Ten tekst pochodzi ze świetnej
strony o jamnikach www.jamniki.netklub.com.pl :-))))
Jeżeli ktoś, kupując jamnika uważa, że nie będzie miał z
mm zbytniego kłopotu
- bo przecież jest to piesek maty, potrzebujący niewiele ruchu,
jedzenia, miejsca do życia i nie wymagający zabiegów pielęgnacyjnych
-jest w błędzie. Jamnik wymaga nie tylko specjalnych metod
wychowawczych, ale również określonej pielęgnacji i
odpowiednich warunków dla dobrego rozwoju.
Czesanie, szczotkowanie, kąpanie i spacery
Po ukończeniu przez szczenięta ośmiu tygodni żyda, przystępujemy
sami do zabiegów pielęgnacyjnych, jakimi są czesanie i
szczotkowanie. W tym celu musimy zaopatrzyć się w potrzebne
akcesoria, jak odpowiednie szczotki, grzebienie i ściereczki,
przy czym, w zależności od rasy jamnika (krótko-, długo- czy
szorstkowłosego), potrzebne są, różne przybory.
Dla jamników krótkowłosych najodpowiedniejsza jest niezbyt
ostra szczotka włosiana ostra, gęsty grzebień do wyczesywania
ewentualnych pcheł.
Jamniki długowłose i szorstkowłose muszą mieć szczotkę z włosia
i grzebień. Jamniki szorstkowłose, ze względu na twardy gęsty
włos z podszerstkiem, powinny mieć specjalny metalowy grzebień
z rzadkimi zębami, aby przy czesaniu oszczędzać podszerstek.
Czesanie i szczotkowanie powinno odbywać się codziennie,
najlepiej po powrocie ze spaceru. Czynności te zaczynamy od głowy
poprzez tułów do ogona i na końcu kończyn. Trzeba robić to
delikatnie, zwracając szczególną uwagę na miejsca u psa wrażliwe,
a więc głowę, uszy i podbrzusze. Pielęgnacja sierści odgrywa
bardzo dużą roi? w wyglądzie ogólnym psa i jego dobrym
samopoczuciu. Jest to zabieg, który jamniki szalenie lubią i
same się o niego dopominają w porze i miejscu, gdzie normalnie
się to odbywa. Oprócz utrzymania sierści w czystości i
usuwania martwych włosów, szczotkowanie pobudza krążenie krwi.
Pamiętać jeszcze należy, aby po każdorazowym wyszczotkowaniu
wygładzić włos do połysku flanelową lub irchową ściereczką.
W okresie linienia (wiosna - jesień) należy zwiększyć częstotliwość
czesania i szczotkowania.
Dla dobrego samopoczucia naszego ulubieńca oraz jego kondycji i
zdrowia potrzebny jest ruch. Nie wolno jamników prowadzać w
szelkach. Deformują one bowiem przednie kończyny i doprowadzają
do odstawiania łokci, co jest wadą nie do odrobienia w wieku późniejszym.
Spacery oraz uczenie szczenięcia załatwiania potrzeb
fizjologicznych na dworze zaczynamy po zaszczepieniu przeciw nosówce
i parvovirozie (po 2-tygodniowej kwarantannie). Letnie spacery
nie wymagają osobnego omówienia, z tym tylko, że:
- powinny odbywać się o tych samych porach,
- nie powinno się wychodzić z psami rzadziej niż 3 razy
dziennie; ze szczeniętami, psami młodymi i w podeszłym wieku
powinno się wychodzić częściej,
- jeden ze spacerów dziennych nie powinien być krótszy niż półtorej
do dwóch godzin (oczywiście dla szczeniąt i psów bardzo
starych - odpowiednio krócej),
- na spacery należy wychodzić przed jedzeniem albo po
przetrawieniu przez psa pokarmu (mniej więcej godzinę po posiłku).
W mroźną i śnieżną zimę musimy natomiast zwracać uwagę,
aby pies był w ciągłym ruchu. Nie grozi mu wtedy przeziębienie
ani przemrożenie stóp.
Mimo mrozów nie powinno się go ubierać w żadne płaszczyki,
gdyż tamują dopływ powietrza i promieni słonecznych do skóry.
W taką pogodę wychodzić należy na krótko lecz częściej.
Po powrocie ze spaceru do domu w dni deszczowe, mgliste i
wilgotne, należy psa wytrzeć do sucha. Jeżeli jest bardzo zabłocony
na podbrzuszu i kończynach, zmywamy błoto pod prysznicem bez używania
jakichkolwiek środków zmydlających i wycieramy do sucha.
Bywają naturalnie takie sytuacje, kiedy musimy naszego
czworonoga wykąpać. Staramy się wtedy aby szampon nie dostał
się do oczu lub uszu i aby został dokładnie spłukany z sierści.
Częste kąpiele z dodatkiem niewłaściwego mydła czy szamponu
wyduszają naskórek oraz wyjaławiają osłonę skóry i okrywy
włosowej z substancji tłuszczowych, wydzielanych przez gruczoły
łojowe, znajdujące się w skórze psa, a tym samym osłabiają
włos. Dlatego też należy stosować do kąpieli specjalne
kosmetyki dla psów: szampony, balsamy,
Kąpiele w lecie, w naturalnych zbiornikach wodnych, kiedy pies
sam wskakuje do wody. są jak najbardziej wskazane, W Takim
wypadku należy jedynie zadbać, aby pies wysuszył się przez
wybieganie, do czego należy go zachęcać, a nawet, jeżeli nie
ma psich towarzyszy, samemu z nim biegać.
jeżeli natomiast mamy do czynienia z jamnikami, które pracują
i aportują przez parę godzin dziennie dzikie ptactwo z wody, to
jest rzeczą zrozumiałą, że w przerwach i po zakończeniu
polowania należy je wytrzeć do sucha, a następnie dać cos do
zjedzenia.
Pielęgnacja uszu, oczu, pazurów i zębów
Wydawałoby się, że wiszące płaty uszne u jamnika chronią
samo ucho przed brudem, a tym samym rzadko ulega ono chorobom.
Pogląd ten jest mylny. Ze względu na utrudnione przewietrzanie
przewodów usznych gromadząca się wewnątrz woskowina i brud
ulegają, rozkładowi i zatykają przewody, doprowadzając do
niebezpiecznych schorzeń. Dlatego też uszy jamnika przeglądamy
raz w tygodniu i w miarę potrzeby czyścimy. Robimy to w ten
sposób, iż na pincetę lub tępy patyczek nawijamy watę i
specjalnym płynem do przemywania uszu (który można dostać w
sklepach z psimi artykułami), delikatnie czyścimy ucho. Następnie
suszymy je suchą watą. Jeżeli jest stan zapalny, musimy
koniecznie skontaktować się z lekarzem weterynarii. L' jamników
długowłosych i szorstkowłosych co pewien czas trzeba usuwać włosy
rosnące w głębi małżowiny usznej.
Podobnie jak uszy, również oczy naszego psa wymagają pielęgnacji.
Powinno się je codziennie oglądać i nie dopuścić do łzawienia
czy, co gorsze, do ropienia. Łzawienie może być następstwem
zaprószenia kurzem, ziemią lub podrażnienia przez silny wiatr
w czasie spaceru czy pracy w terenie. Czasowy i raczej krótkotrwały
wyciek z oczu bywa również objawem towarzyszącym wymianie zębów
u szczeniąt.
W razie zauważenia jakichkolwiek zmian, powinno się je przemyć
roztworem kwasu bornego (2°'o), esencją herbacianą lub
specjalnym płynem. Przy długotrwałym łzawieniu konieczna jest
już pomoc lekarza weterynarii.
Pielęgnacji muszą być również poddawane palce i pazury, które
u jamników odgrywają decydującą rolę ze względu na ich użytkowość
(kopanie, norowanie).
Długie pazury deformują palce i utrudniają poruszanie się.
Skracanie i obcinanie rozpoczynamy gdy szczenię ukończy 3
tygodnie i zaczyna stawiać samodzielne kroki. Robimy to co 5-7
dni przy użyciu ostrych nożyczek lub cążków do paznokci,
obcinając sam czubek pazurka, gdyż głębiej znajduje się rdzeń,
którego naruszenie powoduje krwawienie i wywołuje ból. Aby
szczenię nie mogło się wyrywać w czasie zabiegu obcinania
paznokci, kładziemy je grzbietem pomiędzy nasze kolana, jedna,
ręką ujmujemy jego stopę, drugą -nożyczki lub cążki i po
kolei obcinamy pazurki. W ciągu 5 minut, operacja" jest
zakończona. Dzięki niej chronimy też nasze spodnie i spódnice.
Obcinanie pazurów powinno dotyczyć w zasadzie tylko szczeniąt,
które nie wychodzą jeszcze z domu i nie mają możności ścierania
ich w sposób naturalny. Najlepszym i niezawodnym środkiem
samoczynnego skracania pazurów u psów dorosłych są częste i
długie spacery połączone z kopaniem. Jeżeli jednak konieczne
jest ich skracanie, to u psów dorosłych pazury zbyt twarde
powinien obciąć lekarz weterynarii.
Jamniki rodzą się czasem z piątym, nadliczbowym palcem tzw.
wilczym. Występuje on na tylnych kończynach po ich wewnętrznej
stronie. Należy usunąć go, kilka dni po porodzie. Zwyrodniałe,
szczątkowe palce (u małych szczeniąt nie mają zwykle kostnych
połączeń z nogą, a tym samym są bardzo łatwe do usunięcia)
nie usunięte w porę mogą doprowadzić - na skutek zaczepienia
- do zdarcia płatu skóry z nogi i ewentualnie zakażeń.
U jamników długowłosych i szorstkowłosych, oprócz skracania
paznokci, musimy również wycinać zbyt obfity i bujny włos, który
rośnie między palcami. Na skutek wbijania się w to owłosienie
grudek ziemi i małych kamyczków, włos filcuje się, skręca w
zbitą kulkę i przeszkadza w chodzeniu,
Pielęgnacja zębów sprowadza się do częstego przeglądania i
usuwania tworzącego się na nim kamienia. Kamień na zębach może
zacząć się osadzać nawet u bardzo młodych psów. Pierwsze ślady
powstają na kłach, następnie na zębach przedtrzonowych i
trzonowych szczęki i żuchwy. Następstwem nie usuwania kamienia
są schorzenia zębów i dziąseł, połączone z przykrą wonią
wydobywającą się z pyska, oraz, w konsekwencji, wypadanie zębów.
Od zdrowych zębów zależy ogólny stan zdrowia psa. Braki w uzębieniu,
próchnica c^y obolałe dziąsła uniemożliwiają prawidłowe
rozdrabnianie spożywanego pokarmu, co również może być
przyczyną schorzeń narządów wewnętrznych. Powstawaniu
kamienia sprzyja również podkarmianie jamników słodyczami.
Aby przeciwdziałać osadzaniu się kamienia, oprócz
podstawowego pożywienia, pies powinien dostawać codziennie
wieczorem do gryzienia suchary, kości, chrząstki czy surową
marchew.
Zęby pielęgnuje również przecieranie ich szmatką lub
szczoteczką do zębów zanurzoną w 1°/o roztworze wody
utlenionej, sproszkowanej kredzie,
soku z cytryny czy pasty do zębów dla psów. Do tego musimy
jednak przyzwyczajać naszego pupila już od wczesnej młodości.
Robimy to w ten sposób, iż jedną ręką podnosimy górną wargę
psa, druga, ręką opuszczamy wargę dolną, nie otwierając mu
przy tym pyska lecz obnażając wszystkie zęby. Pies
przyzwyczajony do tego zabiegu od młodości poddaje się mu chętnie.
Osobnego omówienia wymagają gruczoły okoloodbytowe. Znajdują
się one w tzw- kieszonkach (zatokach), leżących pod skórą
przy odbycie. Powstaje w nich ciemnoszara masa o nieprzyjemnej
woni - oczywiście tylko dla człowieka. Jest ona wydzielana
jednocześnie przy wydalaniu przez psa stolca i stanowi przyciągający
i podniecający wabik dla psów odmiennej płci. Warunkiem prawidłowego
opróżniania gruczołów okołoodbytowych jest właściwa
konsystencja stolca, ten. średnio twarda oraz stała pora spacerów.
Jeżeli pies nie wychodzi o stałych porach, wypróżnienie następuje
nieregularnie. Czasem na skutek niewłaściwego żywienia, kał
przez dłuższy czas ma konsystencję rzadką, co powoduje, iż w
zatokach gromadzi się duża ilość gruczołowej wydzieliny, która
gęstnieje, czopuje ujście i doprowadza do zapalenia zatok okołoodbytowych.
W wypadku zauważenia, że pies "saneczkuje" lub
wylizuje okolice odbytu, konieczna jest pomoc lekarza
weterynarii, polegająca na wymasowaniu i wyciśnięciu zawartości
gruczołów. Problem ten poruszamy, aby podkreślić jak ważne
dla zdrowia psa są regularne, długie spacery i prawidłowe żywienie.
Żywienie
Mimo, iż udomowienie psów zmieniło ich psychikę i sposób życia,
zostały jednak przede wszystkim zwierzętami mięsożernymi, o
czym świadczy uzębienie i układ trawienny. Wymagają więc
pokarmu o niedużej objętości, lecz treściwego i łatwo
strawnego jakim jest mięso, zawierające dużo białka. Poza białkiem
organizm psa wymaga jednak jeszcze węglowodanów, tłuszczów,
soli mineralnych, witamin i wody. Proporcja mięsa do pozostałych
składników pożywienia musi być uzależniona zarówno od wieku
psa, jak i od jego użytkowości, ale w zasadzie powinna oscylować
wokól stosunku: 2. części mięsa na l. część pozostałych
składników.
Mięso jako źródło białka stanowi główny pokarm zarówno
szczeniąt, jak i psów dorosłych. Powinno ono być podawane w
postad surowej lub sparzonej, a w ostateczności gotowanej. Mięso,
poza białkiem, zawiera również składniki mineralne, tłuszcze,
witaminy i substancje smakowe.
Najwartościowsze z mięs to- wołowina, konina, chuda baranina i
cielęcina oraz takie podroby jak: wątroba czy serce. Najlepsze
dla psów jest mięso przerośnięte chrząstkami, ścięgnami, błonami
i niewielkimi ilościami tłuszczu. Szczeniętom podaje się
surowe mięso skrobane już od 3-go tygodnia życia, przechodząc
po paru dniach na krojone w małe kawałeczki. Zakorzenił się
pogląd, iż mięso surowe podawane szczeniętom powoduje u nich
ropienie oczu. Jest to mniemanie mylne. Ropienie oczu występuje
z powodu zmiany zębów lub zarobaczenia.
Uwaga: w żadnym przypadku nie wolno dawać psu wieprzowiny pod
jakąkolwiek postacią, jak również wędlin i wyrobów wędliniarskich.
Te ostatnie ze względu na zawartość przypraw smakowych mogą
powodować podrażnienie nerek oraz wątroby.
Niezbędnym dodatkiem do psiego menu już od wieku szczenięcego
powinny być kości cielęce i chrząstki. W stanie surowym
zawierają one dużo substancji mineralnych oraz wapno, co dla młodego
organizmu jest bardzo pomocne w budowie i rozwoju kośćca i zębów,
a w późniejszym wieku reguluje trawienie i usuwa kamień nazębny.
Objedzonych i wyczyszczonych dokładnie przez psa grubych kości
nie należy wyrzucać, gdyż stanowią one doskonałą zabawkę.
Obok mięsa, źródłem białka i fosforu są ryby morskie, których
nie powinno zabraknąć w jadłospisie jamnika. Najlepiej zemleć
mięso rybne razem z ośćmi. Ryby wędzone dla szczeniąt są
niewskazane, natomiast psom dorosłym można od czasu do czasu
dodawać pogniecione i zmieszane z białym serem albo z twarogiem.
Należy pamiętać o uzupełnianiu pożywienia niewielkimi ilościami
tłuszczów roślinnych zawierających kwasy tłuszczowe
nienasycone (pół łyżeczki od herbaty dziennie), jajkiem
surowym (dla szczeniąt pół żółtka dwa, trzy razy w
tygodniu, psom dorosłym całe jajko od czasu do czasu).
Bardzo dobrym uzupełnieniem diety szczeniąt i psów dorosłych
jest biały ser (chudy i półtłusty).
Jarzyny i owoce podaje się psom już od najwcześniejszego wieku
ze względu na dużą zawartość witamin. Zapotrzebowanie
organizmu jamnika na witaminy kształtuje się bardzo różnie i
zależy od wielu czynników. Dużo więcej witamin potrzebują
suki szczenne i karmiące, jak również szczenięta i psy pracujące
lub chore. Nie należy się obawiać przekarmienia psa witaminami
w stanie naturalnym. Najzdrowszymi jarzynami dodawanymi do posiłków
mięsnych w formie tartej lub osobno siekanej są: marchew,
buraki, jabłka, sałata, szpinak, liście rzodkiewki i
pietruszki oraz szczypiorek możliwie w stanie surowym, jak również
wszystkie owoce.
Psom dorosłym można dawać dodatkowo drobno siekaną kiszoną
kapustę i kiszone ogórki, unikać natomiast należy jarzyn strączkowych
i kartofli z racji me przyswajania i nie trawienia ich przez psi
żołądek. l. Czego jamnikom nie należy dawać?
Pod żadnym pozorem nie należy dawać rurowych (piszczelowych)
kości dziczyzny i drobiu, gdyż kości te przy gryzieniu
rozdzielają się na ostre
odłamki, które kaleczą przełyk i przewód pokarmowy. Bardzo
szkodliwe są wszelkiego rodzaju przyprawy używane do potraw
ludzkich (pieprz, sól, papryka itp..), tłuste i zawiesiste sosy
oraz resztki z "pańskiego siołu".
Często się zdarza, iż nasze kochane łakomczuchy kokietują
nas słodkimi spojrzeniami, służą na dwóch łapkach i robią
przymilne miny, aby otrzymać coś dobrego. Ileż to razy
domownicy ukrywają wzajemnie przed sobą fakt podsuwania psiakom
drobnych smakołyków w postaci ciastek, cukierków, czekoladek,
kawałków wędliny, serów czy innych podobnych łakoci. Tego
robić nie wolno! Skutki takiego postępowania nie dają na
siebie długo czekać.
Pies robi się napraszający i natarczywy nie tylko w stosunku do
bliskich, ale również w stosunku do gości odwiedzających dom
lub osób obcych w parkach czy na ulicy, gdy tylko się
zorientuje, że mają coś do jedzenia.
Dostateczną i potrzebną dla organizmu ilość cukru otrzymują
psy (racjonalnie odżywiane) w jarzynach, owocach czy miodzie,
dokarmianie więc słodyczami jest nie tylko niewskazane ale wręcz
szkodliwe, gdyż powoduje otłuszczenie serca, ociężałość,
choroby skóry i zębów co w efekcie skraca ich życie.
Gdy nasz jamnik zaczyna wyglądać zbyt "dobrze" i
widzimy, że przybiera na wadze, zmniejszamy znacznie jego dzienną
dawkę pokarmową, przedłużając jednocześnie spacery. Dość
szybko powinien wrócić do normy.
Dla zachowania dobrej przemiany materii wskazane jest stosowanie
raz w tygodniu całkowitej lub częściowej głodówki, która
polega na podaniu raz dziennie jedynie niewielkiej ilości białego
chudego sera, mięsa lub suchego pokarmu i dowolnej ilości wody
do picia. Zalecenie to stosować możemy w stosunku do psów
dorosłych, czyli takich, które ukończyły 18 miesięcy życia.
Karmienie suk ciężarnych i szczennych oraz szczeniąt
znajdziecie Państwo w rozdziale poświęconym rozrodowi.
Od kilku lat w Polsce popularne są suche karmy. Są to karmy pełnoporcjowe
lub mieszanki tzw. wypełniacze przeznaczone do podawania ze świeżym
mięsem, rybą albo produktami konserwowymi.
Karmy te dzielą się na: karmy dla szczeniąt, bytowe dla psów
dorosłych, wysokoenergetyczne dla psów pracujących, suk
szczennych i karmiących oraz mniej energetyczne dla psów z
tendencją do tycia i otyłych.
Ich stosowanie jest bardzo wygodne, oszczędzają nasz czas,
zaspokajają potrzeby wszystkich psów w każdym wieku i w sumie
są tańsze niż tradycyjne. Można je podawać w formie suchej
lub zalane mlekiem, wodą, rosołem. Trzeba pamiętać, by pies
miał cały czas dostęp do świeżej wody.
Najbardziej popularna jest karma: PLRINA i PUR1NA-PRO-PLAN, która
ma chyba największy asortyment:
- DOG-CHOW - podstawowa karma bytowa
- HI-PRO - karma wysokoenergetyczna
- PUPPY-CHOW - dla szczeniąt od 3 tygodnia życia do roku
- DOG-CHOW Senior - dla psów starszych (od około 6 lat)
- FIT and Trim oraz NUTRI-SOUPE - karmy dla psów otyłych i z
tendencją do tycia, a oprócz wymienionych jeszcze kilka innych
karm bytowych, w różnych postaciach i smakach
- dieta Hill's - SCIENCE DIET - jest to karma opracowana przez
lekarzy weterynarii, nie zawierająca przypraw smakowych, bardzo
dobrze przyswajalna, produkowana w wielu rodzajach: dla szczeniąt,
psów dorosłych, pracujących, otyłych i starszych. Karma jest
bardzo popularna na Zachodzie, natomiast w Polsce wchodzi dopiero
na rynek. NUTRA-NUGET - w trzech rodzajach: bytowa, dla szczeniąt
i wysokoenergetyczna ETJKANUBA - dla szczeniąt, młodzieży,
bytowa i jeszcze kilka innych
rodzajów
MERA-DOG - dla szczeniąt, bytowa, w dwóch rodzajach
wysokoenergetyczna PRDIGREE-PAL FORMULA - w czterech rodzajach:
dla szczeniąt od 1-5 miesiąca, dla młodzieży od 6 miesięcy
do 1-5 roku, bytowa oraz wysokoenergetyczna BOSCH - dla szczeniąt,
bytowa, wysokoenergetyczna
Wiele z tych firm produkuje także wypełniacze.
Karmy mają zbilansowaną ilość białka, tłuszczów, węglowodanów,
witamin i mikroelementów. Podając tylko je, nie musimy
dodatkowo dostarczać psu witamin, mięsa, sera, jak uważa wiele
osób. Nasze psy wyglądają zdrowo, mają ładną, błyszczącą
sierść - jednym słowem nic im więcej nie potrzeba.