Ściąga jest podzielona na 4 równe części więc można z niej zmontować 2 obustronne ,,pomoce naukowe" :)


Anarchizm, - doktryna polityczna i ruch społeczny sprzeciwiające się wszelkiej władzy publicznej, postulujące likwidację państwa i zastąpienie go ustrojem bezpaństwowym, opartym na wolnych od jakiegokolwiek przymusu, samorzutnie powstających związkach producentów i konsumentów (związkach gmin); twórca Pierre Proudhon 1809 - 65 i Michał Bakunin (1814-76)
Bernstein - (1850 - 1932)niem. postulował aby działalność socjaldemokracji ograniczyć do ram legalnej działalności na rzecz reform; twórca reformizmu
blankizm - twórca Louis Auguste Blanqui; uznał, ż przebudowa społeczeństwa możliwa jest jedynie poprzez działalność spiskową i rewolucję
dekadentyzm - termin określający tendencje w literaturze i sztuce europejskiej schyłku XIX w. oraz w obyczajowo-artystycznym stylu epoki, będące wyrazem przekonania o zmierzchu europejskiej formacji kulturowej i jej tradycji z powodu rozwoju cywilizacji.
empiryzm - głównym zadaniem nauki jest uogólnianie wiedzy o świecie. Zasadniczą rolę poznawczą pełni doświadczenie. Przy jego pomocy można uzupełniać a nawet zmieniać obowiązujące teorie i prawa. John Stuart Mill
ewolucjonizm - kierunek w filozofii i naukach społecznych, zwł. w 2. połowie XIX w. (H. Spencer, Ch.R. Darwin), wyjaśniający formy istnienia i strukturę rzeczywistości przyrodniczej i społecznej jako rezultat działania praw ewolucji.
Fourier -1772-1837 myśliciel franc. proponował likwidację struktur społecznych i utworzenie w ich miejsce dobrowolnych zrzeszeń (komun) - falang



impresjonizm - kierunek w kulturze europejskiej ostatniego 30-lecia XIX w. i początku XX w., zainicjowany w sztukach plastycznych (zwł. w malarstwie), mający swoje odpowiedniki w literaturze i muzyce; zwracał uwagę na wrażenie;
kapitalizm monopolistyczny - proces zmian w gospodarce prowadzący do koncentracji kapitału i produkcji oraz powstawania różnych form związków i przedsiębiorstwa
kartel - porozumienie przedsiębiorstw zaopatrujących rynek w podobne towary lub usługi określające wysokość produkcji i warunki sprzedaży
kolonializm - system politycznego i gospodarczego podporządkowania obszarów mniej rozwiniętych państwom znajdującym się na wyższym etapie rozwoju
koncentracja produkcji - pozioma (gdy łączą się przedsiębiorstwa z jednej dziedziny produkcji); pionowa (gdy łączą się przedsiębiorstwa obejmujące cały cykl produkcyjny - od surowca do gotowego produktu)
koncern - zrzeszenie przedsiębiorstw różnych gałęzi produkcji, powstaje na gruncie zależności finansowej przedsiębiorstw od grupy najpotężniejszych finansistów do grupy nad którymi sprawują oni kontrolę
kubizm - kierunek w malarstwie i rzeźbie XX w., zapoczątkowany we Francji przez P. Picassa i G. Braque'a;
Louis Blanc - twierdził, że możliwe jest ograniczenie negatywnych skutków wolnej konkurencji poprzez regulację i swoistą reglamentację produkcji
Marksizm - system poglądów filozoficznych, ekonomicznych i społeczno-politycznych, zorientowany ideologicznie na rewolucyjne zmienianie świata przez proletariat, w celu realizacji społeczeństwa komunistycznego; postulował zniesienie własności prywatnej ale stopniowo, jako skutek postępującego uspołecznienia środków produkcji, czyli ziemi, fabryk i wszelkich narzędzi pracy




materializm filozoficzny (dialektyczny) - Marks i Engels; podstawą jest uznanie istnienia świata realnego, metafizycznego, odrzuca teorie idealistyczne jeden z monistycznych kierunków filozoficznych, wg którego świat ze swej natury jest materialny (materia stanowi jedyne tworzywo bytów), a istotną cechą materii jest jej rozciągłość w przestrzeni i w czasie oraz związany z nią ruch
monopole - zjednoczenia przedsiębiorstw dążących do osiągnięcia wyłączności produkcji danych towarów
naturalizm - stanowisko dążące do wyjaśnienia rzeczywistości przyczynami naturalnymi, tłumaczące ogół zjawisk działaniem praw przyrody
obligacje - oprocentowana pożyczka, którą państwo zaciąga od obywatela
Owen Robert - 1771-1837 ang. socjalista utopijny. , działacz pol. i społ. ; pionier ruchu spółdz., zwolennik filozofii oświecenia i ekonomii polit. D Ricarda. Chciał podzielić społeczeństwo na dobrowolne, samowystarczalne ,,komórki produkcyjne"; ogran. prcy dzieci
pozytywizm - kierunek filozoficzny, który stanowił, że badać można rzeczy oparte na faktach dostępne rozumowi (August Conte). Taka wiedza jest prawdziwa i pożyteczna.
protekcjonizm państwa - polega na ochronie rynku wew. państwa przy pomocy różnych ceł
Proudhon - uznał że wszelka własność pochodzi z kradzieży
realizm - kierunek przeciwstawny idealizmowi, wyróżnia się realizm epistemologiczny (teoriopoznawczy), wg którego intelekt poznaje byty istniejące niezależnie od niego, jak również przez niego wytworzone
reformizm - Bernstein koncepcja ta głosiła rezygnację z celów ostatecznych (rewolucji i socjalizmu) ruchu robot.
Rewizjonizm,w ruchu socjalistycznym i komunistycznym polemiczne określenie dążności do rewizji i modyfikacji założeń marksizmu



Saint Simonizm - Henri de.. 1769 - 1825; podzielił ludzi na pszczoły (robotnicy, rzemieślnicy, rolnicy - uprawnieni do własności bo sami wykonują pracę produkcyjną) i trutni (właściciele - nie powinni korzystać z efektów cudzej pracy)
scjentyzm - głosi całkowite zaufanie do nauki, odrzuca metafizykę, religię, głosi wysokość i kult nauki, rozumu, myśli
secesja - awangardowy ruch artystyczny ok. 1890-1905 (zwany także Art Nouveau, Jugendstil, modernizm), skierowany przeciw akademizmowi i historyzmowi, dążący do stworzenia współczesnego stylu
Socjalizm - ideologia społeczna, głosząca program uspołecznienia własności i sprawiedliwej dystrybucji dóbr; dążąca do poprawy sytuacji życiowej robotników
symbolizm - kierunek artystyczny gł. w literaturze i sztukach plastycznych drugiej połowy XIX i początku XX w.; zwracał uwagę na jeden środek wyrazu; koncepcja stworzona przez E. Cassirera, będąca w zasadzie filozofią kultury , usiłująca ująć kulturę jako symboliczny wytwór ducha ludzkiego
syndykat - forma porozumienia, zrzeszenia w ramach którego przedsiębiorstwa tracą samodzielność handlową; umowa przedsiębiorstw jest czasowa dla przeprowadzenia transakcji
trust - zrzeszenie w którym przedsiębiorstwa tracą samodzielność handlową i produkcyjną; przedsiębiorstwa stają się w nim udziałowcami proporcjonalnie do wkładów i mają wspólny zarząd
utopiści - nawiązywali do oświeceniowej wiary w możliwość przebudowy społeczeństwa a nawet stworzenia systemu idealnego - bez przymusu, egoizmu i wzajemnego wyzysku.