Zewnetrzne urazy :
- Zapalenie spojówek :
Przyczyna zapalenia spojówek jest najczesciej przeciag,
geste opary kuchenne, nieustanne dymienie papierosów,
infekcja bakteryjna lub wirusowa. Cialo obce takze moze
spowodowac zapalenie spojówek. W lzejszych przypadkach
wystarczy przemyc oko herbatka rumiankowa za pomoca
lnianej chusteczki (nigdy waty). Infekcyjne zapalenie
spojówek wymaga zastosowania antybiotyku w masci,
zaleconego przez lekarza.
- Zapalenie stóp : Mocno
zabrudzone zerdki, dlugo nie wymieniane podloze w klatce
lub wolierze moga doprowadzic do zapalenia stóp. Nie
nalezy wówczas na sile usuwac przyklejonych do nózek
piasku lub odchodów. Trzeba zmoczyc te miejsca herbatka
rumiankowa i dopiero po ich oczyszczeniu zastosowac masc
lub zasypke. Na kilka dni umieszczamy ptaka w malej
klatce bez piasku, z podloga wylozona niezadrukowanym
papierem.
- Wyskubywanie piór :
Najczesciej zjawisko to ma podloze psychiczne. Ptak
wyrywa sobie pióra wraz z dudkami i stopniowo lysieje. O
wiele czesciej takie zachowanie wystepuje u samotnie
trzymanych ptaków. Jezeli papuga nie dosc wczesnie
trafila pod opieke czlowieka, moze w okresie legowym
tesknic za ptasim partnerem. Papuga od dziecinstwa
zwiazana jest z czlowiekiem, moze natomiast miec niedosyt
kontaktu z nim, szczególnie gdy jej opiekun wiecej czasu
niz kiedys spedza poza domem. Powinnismy podawac papudze
swieze galazki i cielece kostki, by miala zajecie i nie
skubala wlasnych piór. Oczywiscie sa to metody tylko
lagodzace objawy, a nie eliminujace przyczyny
patalogicznego zachowania.
- Nadmierne gubienie piór :
Dochodzi do niego najczesciej na skutek niewlasciwego
zywienia, niedoboru bialka, witamin lub mikroelementów.
Przebialczenie pokarmu równiez moze spowodowac
bezustanne pierzenie, które zazwyczaj nie powinno trwac
dluzej niz 6 tygodni. Zapewnijmy naszej podopiecznej
przez okragly rok pozywienie bogate w owoce, warzywa i
skladniki mineralne (w postaci zwirku, gotowanego jajka,
sepii), a nie powinnismy miec zadnych problemów z jej
pierzeniem. W razie potrzeby mozmey dodatkowo podawac jej
prearaty wapniowe w postaci proszku lub plynu.
- Choroby wewnetrzne :
- Aspergiloza : Chorobe
wywoluje grzyb w Aspergillus flavus. Pojawia sie
on w nieswiezym pokarmie, np. w zakurzonym ziarnie,
zgnilych owocach, a równiez w dlugo stojacej wodzie.
Choroba atakuje drogi odechowe, powoduje dusznosc, a
nawet smierc przez uduszenie. Niewiele mozna pomóc
choremu ptakowi. Caly wisilek powinnismy skupic na
profilaktyce, zapewnieniu co dzien swiezego pokarmu i
wody, usuwaniu resztek pokarmu z klatki, myciu naczynek
itd.
- Przeziebienie : W otwartej
wolierze podczas silnych wiatrów i duzej wilgotnosci, a
takze w mieszkaniu na skutek przeciagu papuga moze sie
przeziebic. Charakterystycznymi objawami tego stanu sa:
wyciek z nosa, szmery podczas oddychania, osowialosc,
nastroszenie piór. Powinnismy przeniesc chora do
cieplego, suchego pomieszczenia, zapewnic jej dodatkowe
zródlo ciepla (promiennik) i podawac jej herbatke
rumiankowa. W przypadku nieustepowania objawów po 2-3
dniach trzeba udac sie do lekarza.
- Zlamiania : Pod wplywem
strachu lub zaskoczenia nimfa w panice zrywa sie do lotu.
Moze wtedy nie zwrócic uwagi na szybe, lub siatke i
uderzyc sie lub zaklinowac miedzy pretami. Jezeli po
takim wypadku trzyma prawidlowo skrzydla, równomiernie
obciaza konczyny i nie traci apetytu, wystarczy
przetrzymac ja przez 2-3 tygodnie w malej klatce i
zapewnic jej maksymalny spokój. Jezeli jednak noge lub
skrzydlo ptak trzyma w niefizjologicznej pozycji, to
musimy natychmiast udac sie do lekarza, który
unieruchomi fachowo chora konczyne.
Po zlamaniu dzioba rehabilitacja moze trwac nawet kilka
miesiecy; w tym czasie papuga nie powinna dostawac do
jedzenia ziaren, lecz jedynie pokarm miekki. Jezeli
zlamany jest tylko koniec dzioba, to ptak szybko dochodzi
do pelnej sprawnosci. W razie zlamania u nasady mala jest
nadzieja na odzyskanie zdolnosci do pobierania normalnego
pokarmu.
- Kokcydioza : Biegunka,
krwawienie z jelit i gwaltowne chudniecie wskazuja na
kokcydioze. Pózniej pojawia sie takze goraczka i
drgawki, przy czym od pierwszych objawów dp smierci moze
minac tylko jeden dzien. Czesto jednak choroba przebiega
wolniej. Okres inkubacji - od czasu zarazenia pokarmem -
trwa tydzien. Choruja przede wszystkim mlode ptaki, które
nie zdazyly jeszcze wytworzyc odpornosci przeciwko
kokcydiozie. Jak najszybciej nalezy rozpoczac leczenie
sulfonamidami. Uszkodzona blona sluzowa regeneruje sie
dzieki podawaniu witamin.
- Zaparcie jaja : Zdarza sie
przede wszystkim mlodym samicom, niewlasciwie zywionym (zbyt
mala ilosc wapnia w pokarmie). Nagle wiosenne zalamanie
pogody moze równiez przyczynic sie do zaparcia jaja.
Samica staje sie apatyczna, wiekszosc czasu spedza na
podlodze, bowiem z powodu bólu nie moze wzniesc sie do
lotu. Widac napiecie miesni i stroszenie piór.
Samica moze bardzo szybko zdechnac, jezeli nie udzielimy
jej pomocy któras z wypróbowanych 3 metod. Umieszczamy
papuge w cieplym pomieszczeniu lub wstawiamy do klatki
promiennik. Mozna tez masowac kloake i jej okolice
cieplym olejem. Niektórzy hodowcy zalecaja zawinac ptaka
w cieply, mokry recznik - po kilkunastu minutach jajo
powinno zostac zlozone.
- Zapalenie pluc : Bardzo
czesto rozwija sie ono z nieleczonego przeziebienia, ale
powodem moze byc tez infekcja bakteryjna lub wirudowa.
Chory ptak przesiaduje na podlodze klatki, ma nastroszone
pióra i oddycha z wyraznym trudem. Czesto pojawia sie
sluzowata wydzielina z nosa. Papudze trzeba zapewnic
cieplo (np. wlaczyc promiennik), podac herbate, aby wspomóc
krazenie, i jak najszybciej udac sie do lekarza, który
przepisze odpowiednie antybiotyki.
- Papuzica : Ta choroba, zwana
tez ornitoza, moga zarazic sie nie tylko papugi, ale równiez
ludzie. Nawet jezeli nimfa nie mieszka pod jednym dachem
z innymi papugami, to narazona jest na zachorowanie,
bowiem nosicielami tej choroby sa tez golebie i wróble.
Objawy sa bardzo rózne, najczesciej jednak przypominaja
silne przeziebienie lub zapalenie pluc. W razie
najmniejszego podejrzenia o papuzice ptaka musimy oddac
do badania. W okresie kuracji nie moze on kontaktowac sie
z zadnym innym ptakiem. O tym, czy moze pozostac w domu,
decyduje lekarz. Leczenie polega na podawaniu przez kilka
tygodni antybiotyków.
- Guzy : Jak u wszystkich
udomowionych ptaków, tak i u nimf zdarzaja sie choroby
nowotworowe pod postacia lagodnych lub zlosliwych guzów.
Powstawanie ich moze byc uwarunkowane genetycznie lub byc
nastepstwem szkodliwego wplywu srodowiska zycia, np.
stalego przebywania w pokoju palaczy papierosów. O
mozliwosci przeprowadzenia operacji i rokowaniach
zdecyduje lekarz.
- Pasozyty :
- Tasiemiec : Pojawienie sie
tasiemca u nimfy jest prawie niemozliwe, gdyz pasozyt ten
wymaga do rozwoju obecnosci zywicieli posrednich, których
na ogól w otoczeniu papugi nie ma. Wyjatkowo jednak
mozemy w kale papugi znalezc czlony tasiemca. Nalezy wówczas
podac ptakowi do picia wode z czosnkiem i udac sie do
lekarza.
- Piórojady : Pasozyty te sa
tak duze, ze mozna je zauwazyc golym okiem, glównie w
okolicy karku, na plecach i szyi. Uszkadzaja pióra,
wskutek czego czesto wypadaja cale partie upierzenia.
Powoduja tez bardzo uciazliwy swad.
W sklepach zoologicznych mozna kupic lekarstwo przeciwko
piórojadom w postaci sprayu. W celu zlikwidowania
pasozytów we wczesnym stadium rozwoju nalezy stosowac
lekarstwo przez 4 tygodnie raz na 7 dni. Mozna tez
zawiesic w klatce specjalne owadobójcze lepy. Powinny
one wisiec co najmniej przez 2-3 tygodnie. Od razu po
stwierdzeniu obecnosci piórojadów i rozpoczeciu kuracji
trzeba zdezynfekowac (np. 20% roztworem sody kaustycznej)
cala klatke i wszystkie urzadzenia, z którymi papuga sie
stykala.
- Swierzbowiec : Ten, bardzo
czesto wystepujacy u papuzek falistych, pasozyt rzadko
pojawia sie u nimf. Atakuje przed wszystkim nogi i dziób,
na których powstaja wapniowate, gabczaste twory barwy od
bialej do brazowej. Sa to zloza odchodów swierzbowca i
tkanka rogowa, przerosnieta wskutek dzialania pasozytów.
Ptak odczuwa bardzo silny swiad. W przypadku malej
inwazji mozemy smarowac zmienione miejsca wazelina,
lepiej jednak od razu zastosowac preparat
przeciswierzbowy.
- Nicienie : Nimfy trzymane w
ogrodowej wolierze sa narazone na inwazje nicieni.
Zwlaszcza w wilgotnym cieplym podlozu moga przebywac jaja
nicieni zostawione wraz z kalem przez wróble i inne
ptaki
Zaatakowana przez pasozyty papuga cierpi na biegunke,
chudnie i staje sie apatyczna. Nalezy zastosowac lek
przeciwpasozytniczy zapisany przez lekarza. Podloze w
wolierze trzeba wymienic do glebokosci szpadla. Konieczna
jest tez dezynfekcja calej woliery.
Nicieniami bardzo czesto pojawiajacymi sie u papug
wszystkich gatunków sa glisty. Narazone na inwazje sa równiez
glównie ptaki zyjace w wolierach z naturalnym podlozem.
Jaja pasozytów pozostawione z kalem przez inne ptaki
moga bardzo dlugo przetrwac w ziemi, zanim nie zostana
zjedzone przez papuge wraz z pokarmem. Papuga raz
zarazona glistami wciaz zaraza sie wtórnie przez kontakt
z wlasnymi odchodami, az glist jest w koncu tak duzo, ze
ptak chudnie, cierpi na biegunke, a wreszcie pada na
skutek zatrucia lub zaczopowania jelita.
Rokowanie nie jest jednak tak zle, jezeli zastosujemy pólroczna
kuracje preparatem pasozytobójczym. Lek ten jest
skuteczny równiez w ostrym przebiegu choroby, Znacznie
trudniej jest oczyscic woliere z jaj pasozyta. W tym celu
podloze trzeba wymieniac co najmniej 2 razy w roku.
- Ptaszyniec : Tak jak dla
innyc hptaków, równiez dla nimf jest to jeden z
najgrozniejszych pasozytów. Odzywia sie on krwia ptaków,
które wskutek tego oslabia i przenosi rózne
niebezpieczne choroby. Latwo stwierdzic jego obecnosc w
klatce po licznych czerwonobrunatnych plamkach.
Wyglodzone ptaszynce wygladaja jak strzepki skóry. Moga
przetrwac bez pokarmu nawet 1/2 roku. Na szczescie nie
jest trudno zwalczyc tego pasozyta. Nalezy stosowac
srodki roztoczobójcze w postaci proszku, sprayu lub lepów.
Krain