Ściąga jest podzielona na 4 równe części więc można z niej zmontować 2 obustronne ,,pomoce naukowe" :)
Anarchizm, - doktryna polityczna i ruch społeczny sprzeciwiające
się wszelkiej władzy publicznej, postulujące likwidację państwa
i zastąpienie go ustrojem bezpaństwowym, opartym na wolnych od
jakiegokolwiek przymusu, samorzutnie powstających związkach
producentów i konsumentów (związkach gmin); twórca Pierre
Proudhon 1809 - 65 i Michał Bakunin (1814-76)
Bernstein - (1850 - 1932)niem. postulował aby działalność
socjaldemokracji ograniczyć do ram legalnej działalności na
rzecz reform; twórca reformizmu
blankizm - twórca Louis Auguste Blanqui; uznał, ż przebudowa
społeczeństwa możliwa jest jedynie poprzez działalność
spiskową i rewolucję
dekadentyzm - termin określający tendencje w literaturze i
sztuce europejskiej schyłku XIX w. oraz w obyczajowo-artystycznym
stylu epoki, będące wyrazem przekonania o zmierzchu
europejskiej formacji kulturowej i jej tradycji z powodu rozwoju
cywilizacji.
empiryzm - głównym zadaniem nauki jest uogólnianie wiedzy o świecie.
Zasadniczą rolę poznawczą pełni doświadczenie. Przy jego
pomocy można uzupełniać a nawet zmieniać obowiązujące
teorie i prawa. John Stuart Mill
ewolucjonizm - kierunek w filozofii i naukach społecznych, zwł.
w 2. połowie XIX w. (H. Spencer, Ch.R. Darwin), wyjaśniający
formy istnienia i strukturę rzeczywistości przyrodniczej i społecznej
jako rezultat działania praw ewolucji.
Fourier -1772-1837 myśliciel franc. proponował likwidację
struktur społecznych i utworzenie w ich miejsce dobrowolnych
zrzeszeń (komun) - falang
impresjonizm - kierunek w kulturze europejskiej ostatniego 30-lecia
XIX w. i początku XX w., zainicjowany w sztukach plastycznych (zwł.
w malarstwie), mający swoje odpowiedniki w literaturze i muzyce;
zwracał uwagę na wrażenie;
kapitalizm monopolistyczny - proces zmian w gospodarce prowadzący
do koncentracji kapitału i produkcji oraz powstawania różnych
form związków i przedsiębiorstwa
kartel - porozumienie przedsiębiorstw zaopatrujących rynek w
podobne towary lub usługi określające wysokość produkcji i
warunki sprzedaży
kolonializm - system politycznego i gospodarczego podporządkowania
obszarów mniej rozwiniętych państwom znajdującym się na wyższym
etapie rozwoju
koncentracja produkcji - pozioma (gdy łączą się przedsiębiorstwa
z jednej dziedziny produkcji); pionowa (gdy łączą się przedsiębiorstwa
obejmujące cały cykl produkcyjny - od surowca do gotowego
produktu)
koncern - zrzeszenie przedsiębiorstw różnych gałęzi
produkcji, powstaje na gruncie zależności finansowej przedsiębiorstw
od grupy najpotężniejszych finansistów do grupy nad którymi
sprawują oni kontrolę
kubizm - kierunek w malarstwie i rzeźbie XX w., zapoczątkowany
we Francji przez P. Picassa i G. Braque'a;
Louis Blanc - twierdził, że możliwe jest ograniczenie
negatywnych skutków wolnej konkurencji poprzez regulację i
swoistą reglamentację produkcji
Marksizm - system poglądów filozoficznych, ekonomicznych i społeczno-politycznych,
zorientowany ideologicznie na rewolucyjne zmienianie świata
przez proletariat, w celu realizacji społeczeństwa
komunistycznego; postulował zniesienie własności prywatnej ale
stopniowo, jako skutek postępującego uspołecznienia środków
produkcji, czyli ziemi, fabryk i wszelkich narzędzi pracy
materializm filozoficzny (dialektyczny) - Marks i Engels; podstawą
jest uznanie istnienia świata realnego, metafizycznego, odrzuca
teorie idealistyczne jeden z monistycznych kierunków
filozoficznych, wg którego świat ze swej natury jest materialny
(materia stanowi jedyne tworzywo bytów), a istotną cechą
materii jest jej rozciągłość w przestrzeni i w czasie oraz
związany z nią ruch
monopole - zjednoczenia przedsiębiorstw dążących do osiągnięcia
wyłączności produkcji danych towarów
naturalizm - stanowisko dążące do wyjaśnienia rzeczywistości
przyczynami naturalnymi, tłumaczące ogół zjawisk działaniem
praw przyrody
obligacje - oprocentowana pożyczka, którą państwo zaciąga od
obywatela
Owen Robert - 1771-1837 ang. socjalista utopijny. , działacz pol.
i społ. ; pionier ruchu spółdz., zwolennik filozofii oświecenia
i ekonomii polit. D Ricarda. Chciał podzielić społeczeństwo
na dobrowolne, samowystarczalne ,,komórki produkcyjne";
ogran. prcy dzieci
pozytywizm - kierunek filozoficzny, który stanowił, że badać
można rzeczy oparte na faktach dostępne rozumowi (August Conte).
Taka wiedza jest prawdziwa i pożyteczna.
protekcjonizm państwa - polega na ochronie rynku wew. państwa
przy pomocy różnych ceł
Proudhon - uznał że wszelka własność pochodzi z kradzieży
realizm - kierunek przeciwstawny idealizmowi, wyróżnia się
realizm epistemologiczny (teoriopoznawczy), wg którego intelekt
poznaje byty istniejące niezależnie od niego, jak również
przez niego wytworzone
reformizm - Bernstein koncepcja ta głosiła rezygnację z celów
ostatecznych (rewolucji i socjalizmu) ruchu robot.
Rewizjonizm,w ruchu socjalistycznym i komunistycznym polemiczne
określenie dążności do rewizji i modyfikacji założeń
marksizmu
Saint Simonizm - Henri de.. 1769 - 1825; podzielił ludzi na
pszczoły (robotnicy, rzemieślnicy, rolnicy - uprawnieni do własności
bo sami wykonują pracę produkcyjną) i trutni (właściciele -
nie powinni korzystać z efektów cudzej pracy)
scjentyzm - głosi całkowite zaufanie do nauki, odrzuca
metafizykę, religię, głosi wysokość i kult nauki, rozumu, myśli
secesja - awangardowy ruch artystyczny ok. 1890-1905 (zwany także
Art Nouveau, Jugendstil, modernizm), skierowany przeciw
akademizmowi i historyzmowi, dążący do stworzenia współczesnego
stylu
Socjalizm - ideologia społeczna, głosząca program uspołecznienia
własności i sprawiedliwej dystrybucji dóbr; dążąca do
poprawy sytuacji życiowej robotników
symbolizm - kierunek artystyczny gł. w literaturze i sztukach
plastycznych drugiej połowy XIX i początku XX w.; zwracał uwagę
na jeden środek wyrazu; koncepcja stworzona przez E. Cassirera,
będąca w zasadzie filozofią kultury , usiłująca ująć
kulturę jako symboliczny wytwór ducha ludzkiego
syndykat - forma porozumienia, zrzeszenia w ramach którego
przedsiębiorstwa tracą samodzielność handlową; umowa przedsiębiorstw
jest czasowa dla przeprowadzenia transakcji
trust - zrzeszenie w którym przedsiębiorstwa tracą samodzielność
handlową i produkcyjną; przedsiębiorstwa stają się w nim
udziałowcami proporcjonalnie do wkładów i mają wspólny zarząd
utopiści - nawiązywali do oświeceniowej wiary w możliwość
przebudowy społeczeństwa a nawet stworzenia systemu idealnego -
bez przymusu, egoizmu i wzajemnego wyzysku.