Portugalskie-Wyprawy Henryka Zeglarza,Vasco da Gama(wyprawa1497, dociera do Kalkuty w Indiach) Hiszp-Kolumb(1492-San Salvador,Kuba,Haiti,) Magellan podzial swiata-1494 pierwsza gielda Antwerpia 1531, 1423-umowa w Warcie-szlachcic moze kupic ziemie soltysa;usunieto soltysów 1517-Luter wywiesza 95 tez na bramie katedry w Wuttenberdze; 1555-pokój w Augsburgu-czyja wladza taka religia; 1572-noc sw Bartlomieja; 1598-ukl w Nantes-wolnosc wyznan; Ang 1534-akt supremacji, parlament uznal zwierzchnictwo króla. 1454-przyw Cerekwicko-Nieszawaski-prawo do wpólrzad. szlachty,1505-Nihil Novi-zadne prawo bez zgody szlachty 1493-pierw. zap. o sejmie | Senat(najwyz urzed) +Izba poselska(delegaci z sejmików)+Król: oprac.podatki,nobilitacje,kier.pol zagr. 1569-unia lubelska| skutki dodatnie:olbrzymie panstwo,trwala 200 lat, ciekawa kultura| ujemne:wiele narodów(1/3 polaków),wzmoc.magnatów,duze granice ,zarzadzanie| 1573 -koniec Jagiellonów, wybór króla cala szlachta viritim, art.Henrykowskie(wladca musial podpisac) i pacta conventa(um króla z poddanymi), szl. prawo do rokoszu| 1526-gr.z Turcja,1531-pokój wieczysty 1561-ukl.w Wilnie Inflanty do polski 1515-ukl w Wiedniu z Habsburgami o Czechy i Wegry| gosp.ekstensywna, na zach. intensywna