkę stosuje się gł.: do produkcji kwasu
siarkowego, a także m.in. barwników, dwusiarczku węgla, w
metalurgii, w przemyśle zapałczanym, w produkcji jedwabiu
sztucznego, w petrochemii (rafinacja ropy naft.), do wulkanizacji
kauczuku, w lecznictwie. Siarka jest znana od czasów
prahistorycznych.
SIARKOWODÓR, H2S, związek nieorg., bezbarwny, silnie trujący,
palny gaz o przykrym zapachu zgniłych jaj; dość dobrze rozp. w
wodzie i cieczach org.; ma właściwości silnie redukujące;
roztwór wodny s., tzw. kwas siarkowodorowy, jest b. słabym
kwasem, od którego wywodzą się siarczki; występuje w
przyrodzie w gazach ziemnych i wulk., w niektórych wodach miner.
oraz powstaje podczas gnicia substancji białkowych; otrzymywany
w technice przez bezpośrednią syntezę z pierwiastków lub rozkład
siarczków kwasami, stosowany do produkcji siarczków, przerobu
na siarkę, kwas siarkowy, siarczany i inne związki siarki, oraz
jako reduktor i odczynnik w analizie chemicznej.