Cechą
wyróżniającą żółwie, jest mocny pancerz okrywający ciało.
Jest to jedyny w świecie kręgowców przykład szkieletu zewnętrznego.
Powstał z przekształconych w płyty żeber i ościstych wyrostków
kręgów. Dolną część pancerza stanowią zmodyfikowane
obojczyki i żebra brzuszne. Właściwy pancerz zbudowany jest z
płytek kostnych ściśle ze sobą zrośniętych i u większości
gatunków pokrytych rogowymi tarczkami.
Część grzbietowa skorupy nosi nazwę karapaksu lub
puklerza, część brzuszna - plastronu lub tarczy. Pancerz
żółwi lądowych jest wysoko sklepiony, o kopulistym kształcie,
masywny i twardy. Żółwie żyjące w środowisku wodnym, mają
kształt karapaksu silnie spłaszczony, opływowy. Jest on mniej
wytrzymały na nacisk, ale za to jego kształt umożliwia
sprawniejsze poruszanie się w wodzie.
Wygląd zewnętrzny u obu płci jest podobny. Samce można odróżnić
po wyraźnie dłuższym, muskularnym ogonie i wklęsłym
plastronie. U samic tarcza brzuszna jest płaska, bądź lekko
wypukła. Dorosłe samce gatunków ziemnowodnych mają
charakterystyczne długie pazurki na przednich łapach. Odróżnienie
samca od samicy bywa jednak u żółwi czasem trudne, a u bardzo
młodych osobników jest praktycznie niemożliwe.
Czaszka żółwia ma masywną budowę i pozbawiona jest otworów
skroniowych i ciemieniowego. W czaszce brak jest zębów. Zastępują
je rogowe listwy, tworzące mocny dziób okrywający szczęki.
Skóra żółwi jest gładka tylko we fragmentach ukrytych pod
pancerzem. Głowa i częściowo szyja, podobnie jak odnóża i
ogon są na ogół chropowate i pokryte rogowymi łuskami. Na
nogach występują często duże rogowe guzki. Także ogon jest
chroniony przez rogowe twory - zachodzące na siebie łuski lub
tarczki.
Nogi żółwi i sposób poruszania się dostosowane są do środowiska
w którym żyją. Kończyny żółwi lądowych, zwłaszcza tylne,
mają kształt słupowaty. Zakończone są krótkimi, tępymi
pazurkami. Żółwie lądowe poruszają się powoli, niezdarnie,
unosząc ciało nad powierzchnię gruntu. Mimo swej powolności
żółwie są dobrymi piechurami i potrafią przebyć znaczne
odległości. Żółwie ziemnowodne mają nogi spłaszczone i całkowicie
lub częściowo spięte błoną pławną. Typowo wodne żółwie
miękkoskorupowe czyli żółwiaki, posiadają kończyny w kształcie
łopatkowatych wioseł, przystosowanych wyłącznie do pływania.
Dobrze wykształcona błona pławna łączy zrośnięte palce, a
pazury występują tylko na trzech z nich. Żółwie ziemnowodne
pływają uderzając o wodę naprzemian lewą i prawą parą nóg,
tak jakby chodziły w wodzie. Niektóre gatunki (np. z rodzaju Chrysemys),
posługują się przy szybkim pływaniu
tylnymi kończynami, zwykle lepiej rozwiniętymi, natomiast
przednie łapy przyciśnięte są do boków pancerza.